Κυριακή 5 Αυγούστου 2018


Ιερείς και κομματικές διαδικασίες

 Επιτρέπεται στους ορθόδοξους Ιερείς να μετέχουν σε κομματικές διαδικασίες;

 

Στο ερώτημα αν επιτρέπεται στους ιερείς να μετέχουν σε κομματικές ή εσωκομματικές διαδικασίες η απάντηση είναι πως αυτό εναπόκειται στην ελεύθερη βούληση και στη συνείδησή τους. Σύντομες ιστορικές αναφορές είναι χρήσιμες.
 
Μεταξύ των μελών τής Εκκλησίας διακρίθηκαν κάποιοι, στους οποίους ανατέθηκαν ιδιαίτερα καθήκοντα για τη διάδοση της νέας πίστης, την τέλεση των ιεροπραξιών και τη διοίκηση των θρησκευτικών κοινοτήτων. Αυτά τα πρόσωπα ήταν οι κληρικοί, οι οποίοι, αρχικά, κατατάχτηκαν, στους “χαρισματούχους”, που θεωρήθηκε πως διέθεταν από τον Θεό ιδιαίτερη χάρη και είχαν την ικανότητα ν’ ασκούν τα καθήκοντα του κληρικού, ασχολούμενοι κυρίως με τη διάδοση της πίστης και δεν είχαν συνδεθεί με ορισμένη περιοχή. Ήταν ελεύθεροι να κινούνται από τόπου σε τόπο. Πρόκειται περί των αποστόλων καθώς και περί εκείνων, οι οποίοι διέθεταν το χάρισμα να προφητεύουν (“προφήτες”) και να διδάσκουν (“διδάσκαλοι” της πίστης). Η πρώτη αυτή κατηγορία των κληρικών εξαφανίστηκε περί τον Β΄ μ.Χ. αιώνα και παρέμεινε η κατηγορία των επισκόπων, των πρεσβυτέρων και των διακόνων. Οι κληρικοί της δεύτερης κατηγορίας αποκτούν το δικαίωμα ν’ ασκούν το λειτούργημά τους με πανηγυρική πράξη, τη χειροτονία, η οποία γινόταν από τους αποστόλους και, μετά από αυτούς, από τους διαδόχους τους (σύμφωνα με τα δόγματα της εκκλησίας), δηλαδή από τους επισκόπους (από τους κληρικούς, οι οποίοι κατείχαν τον τρίτο βαθμό ιεροσύνης), δια της οποίας μεταδίδεται η θεία χάρη (και θεμελιώνεται η αποστολική διαδοχή), συνδέονται δε οι κληρικοί με συγκεκριμένη εδαφική περιοχή, για την οποία ορίστηκαν, δια χειροτονίας (δια μυστηριακής τελετής). Δια της χειροτονίας αποκτά ο χειροτονούμενος την ιδιότητα του κληρικού και την ιεροσύνη, που του παρέχει την ικανότητα να τελεί τα μυστήρια και τις λοιπές ιεροπραξίες, έχοντας την τελετουργική εξουσία (potestas ordinis) και την εξουσία να διδάσκει τους πιστούς και να κηρύττει τον θείο λόγο.
 
