Παρασκευή 5 Ιανουαρίου 2018


Αφεντικά και δούλοι... Πικρές σκέψεις

Απο τα σχολικά χρόνια μάθαμε για την εποχή της δουλοκρατίας, μιας σκοτεινής θα έλεγα εποχής όπου οι σκλάβοι αποτελούσαν περιουσία του αφεντικού ή και του κράτους... Μια στιγμή… Του κράτους;... Πάνω που νόμιζα πως η δουλεία έχει καταργηθεί…
 
Η ιστορία λοιπόν μας λέει πως πριν την απαγόρευση της δουλείας απο τον Σόλωνα στην Αθήνα, ίσχυε ο θεσμός της υποδούλωσης για χρέη, δηλαδή ένα πολίτης που δε μπορούσε να ξεπληρώσει τον δανειστή του έχανε την ελευθερία του.. Σαν κάτι να μου θυμίζει... Ακόμα και μετά τον 6ο αιώνα π.Χ., οι δούλοι θεωρητικά μπορούσαν ν’ απελευθερωθούν όταν το χρέος τους ξεπληρωνόταν. Αλλά θεωρητικά πάντα... Ο Σόλων λοιπόν έβαλε τέλος στον θεσμό αυτό με τη γνωστή σε όλους μας “σεισάχθεια”, το χάρισμα δηλαδή των χρεών που έφερε και το τέλος της πώλησης των ελεύθερων πολιτών και, μαζί με αυτήν, την ελευθερία όλων των πολιτών.
 
Αλλά ας μην έχουμε ψεύτικες ελπίδες, ο Σόλων πέθανε... Ακόμα και αν οι ιστορικοί λένε πως η κατάργηση της δουλείας ξεκίνησε σταδιακά απο τον 4ο αιώνα π.Χ. δεν τους πιστεύω...
 
Νομίζω πως τουλάχιστον στην Ελλάδα δεν έπαψε ποτέ να υφίσταται η δουλεία. Άλλωστε συμφωνεί και ο Κάρλ Μάρξ πωςη δουλεία αποτέλεσε το βασικότερο συστατικό των πρώτων καπιταλιστικών κοινωνιών.
 
Δεν μπορώ να αντισταθώ στη σύγκριση με τη σημερινή μας κατάσταση... Οι δούλοι ήταν υποχρεωμένοι να κάνουν τις δουλειές που τους υποχρέωναν να κάνουν τα αφεντικά τους, έμεναν όπου τους υποχρέωναν τα αφεντικά τους και δε μπορούσαν ν’ αλλάξουν αυτή την κατάσταση.
 
Από την άλλη, εμείς, οι “ελεύθεροι πολίτες” κάνουμε τη δουλειά που βρήκαμε, η οποία είναι σχεδόν πάντα άσχετη με εκείνο που σπουδάσαμε ή με ό, τι μας αρέσει ή μπορούμε να κάνουμε, ενώ μένουμε σε σπίτια που μπορούμε ν’ αντέξουμε οικονομικά, άσχετα με το αν μας αρέσει το σπίτι ή η περιοχή διαμονής μας, και δεν μπορούμε ν’ αλλάξουμε αυτή την κατάσταση.
 
Η τραγική ειρωνεία είναι πως μετά από όλα αυτά λέμε: “Δόξα τω Θεώ, τυχεροί είμαστε που έχουμε ακόμα δουλειά και σπίτι...”. Και φυσικά, όλοι λίγο - πολύ βιώνουμε καθημερινά πρακτικές που είναι γνωστές σε όλους, όπως οι απλήρωτες υπερωρίες, η μαύρη εργασία, οι διακρίσεις με βάση το φύλο και την ηλικία, τα ρεπό που δεν δίνονται, oι άδειες που παραβιάζονται, οι πιέσεις και οι εκβιασμοί και τόσα άλλα απερίγραπτα.
 
Αν θυμάμαι καλά, ακόμα και οι δούλοι είχαν αξία και, αν οι αφέντες τους αποφάσιζαν πως θέλουν να τους πουλήσουν, κάποιος άλλος τους αγόραζε και έδινε αντίστοιχο αντίτιμο. Στις μέρες μας, μας υποχρεώνουν να δουλεύουμε καταπατώντας τα δικαιώματα μας και, αν αντιδράσουμε, μας λένε ένα ξερό “ουδείς αναντικατάστατος” και μας απολύουν χωρίς αντίτιμο ή, αν θέλετε, χωρίς αποζημίωση... Η ανεργία ορίζει τις συνθήκες της εργασίας και όχι οι ικανότητες, η πείρα και η κατάρτιση του εργαζομένου που δεν μπορεί να επιλέξει την εργασία που τον ικανοποιεί, αλλά απλά συμβιβάζεται με ό, τι βρεθεί (αν βρεθεί).
 
Εάν οι ιστορικοί ήξεραν τα παραπάνω όταν έλεγαν πως δεν υπάρχει πια δουλεία, τότε θα συμφωνήσω πως ο θεσμός καταργήθηκε. Όταν, όμως, ίσχυε, ακόμα και οι δούλοι είχαν αξία, ενώ εμείς δεν έχουμε καμία...
 
Τη δουλεία αντικατέστησε η μισθωτή εργασία και εκεί είναι που χάνουμε κάθε επίκτητο θεμελιώδες δικαίωμα.
 
Είμαστε υποχρεωμένοι να κατανοήσουμε τις καθημερινές απεργίες που στην πλειοψηφία τους είναι παράπονα όσων έχασαν τα “βίσματα”, αλλά για τους απλούς υπαλλήλους, τους σύγχρονους δούλους, δεν θα διαμαρτυρηθεί και, βέβαια, ούτε θα κλάψει ποτέ κανείς. Γιατί έτσι μάθαμε, εφόσον μια αλλαγή δε επηρεάζει εμάς. Όλα είναι καλά, σωστά;.. Σαν να μην είναι όλοι οι άνθρωποι ίσοι, σαν να μην έχουν όλοι τα ίδια δικαιώματα, σαν να μην έχουν όλοι σπίτια, παιδιά υποχρεώσεις, δάνεια... Και αν οι δούλοι αποτελούν περιουσία του κράτους, τότε ναι, έχουμε ακόμα δουλοκρατία. Μόνο που δεν ξέρουμε τι χρέος πληρώνουμε... Ή ξέρουμε και δε μιλάμε;..
 
Μαρία Κοντογιάννη
Your rating: None Average: 4.9 (10 votes)