Σαββάτο 3 Φεβρουαρίου 2018


ΗΜΙΕΛΕΥΘΕΡΗ ΔΙΑΒΙΩΣΗ

Σύμφωνα με τον Σωφρονιστικό Κώδικα, που θεσπίστηκε προ δεκαπενταετίας (με τον νόμο 2776/1999), προβλέφτηκαν εναλλακτικές μορφές έκτισης των ποινών κατά της ελευθερίας, ώστε να περιορίζεται ο βασανιστικός εγκλεισμός σε κελιά, με τον οποίο δεν σωφρονίζεται ο παραβάτης, αλλά χειροτερεύει και εξαχρειώνεται.
 
Στο Όγδοο Κεφάλαιο του Σωφρονιστικού Κώδικα, στο άρθρο 59, με τον τίτλο “Ημιελεύθερη Διαβίωση”, εξηγείται, ότι σκοπός του θεσμού της ημιελεύθερης διαβίωσης είναι η επαγγελματική ή άλλη απασχόληση των καταδίκων έξω από τα “καταστήματα κράτησης” (τις φυλακές) χωρίς διαρκή επιτήρησή τους, ώστε να επιτυγχάνεται η σταδιακή επάνοδός τους σε καθεστώς πλήρους ελευθερίας.
 
Πρόκειται για χρήσιμο θεσμό, επειδή, με την εφαρμογή του, περιορίζονται οι αρνητικές επιδράσεις της φυλάκισης (όπως είναι η αποξένωση του καταδίκου από την Κοινωνία και η ιδρυματοποίησή του).
 
Σύμφωνα με τον Σωφρονιστικό Κώδικα, η Ημιελεύθερη Διαβίωση εκτίεται στα Καταστήματα (φυλακές) σε ειδικά Τμήματα Ημιελεύθερης Διαβίωσης των καταστημάτων αυτών ή σε ειδικά Καταστήματα Ημιελεύθερης Διαβίωσης.
 
Ο κατάδικος, στον οποίο χορηγείται άδεια ημιελεύθερης διαβίωσης τοποθετείται, κατά προτίμηση, σε Καταστήματα Ημιελεύθερης Διαβίωσης ή, αν δεν υπάρχει τέτοιο Κατάστημα στον τόπο της απασχόλησής του, σε Τμήματα Ημιελεύθερης Διαβίωσης τοπικού Καταστήματος (φυλακής) ή, αν δεν λειτουργεί τέτοιο Τμήμα, τοποθετείται σε ειδική πτέρυγα του τοπικού καταστήματος κράτησης της κατηγορίας στην οποία ανήκει.
 
Σύμφωνα με το άρθρο 60 του Σωφρονιστικού Κώδικα, άδεια για ημιελεύθερη διαβίωση χορηγείται σε καταδίκους, που επιθυμούν να συνεχίσουν την προηγούμενη επαγγελματική απασχόλησή τους ή για τους οποίους έχει εξευρεθεί εργασία έξω από το κατάστημα κράτησης (φυλακή) σε δημόσιο, δημοτικό ή ιδιωτικό φορέα ή θέση σε εγκεκριμένο πρόγραμμα επαγγελματικής κατάρτισης.
 
Ο Σωφρονιστικός Κώδικας περιλαμβάνει και άλλες διατάξεις σχετικά με τις προϋποθέσεις χορήγησης άδειας για ημιελεύθερη διαβίωση, η οποία είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για την εξέλιξη των νέων, που καταδικάζονται, με τις γνωστές συνοπτικές διαδικασίες των Ποινικών Δικαστηρίων, σε βαριές ποινές δεκάδων ετών ή και σε ισόβια κάθειρξη. Η ηλικία, κατά κανόνα, δεν συγκινεί Εισαγγελείς και Δικαστές, οι οποίοι προτείνουν και επιβάλλουν, αντίστοιχα, ακραίες ποινές, ακόμη και σε νέους, που μόλις έχουν ξεπεράσει το όριο της εφηβείας.
 
Εξ αιτίας της μεγάλης διάρκειας των ποινών, ιδιαίτερα οι νεαρής ηλικίας κατάδικοι ιδρυματοποιούνται και ορισμένοι νοιώθουν τη φυλακή σα “φυσικό τους περιβάλλον”. Δεν δείχνουν ιδιαίτερη προθυμία ν’ απελευθερωθούν με την επιβολή όρων (με απόλυση από τις φυλακές υπό όρους), ούτε σωφρονίζονται συγχρωτιζόμενοι με εκ πεποιθήσεως, αδίσταχτους εγκληματίες, τους οποίους συνηθίζουν να θαυμάζουν και να μιμούνται.
 
Συνεπώς, η πρόβλεψη για την ημιελεύθερη διαβίωση  αποτελεί ένα μέτρο προς τη σωστή κατεύθυνση της βελτίωσης της κατάστασης των καταδίκων, αν εφαρμοζόταν, γιατί, όσο κι αν αυτό φαίνεται παράξενο, ο θεσμός αυτός δεν μπορεί ακόμα να εφαρμοστεί!
 
Για παράδειγμα, επί αίτησης του καταδίκου Χ. Γ., εκδόθηκε (με βάση τα άρθρα 70 § 1 και 2 του ν. 2776/1999) η από 26.03.2014 Απόφαση του Συμβουλίου του Καταστήματος Κράτησης Λάρισας, σύμφωνα με την οποία, μετά από αξιολόγηση της συνέντευξης με τον κατάδικο, των διατάξεων των άρθρων 59 και 60 του Σωφρονιστικού Κώδικα, του Πίνακα Υπολογισμού και της Πρότασης της Κοινωνικής Λειτουργού, αποφασίστηκε ομόφωνα, ότι “ο κρατούμενος Χ.Γ., αν και πληροί όλες τις τυπικές και ουσιαστικές προϋποθέσεις για τη χορήγηση άδειας ημιελεύθερης διαβίωσης, δεν μπορεί να τύχει της αιτούμενης αδείας, καθόσον το Κατάστημα Κράτησης Λάρισας δεν έχει τις προϋποθέσεις για την περίπτωση αυτή, αφού δεν διαθέτει ειδική πτέρυγα, όπως ορίζεται στο άρθρο 59 του ν. 2776/1999, ούτε έχει εκδοθεί σχετική Διαταγή του Υπουργού Δικαιοσύνης, η οποία να ορίζει τα Καταστήματα όπου λειτουργούν ειδικές πτέρυγες”.
 
Συνεπώς, ένας ακόμη χρήσιμος θεσμός παραμένει ανενεργός, εξ αιτίας της ραθυμίας, αδιαφορίας, ακαταλληλότητας και ανικανότητας της Διοίκησης και των αρμόδιων, οι οποίοι δεν έχουν συναίσθηση του καθήκοντος, της ευθύνης που αναλαμβάνουν έναντι του Λαού και της ιδιότητάς τους.
 

Ε. Παπαδάκης 

Your rating: None Average: 4.9 (30 votes)