Σαββάτο 21 Απριλίου 2018


ΕΓΚΛΗΜΑ ΚΑΙ ΣΩΦΡΟΝΙΣΜΟΣ

Η “θανατική ποινή” έχει καταργηθεί στην Ελλάδα και τα άλλα κράτη - μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επειδή δεν είναι αληθινή ποινή αλλά έγκλημα. Δικαιολογητικός λόγος της απαγόρευσης είναι, ότι δεν μπορεί να εγκληματεί η Πολιτεία, θανατώνοντας τον καταδικασμένο. Δεν μπορεί να καταπολεμιέται το έγκλημα με χειρότερο έγκλημα και να εξοντώνεται ο δράστης, αντί να σωφρονίζεται.
 
Βάσει του ελληνικού και ευρωπαϊκού Δικαίου απαγορεύονται τα βασανιστήρια και η κακομεταχείριση των κρατουμένων. Είναι έγκλημα η απάνθρωπη μεταχείριση των φυλακισμένων, οι οποίοι διατηρούν τα δικαιώματά τους εκτός από εκείνα που δεν μπορούν ν’ απολαύσουν εξ αιτίας της στέρησης της ελευθερίας.
 
Σε αντίθεση με τον Νόμο και το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στη χώρα μας βασανίζονται και υποφέρουν όχι μόνο οι “ισοβίτες” αλλά και οι καταδικασμένοι σε μικρότερης διάρκειας ποινές καθώς και οι υπόδικοι, εξ αιτίας των ακραία απάνθρωπων συνθηκών των ελληνικών φυλακών ή “Καταστημάτων Κράτησης” και της ευκολίας με την οποία επιβάλλονται ακραίες και άδικες ποινές καθώς και αδικαιολόγητες και αυθαίρετες προφυλακίσεις. Η Ελλάδα, σύμφωνα με τις θλιβερές στατιστικές, διαθέτει τους ασύγκριτα περισσότερους ισοβίτες και άδικα προφυλακισμένους σε σχέση με όλα τα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και επιμένει να διατηρεί την πρωτιά. Οι αρμόδιοι δεν ενδιαφέρονται για τον διασυρμό της χώρας ούτε συγκινούνται από τα ανθρώπινα δράματα που εξελίσσονται μέσα στις άθλιες φυλακές (“καταστήματα κράτησης”) ούτε για τους συχνούς θανάτους των φυλακισμένων (νεαρής ηλικίας) που προκαλούνται από τις απάνθρωπες συνθήκες και από την αδιαφορία των λεγόμενων “σωφρονιστικών υπαλλήλων” (δεσμοφυλάκων). Αδιαφορία και απανθρωπιά δείχνουν τα Δικαστικά Συμβούλια, τα Συμβούλια Φυλακής και οι Διευθυντές των φυλακών, που αρνούνται αδικαιολόγητα να εγκρίνουν τις προβλεπόμενες από τον νόμο άδειες στους φυλακισμένους. Φαίνεται σα να ηδονίζονται ορισμένοι από τα ανθρώπινα δράματα και από τον βασανισμό των φυλακισμένων ή σα να απολαμβάνουν να χρησιμοποιούν την εξουσία τους σε βάρος των αδύναμων κρατουμένων. Πρόκειται για ιδιαίτερο ψυχοπαθολογικό φαινόμενο που χρειάζεται αντιμετώπιση ειδικών μελετητών.
 
Όποιος στοιβαχτεί στη φυλακή βασανίζεται, εξ αιτίας των άθλιων συνθηκών διαβίωσης και κινδυνεύει ν’ ασθενήσει από βαριά και ανίατη νόσο εξ αιτίας της στέρησης των στοιχειωδέστερων μέσων περίθαλψης και της ανάμειξης υγιών και ασθενών.
 
Η στέρηση της ελευθερίας συνεπάγεται βασανισμό, ταλαιπωρία και θάνατο του φυλακισμένου, που δεν μπορεί ν’ αμυνθεί. Σαν μοναδικό μέσο αντίδρασης χρησιμοποιείται κάποτε η απεργία πείνας, που έχει οδηγήσει πολλούς στον θάνατο, και η εξέγερση που καταστέλλεται ή αναστέλλεται.
 
