Τετάρτη 11 Σεπτεμβρίου 2019


Η θανατική ποινή

 
Η θανατική ποινή έχει καταργηθεί στην Ελλάδα όπως και σε όλα τα κράτη - μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σκοπός της ποινής, σύμφωνα με τη νομοθεσία, είναι αφ’ ενός να συνετιστεί (να σωφρονιστεί) ο παραβάτης του νόμου, δηλαδή ο δράστης παράνομης πράξης και αφ’ ετέρου να αποθαρρυνθεί εκείνος, ο οποίος θα ήθελε να παραβιάσει τον νόμο. Πρόκειται για τη λεγόμενη ειδική πρόληψη, στην πρώτη περίπτωση, και τη γενική πρόληψη, στη δεύτερη περίπτωση.
 
Συνεπώς, ο θάνατος του “εγκληματία” από τα όργανα του Κράτους δεν αποτελεί αληθινή ποινή, αλλά νομοθετημένο έγκλημα, το οποίο διαπράττουν τα κράτη, των οποίων οι νομοθεσίες προβλέπουν τέτοιο μέτρο (“ποινή”) εναντίον των καταδικασμένων.
Η ποινή του θανάτου, εκτός των άλλων, αντίκειται στο άρθρο 2 § 1 του Συντάγματος, το οποίο προβλέπει, ότι η Πολιτεία (το Κράτος) έχει την “πρωταρχική υποχρέωση” να σέβεται και να προστατεύει την ανθρώπινη αξία (“την αξία του ανθρώπου”), δηλαδή την αξιοπρέπειά του.
Για τον λόγο αυτό, ο θάνατος του καταδίκου δεν μπορεί να συνυπάρξει με την παραπάνω θεμελιώδη συνταγματική Αρχή.
Η καταδίκη του κατηγορουμένου δεν μπορεί ν’ αποτελέσει προϊόν αντικειμενικής, σωστής, ανεπηρέαστης και απροσωπόληπτης δικαστικής κρίσης, επειδή οι δικαστικές αποφάσεις, σαν ανθρώπινα ενεργήματα, εμπεριέχουν, χωρίς εξαίρεση, τον κίνδυνο να είναι καθ’ ολοκληρίαν ή μερικά λανθασμένες. Και όταν, τυχόν, διαπιστωθεί το ανθρώπινο σφάλμα, εξ αιτίας του οποίου ένας αθώος καταδικάστηκε, δεν θα είναι δυνατή η επανόρθωση της αδικίας, εάν έχει επιβληθεί σε αυτόν η θανατική ποινή.
 
Στον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (ΚΠοινΔ), περιλαμβάνονται οι διατάξεις των άρθρων 525 και επόμενα, σύμφωνα με τις οποίες, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, μπορεί να επαναληφθεί η δίκη υπέρ εκείνου, ο οποίος έχει καταδικαστεί αμετάκλητα (εκείνου, δηλαδή, ο οποίος δεν μπορεί να προσβάλλει πια την απόφαση με τα προβλεπόμενα ένδικα μέσα). Πρόκειται για διαδικασία, η οποία σπανίως καταλήγει σε ευνοϊκό για τον καταδικασμένο αποτέλεσμα, με την έκδοση θετικής γι’ αυτόν απόφασης, με την οποία θα διαταχθεί η επανάληψη της διαδικασίας, επειδή τα δικαστήρια, συγκροτούμενα από ακραία συντηρητικούς και πεφυσιωμένους λειτουργούς, θεωρούν τις αποφάσεις τους σαν “αλάνθαστες”. Σχετικά, έχει αναπτυχθεί και ολόκληρη επιχειρηματολογία και νομική διδασκαλία περί της λεγόμενης ασφάλειας δικαίου, η οποία θα θιγεί, αν ένας καταδικασμένος θα έχει τη δυνατότητα, μετά την αμετάκλητη καταδίκη του, να επιδιώξει, με επιτυχία, την ανατροπή της εναντίον του ληφθείσης καταδικαστικής απόφασης. Πρόκειται για μεσαιωνικά κατάλοιπα, τα οποία, όπως φαίνεται, θα βασανίζουν για πολύ, μαζί με τις επιβαλλόμενες βαρύτατες ποινές για τα λεγόμενα “οικονομικά αδικήματα”, και τη δική μας ξεχαρβαλωμένη κοινωνία.
 
