Τρίτη 3 Οκτωβρίου 2017


Επιλόχειος Κατάθλιψη

Η γέννηση ενός παιδιού αποτελεί ένα χαρμόσυνο γεγονός για τις περισσότερες οικογένειες και αποτελεί σημείο σταθμό στη ζωή της μητέρας. Οι περισσότεροι από μας πιστεύουμε πως μια γυναίκα που γίνεται μητέρα πλέει σε πελάγη ευτυχίας και βρίσκει συνέχεια αφορμές στη καθημερινή της ζωή να γελάει. Είναι όμως πάντα έτσι;

Όσο κι αν αυτό εκπλήσσει τους περισσότερους, οι σχετικές έρευνες αναφέρουν ότι το 70% των γυναικών εκδηλώνουν συναισθηματικά προβλήματα μετά από μια εγκυμοσύνη. Βέβαια τις περισσότερες φορές τα συμπτώματα αυτά είναι ήπιας μορφής και υποχωρούν σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Όταν όμως τα συμπτώματα που ταλαιπωρούν τη μητέρα είναι επίμονα και αρνούνται να υποχωρήσουν, έχουμε να αντιμετωπίσουμε μια σοβαρή συναισθηματική διαταραχή που είναι γνωστή ως «Επιλόχειος Κατάθλιψη». Πρόκειται για μια πάθηση που είναι αρκετά συχνή (περίπου 1/10 γυναίκες) και που έχει βαρύ αντίκτυπο σε όλη την οικογένεια ενώ δυστυχώς τείνει να υποτιμάται.

 

Σημαντικό είναι σε αυτό το σημείο να διαχωρήσουμε την Επιλόχειο Κατάθλιψη από την Παροδική Δυσφορία μετά τον τοκετό, καθώς η τελευταία διαρκεί περίπου 2 εβδομάδες μετά τη γέννα. Η Επιλόχειος κατάθλιψη αντίθετα μπορεί να διαρκέσει από λίγες εβδομάδες μέχρι και πολλούς μήνες και να ταλαιπωρήσει σημαντικά ολόκληρη την οικογένεια.

 

Τα αίτια για την εμφάνιση της δεν είναι σαφή. Ωστόσο, βιολογικοί παράγοντες φαίνεται να ενοχοποιούνται καθώς τα επίπεδα ορμονών (οιστρογόνα, κορτιζόλη, προγεστερόνη) πέφτουν δραματικά τα πρώτα 24 ώρα μετά τη γέννηση. Η απότομη αυτή αλλαγή στα επίπεδα ορμονών είναι δυνατόν να προκαλέσει και χημικές αλλαγές στον εγκέφαλο που θα ευνοήσουν την εμφάνιση της επιλόχειας  κατάθλιψης.

Ταυτόχρονα, οι αλλαγές στη ζωή της μητέρας μετά τον τοκετό μπορεί να την οδηγήσουν στην επιλόχειο κατάθλιψη ακόμα κι όταν απουσιάζουν οι βιολογικοί παράγοντες:

 

  • Η μητέρα αισθάνεται ότι μετά τη γέννα έχει εγκλωβιστεί σπίτι και έχει χάσει την γνώριμη ταυτότητά της.
  • Οι ευθύνες που καλείται να αναλάβει μετά τη γέννηση την έχουν καταπονήσει συναισθηματικά και σωματικά. Παράλληλα νιώθει υποχρεωμένη να ανταποκριθεί στα ιδανικά που σχετίζονται με τη γέννα και να γίνει «η φανταστική» μητέρα που όλοι περιμένουν.
  • Οι τεράστιες αλλαγές στη ζωή της προκαλούν έντονο άγχος κι ανησυχία.
  • Οι αλλαγές στο ωράριο ύπνου που πρέπει να συμπίπτουν με τα ωράρια του μωρού προκαλούν διαρκές αίσθημα κούρασης. Ωστόσο η μητέρα μπορεί να εμφανίζεται ιδιαίτερα κουρασμένη ακόμα και μετά από πολλές ώρες ύπνου.
  • Θεωρεί ότι η γέννηση έχει προκαλέσει σημαντικές αλλαγές στην εμφάνισή της με αποτέλεσμα να είναι λιγότερο ελκυστική σωματικά και σεξουαλικά.