Ο κύκλος των καθηκόντων του κληρικού (εφημερίου – ιερέα) είναι ευρύς και οφείλει να εκτελεί στην ενορία του τα καθήκοντα της διακονίας ως δάσκαλος της πίστης, της ηθικής και ως λειτουργός καθώς και τα καθήκοντα της φροντίδας των υπηρεσιακών υποθέσεων, που έχουν σχέση με τον εκκλησιαστικό βίο της κοινότητας, τις οποίες έχουν εμπιστευθεί σε αυτόν η εκκλησιαστική και η πολιτική εξουσία, στο πλαίσιο της ενορίας του. Επίσης, ο ιερέας οφείλει ν’ αποτελεί για όλους τους πιστούς το άριστο υπόδειγμα, εκπληρώνοντας το καθήκον του, και οφείλει, ακόμη, να διαθέτει τις δυνάμεις του στη διακονία της Εκκλησίας. Όμως, ο κύριος και πρώτος εφημέριος – ο επιλεγμένος ανώτατος κληρικός στην επισκοπική επαρχία θεωρείται και είναι ο επίσκοπος, με βάση το σύνολο της πνευματικής εξουσίας, την οποία διαθέτει επί του κλήρου και του πιστού λαού. Συνεπώς, η δικαιοδοσία του εφημερίου (του ιερέα) στην ενορία του δεν είναι αυτοτελής και ανεξάρτητη, αλλά εξασκεί αυτήν ως αντιπρόσωπος του επισκόπου σε ορισμένο τόπο και σε ορισμένο ναό (στην ενορία του). Έτσι, ο εφημέριος είναι ο μόνιμος και τακτικός τελετουργός κάθε ιεροπραξίας, στην ενορία του, ο μόνιμος και τακτικός δάσκαλος και κήρυκας του θείου λόγου και ο οικονόμος των υποθέσεων του εκκλησιαστικού λειτουργικού και διοικητικού βίου [με καθήκοντα (α΄) στον ιδιωτικό, οικογενειακό και κοινωνικό βίο του, (β΄) ως δάσκαλου της πίστης και της ηθικής, (γ΄) ως ιερέα, αρμόδιου να τελεί τα μυστήρια, και (δ΄) σχετικά με τη δημόσια υπηρεσιακή θέση του στην ενορία, στην οποία διορίστηκε]. Με βάση τους αντίστοιχους ιερούς κανόνες, οι οποίοι ισχύουν διαχρονικά μέχρι και σήμερα, ο ιερέας οφείλει να συμπεριφέρεται στον δημόσιο και στον ιδιωτικό βίο του με σεμνότητα και σωφροσύνη, να φέρει την περιβολή του, το ράσο, να μην ασχολείται με τις κοσμικές φροντίδες και υποθέσεις και ν’ αποφεύγει ο τι δήποτε αντιστρατεύεται το αξίωμά του, να μην πηγαίνει σε τόπους διασκεδάσεων, που δεν επιτρέπονται, λόγω της ιδιότητάς του, και πρέπει στις συναναστροφές του να παραμένει μέχρι εκείνο τον χρόνο, τον οποίο ορίζει το ιερατικό του αξίωμα. Δεν επιτρέπεται να φιλοξενεί στην κατοικία του ξένες γυναίκες, με εξαίρεση τους συγγενείς του, και πρέπει οι κατοικούντες στην οικία του ν’ αποτελούν υπόδειγμα τάξης και ευσέβειας. Έχει την υποχρέωση να μελετάει την αγία Γραφή και τα συγγράμματα των πατέρων της εκκλησίας, ασχολούμενος με τις θεολογικές μελέτες, συντάσσοντας θρησκευτικές ομιλίες, επεξεργαζόμενος θεολογικά θέματα στο πλαίσιο της ποιμαντικής δράσης του, εντός και εκτός της ενορίας του, σε κάθε κατάλληλη περίσταση. Έχει καθήκον να καλλιεργεί κυρίως στους ενορίτες του το αίσθημα της πίστης, εξασκώντας δε τα πολιτικά δικαιώματά του οφείλει να διάγει ειρηνικά και ως ο δάσκαλος της ηθικής, χωρίς να προσκολλιέται σε κάποια πολιτική παράταξη. Οφείλει να παρακινεί τους ενορίτες του να ενεργούν και να πράττουν σε αυτήν την περίπτωση με περίσκεψη και κατά τρόπο ειρηνικό αποτρέποντάς τους από κάθε απερίσκεπτη πράξη και παράνομη ενέργεια.
 
Συνεπώς, με αυτά τα δεδομένα, ο ιερέας  δεν αναμειγνύεται και δεν μετέχει (τουλάχιστον εμφανώς) σε κομματικές διαδικασίες και παραμένει ακομμάτιστος και πάντοτε συμφιλιωτικός και προσηνής. 

 

Εμμανουήλ Παπαδάκης

Your rating: None Average: 4.7 (6 votes)