Πολλοί, λόγω της τριτοκοσμικής νοοτροπίας που επικρατεί στο κρατίδιο και την κοινωνία μας, χαρακτηρίζουν τις αμετάκλητες δικαστικές αποφάσεις σχεδόν σαν θεϊκές αποκαλύψεις, άξιες απόλυτου σεβασμού. Και αυτές τις ιδεοληψίες τις μεταδίδουν σε κάθε περίσταση.
Γνωστή είναι η μηρυκαζόμενη έκφραση περί του σεβασμού στη Δικαιοσύνη και στις αποφάσεις της.
Όμως, μαζί με τον σεβασμό, πρέπει να συνυπάρχει πάντοτε η έλλογη αμφισβήτηση στις ανθρώπινες κρίσεις και, ασφαλώς, στις καταδίκες. Ειδικά, σε εκείνες που συνοδεύονται από ακραίες ποινές, εξοντωτικές των καταδικαζόμενων (πρόκειται για ενδημικό φαινόμενο της παρακμασμένης ελληνικής κοινωνίας, η οποία αδιαφορεί προκλητικά για την τύχη των, πολλές φορές, άδικα στοιβαζόμενων σαν ζώων στα λεγόμενα καταστήματα κράτησης, δηλαδή στις άθλιες φυλακές του θανάτου).
 
Αφορμή αυτών των επισημάνσεων αποτέλεσε η πληροφορία, ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, αυτό το έτος (2013) εκτελέστηκαν 39 άνθρωποι, 4 λιγότεροι σε σύγκριση με το 2012, σύμφωνα  με το “Κέντρο Ενημέρωσης για τις θανατικές καταδίκες” (Death Penalty Information Center) της Ουάσινγκτον
Αναλυτικά, εκτελέστηκαν 16 καταδικασμένοι στο Τέξας, 7 στη Φλώριδα και 6 στην Οκλαχόμα.
Εντός του 2013, καταδικάστηκαν, συνολικά, με την ποινή του θανάτου, στις ΗΠΑ, 79 άνθρωποι. Δύο περισσότεροι από το 2012. Κατά τη δεκαετία του 1990 καταδικάζονταν σε θανατική ποινή, κάθε έτος, περισσότεροι από 250 κατηγορούμενοι.
Η ελαφρά μείωση των θανατικών εκτελέσεων οφείλεται σε τεχνικά προβλήματα και όχι σε άλλους (παραδείγματος χάριν, ανθρωπιστικούς) λόγους.
Συγκεκριμένα, ορισμένα ομοσπονδιακά κράτη δεν μπόρεσαν να προμηθευτούν τα απαιτούμενα συστατικά για να θανατώσουν τους καταδικασμένους με ένεση δηλητηρίου. Τα συστατικά αυτά παράγονται στην Ευρώπη και μερικές κυβερνήσεις απαγόρευσαν την εξαγωγή τους στις ΗΠΑ για να εμποδίσουν τις εκτελέσεις.
 
Πάντως, εντός του τρέχοντος έτους, η ομοσπονδιακή πολιτεία του Μέρυλαντ κατάργησε τη θανατική ποινή και, συνολικά, έχουν πάψει να εκτελούν θανατικές καταδίκες 18 πολιτείες των ΗΠΑ. Το Κονέκτικατκατάργησε τη θανατική ποινή το 212 και το Ιλινόις το 2011. 
Τη θανατική “ποινή” εφαρμόζουν σχεδόν όλα τα λεγόμενα τριτοκοσμικά κράτη. Ιδιαίτερα, εκείνα που έχουν υιοθετήσει τη μεσαιωνική μουσουλμανική “Σαρία”.
 
Χαρακτηριστικά, όπως πληροφορεί η “Διεθνής Αμνηστία”, στη Σαουδική Αραβία, που διαθέτει εξτρεμιστικά θεοκρατικό, ισλαμικό καθεστώς, μέσα στο 2012, είχαν εκτελεστεί με αποκεφαλισμό 79 άνθρωποι.
Ας ελπίσουμε πως οι εγχώριοι ακραίοι δεν θα θελήσουν να μιμηθούν το παράδειγμα της Σαουδικής Αραβίας, που επιβάλλει τον θάνατο στους καταδικασμένους για τα αδικήματα του βιασμού, του φόνου, της εξέγερσης, της ένοπλης ληστείας και του εμπορίου ναρκωτικών.
Πρόσφατα, κάποιος που εισπήδησε στη Νέα Δημοκρατία υποστήριξε πως θα έπρεπε να επιβάλλεται ο θάνατος σε ορισμένες περιπτώσεις με ιδιαίτερη απαξία, όπως είναι η κακοποίηση παιδιών και το εμπόριο ναρκωτικών.
 
Μακάρι και αυτός να εγκαταλείψει τις ακραίες αντιλήψεις και να προσαρμοστεί στην εποχή μας, η οποία δεν θα πρέπει να ανέχεται την επιστροφή στο Μεσαίωνα, με την επίκληση θρησκευτικών, πολιτικών ή άλλων σκοτεινών ιδεοληψιών και αντιλήψεων, που έπρεπε να είχαν εκλείψει κάτω από το φως της πνευματικής, ηθικής και επιστημονικής προόδου της ανθρωπότητας.
 
 
Ε. Παπαδάκης
Your rating: None Average: 4.9 (20 votes)