 

Ως αιτία της επιλοχείου κατάθλιψης αναφέρουμε και κάποιους παράγοντες υψηλού κινδύνου:

  • Ψυχική ασθένεια που προϋπάρχει της εγκυμοσύνης.
  • Ψυχική ασθένεια στην οικογένεια.
  • Προηγούμενη επιλόχεια ψυχική διαταραχή.
  • Συγκρούσεις στο γάμο, αλλαγές στην εργασία ή απόλυση, έλλειψη υποστήριξης, οικονομικά προβλήματα.
  • Διακοπή εγκυμοσύνης ή αποβολή. Ο κίνδυνος για κατάθλιψη μετά από αποβολή είναι πάνω από 10% και φτάνει το 50% για γυναίκες που δεν έχουν άλλο παιδί.
  • Ιστορικό κατάχρησης ουσιών.
  • Μικρή ηλικία μητέρας.
  • Έντονο στρεσογόνο γεγονός στην οικογένεια (π.χ. θάνατος αγαπημένου προσώπου).
  • Ευαισθησία στη περιοχή του περινέου και του κόλπου που προκαλούν προβλήματα στη σεξουαλική ζωή.

 

Η επιλόχειος κατάθλιψη επιφέρει ένα πλήθος αρνητικών συμπτωμάτων για τη μητέρα όπως:

  • «Πεσμένη» διάθεση - συχνά κλάμματα.
  • Έλλειψη ενδιαφέροντος για δραστηριότητες που συνήθιζαν να προσφέρουν ευχαρίστηση.
  • Προβλήματα στην έλευση και διατήρηση του ύπνου.
  • Ανεξήγητες αλλαγές στο σωματικό βάρος και απώλεια όρεξης.
  • Ατονία.
  • Ανησυχία κι άγχος.
  • Αισθήματα αναξιότητας, απόρριψης κι ενοχής.
  • Ευερεθιστικότητα.
  • Δυσκολία στη συγκέντρωση και στη λήψη αποφάσεων.
  • Σκέψεις θανάτου ή αυτοκτονίας.
  • Σκέψεις πως θα βλάψει το μωρό.
  • Μειωμένο ενδιαφέρον για σεξ.
  • Πονοκέφαλοι, πόνοι στο στήθος, ταχυπαλμία, μούδιασμα, ζαλάδα.

 

Η θεραπεία της επιλόχειας κατάθλιψης εξαρτάται από τη σοβαρότητα της διαταραχής. Όταν τα συμπτώματα είναι ήπιας μορφής αντιμετωπίζεται με συμβουλευτική ή με ψυχοθεραπεία βραχείας διάρκειας.

Αν όμως τα συμπτώματα επιμείνουν, πιθανότατα να χρειαστεί και φαρμακευτική αγωγή σε συνδυασμό με κάποιες συνεδρίες συμβουλευτικής ή ψυχοθεραπείας. Η φαρμακευτική αγωγή πρέπει να δίνεται αποκλειστικά και μόνο με συνταγή ιατρού καθώς κάποια από τα φάρμακα πιθανότατα  να διοχευτεύονται στο γάλα μέσω του θηλασμού.

Δυστυχώς πολλές φορές δε ζητείται ανάλογη βοήθεια καθώς η παθούσα αισθάνεται ότι είναι παράλογο αυτό που νιώθει ή ότι είναι ντροπή να εκφράσει τα συναισθήματά της κι έτσι απλώς υπομένει σιωπηρά. Όσο όμως η κατάθλιψη παραμένει πολύ καιρό χωρίς θεραπεία, τόσο αυξάνεται και η πιθανότητα επανεμφάνισης μετά από νέο τοκετό.

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να ενθαρρύνουμε τις γυναίκες που αντιμετωπίζουν κατάθλιψη μετά τη γέννηση του παιδιού τους να αναζητήσουν βοήθεια και να εκφράσουν άφοβα τα συναισθήματά τους.

 

Τέλος σημαντική είναι η συμβολή του πατέρα στο τρόπο που θα στηρίξει την σύντροφό του μετά τη γέννηση ώστε αυτή να αποφύγει ή να ξεπεράσει μια επιλόχειο κατάθλιψη. Για μια νέα μητέρα έχει σημασία να αισθάνεται ασφαλής και να μην νιώθει απομονωμένη ή εγκλωβισμένη σπίτι μόνη της. Σε καμία περίπτωση η μητέρα που εμφανίζει επιλόχειο κατάθλιψη δεν πρέπει να θεωρείται «κακή» μητέρα, ότι έκανε κάποιο λάθος, ή ότι είναι πολύ αδύναμη. Σε καμία περίπτωση η επιλόχειος κατάθλιψη δε πρέπει να εκλαμβάνεται ως μια ιδιοτροπία της μητέρας αλλά ως μια ανεπιθύμητη επιπλοκή του τοκετού και ως μια ασθένεια που χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση.

 

Θεοφίλη Δήμητρα, Κοινωνική Λειτουργός- Ψυχοθεραπεύτρια,

www.dimitratheofili.gr
dimitratheofili@yahoo.com
2107226438

 

Your rating: None Average: 5 (3 votes)