Ο εγκλεισμός στη φυλακή είναι η κύρια ποινή, που προβλέπει ο Ποινικός Κώδικας και οι Ειδικοί Ποινικοί Νόμοι (όπως είναι ο νόμος για την καταπολέμηση των ναρκωτικών). Αυτήν την ποινή υποστηρίζει με ζέση η πλειοψηφία των ισόβιων δικαστών και των εισαγγελέων. Δικαστικοί λειτουργοί δηλώνουν, κατά καιρούς, ότι πρέπει να εκτίονται ακόμα και οι μικρής διάρκειας ποινές φυλάκισης και να εγκλείονται στη φυλακή, χωρίς δικαίωμα αναστολής, οι καταδικαζόμενοι σε ποινές λίγων μηνών ή ημερών. Άλλοι προτείνουν (αντί της διεύρυνσης, διευκόλυνσης και επέκτασης) την κατάργηση του επιτυχημένου θεσμού των αδειών των φυλακισμένων. Ως δικαιολογητικό επικαλούνται το “δίκαιο των θυμάτων”, που, κατ’ αυτούς, πρέπει να επικρατεί του “δικαίου των δραστών”. Πρόκειται για προσπάθεια δικαιολόγησης μιας διαστροφής που τείνει να εξαπλωθεί με στήριγμα τις κραυγές των ακραίων οι οποίοι, χωρίς ενδοιασμό (χωρίς ντροπή), υποστηρίζουν την επαναφορά της ποινής του θανάτου, δηλαδή τη νομιμοποίηση της ανθρωποκτονίας, σε “ορισμένες περιπτώσεις”.
 
Οι υπέρμαχοι της στέρησης της ελευθερίας αγνοούν πως ο εγκλεισμός στη φυλακή δεν αποτελεί αυτοσκοπό ούτε απλά “μεσαιωνική ποινή” ή εκδίκηση, αλλά μέσο σωφρονισμού του παραβάτη, που έχει δικαίωμα να επανενταχθεί στην Κοινωνία.
 
Σύμφωνα με τις σύγχρονες αντιλήψεις, η στέρηση της ελευθερίας δεν σωφρονίζει, αλλά χειροτερεύει τον παραβάτη. Με βάση αυτή τη διαπίστωση, που προέκυψε από μακροχρόνιες έρευνες, τα ευρωπαϊκά Κράτη περιορίζουν στο ελάχιστο τη διάρκεια της στέρησης της ελευθερίας και αναζητούν άλλους, εναλλακτικούς τρόπους σωφρονισμού των παραβατών (παροχή κοινωφελούς εργασίας, παρακολούθηση σεμιναρίων, αποζημίωση του θύματος της εγκληματικής πράξης και άλλα μέσα διόρθωσης και επανένταξης εκείνου που εγκλημάτησε). Εξαιρείται η χώρα μας, όπου διατηρούνται και επαινούνται οι πολυετείς ποινές εγκλεισμού στις φυλακές, στα Καταστήματα Κράτησης (“αποθήκες ψυχών”) και κατακρίνονται τα ημίμετρα μείωσης της διάρκειας των ποινών για την “αποσυμφόρηση” των φυλακών.
 
Σε αντίθεση με τις σύγχρονες τάσεις Αντεγκληματικής Πολιτικής και Σωφρονισμού, στη χώρα μας διατηρείται η λατρεία του εγκλεισμού με την επιβολή ποινών μεγάλης χρονικής διάρκειας και ακραίας σκληρότητας. Συνήθως, επιβάλλονται ποινές δεκάδων ετών, ακόμα και σε νεαρούς ή υπερήλικες. Το χειρότερο είναι η επιβολή συχνά ισόβιας κάθειρξης χωρίς εξατομίκευση.
 
Ο Έλληνας Δικαστής έχει συνηθίσει να επιβάλει ποινές ισόβιας κάθειρξης, χωρίς να υπολογίζει την ηλικία του καταδικαζόμενου, τις συνθήκες ζωής, την εισοδηματική και προσωπική κατάσταση καθώς και τη μόρφωσή του, εφαρμόζοντας ανήθικους νόμους, που κατασκευάζουν οπαδοί των ακροτήτων και του κρατικού αυταρχισμού.
 
Προϋπόθεση επιβολής βαρύτατης και ακραίας ποινής είναι η κοινωνική και εισοδηματική αδυναμία του κατηγορούμενου, ενώ όταν κατηγορείται επώνυμος, ισχυρός και επιφανής αντιμετωπίζει σκανδαλώδη επιείκεια και ατιμωρησία.
 
Στον αδύνατο κατηγορούμενο σπάνια αναγνωρίζονται “ελαφρυντικά”. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η περίπτωση δραστήριας εμπόρου ναρκωτικών, θυγατέρας βουλευτή, η οποία συνελήφθη επ’ αυτοφώρω και τιμωρήθηκε με ποινή ελάχιστων μηνών, σε αντίθεση με νεαρό συγκατηγορούμενό της, ο οποίος, αν και άσχετος, καταδικάστηκε, στην ίδια υπόθεση και στην ίδια δίκη, σε είκοσι χρόνια, επειδή είχε αποδράσει ο αδελφός του, σύντροφος της θυγατέρας του βουλευτή, με αποτέλεσμα να τιμωρηθεί αυτός αν και αθώος, αντί για τον δραπέτη (η απόφαση λήφθηκε κατά πλειοψηφία, με συνοπτική διαδικασία, ενώ δύο δικαστές του πενταμελούς δικαστηρίου έκριναν πως έπρεπε να επιβληθεί η ποινή της ισόβιας κάθειρξης, χωρίς αιτιολόγηση της κρίσης, όπως συνέβη και με την απόφαση της πλειοψηφίας που έκρινε για τον αθώο νεαρό σαν “προσήκουσα” την ποινή των είκοσι χρόνων!). Σε άλλη περίπτωση, τριμελές εφετείο, στο Ναύπλιο, καταδίκασε αγράμματο χωρικό που ομολόγησε την ενοχή του σε ποινή ισόβιας κάθειρξης, σε επί πλέον ποινή δέκα τεσσάρων ετών καθώς και σε τερατώδη χρηματική ποινή, επειδή κατείχε μεγάλη ποσότητα ακατέργαστου χασίς. Σκοπός ήταν η εξόντωση του δράστη, η εκδίκηση της Πολιτείας γι’ αυτό που διέπραξε ο άξεστος χωρικός και όχι ο σωφρονισμός του, με την επιβαλλόμενη εξατομίκευση της ποινής.
 
Το πρόσφατο κρούσμα της δολοφονίας του αλβανικής καταγωγής καταδίκου από τα όργανα της Πολιτείας δεν πρέπει να εκπλήσσει. Οι δεσμοφύλακες, που δεν έχουν καμιά σχέση με τον σωφρονισμό, είναι αντάξιοι των Υπουργών Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης. Αντί για εκπαίδευση τα κρατικά όργανα έμαθαν να αυτοδικούν, να αυθαιρετούν, να βασανίζουν (και, μαζί με αυτά, ν’ απαξιώνουν το λειτούργημα του υπερασπιστή του κατηγορουμένου, μιμούμενοι δικαστές και εισαγγελείς). Απόδειξη το αποτέλεσμα της άνανδρης θανάτωσης του άτυχου αλλοδαπού, ο οποίος δολοφόνησε τον δεσμοφύλακά του, τρελαμένος από τον απάνθρωπο πολυετή εγκλεισμό, τη μεταχείριση από τους υπαλλήλους των Σωφρονιστικών Καταστημάτων Κράτησης και τη στέρηση του δικαιώματος για άδεια.
 
Ο αδύναμος αλλοδαπός πέθανε με φριχτό θάνατο, μετά από βασανιστήρια, δολοφονημένος από το ίδιο το Κράτος που είχε αναλάβει, χωρίς να μπορεί, τον “σωφρονισμό” του. Η αντίδραση της Κοινωνίας ήταν υποτονική, εκπληκτικά αδιάφορη. Τα ΜΜΕ μεταδίδοντας το τραγικό συμβάν της βασανιστικής θανάτωσης του ψυχικά διαταραγμένου καταδίκου δεν παρέλειψαν να τονίζουν πως πρόκειται για σκληρό κακοποιό, βαρυποινίτη, δολοφόνο θέλοντας να αμβλύνουν την απέχθεια των βασανιστηρίων και της εν ψυχρώ θανάτωσης του θύματος της κρατικής βίας. Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί η αχαρακτήριστη προσπάθεια συγκάλυψης της δολοφονίας, με ποικίλες δικαιολογίες, όπως ότι ο βαρυποινίτης δεν ζήτησε την εξέτασή του από γιατρό, ότι από τις κάμερες διαπιστώθηκε ο αιφνίδιος θάνατός του, ότι δεν ευθύνονται οι δεσμοφύλακες και άλλα φαιδρά και ανεπίτρεπτα.
 
Η δολοφονία δείχνει πως δεν υπάρχει σύστημα “σωφρονισμού” στα “καταστήματα κράτησης” αλλά σύστημα βασανιστικής εξόντωσης των αδύνατων από τους δυνατούς. Δείχνει την αποτυχία της “σωφρονιστικής πολιτικής”, την οποία έχουν αναλάβει ακατάλληλοι, αλαζόνες, εμπαθείς, ανίκανοι και ανάξιοι κομματικοί εγκάθετοι που βρίσκονται σε καίριες θέσεις και στις τρεις κρατικές εξουσίες. Αποτέλεσμα της ανικανότητας των πολιτικών προϊσταμένων των ανύπαρκτων Σωφρονιστηρίων είναι να ταυτίζονται ο σωφρονισμός με το έγκλημα, χωρίς ελπίδα αλλαγής και βελτίωσης.
 

Ε. Παπαδάκης 

Your rating: None Average: 5 (31 votes)