Τρίτη 3 Οκτωβρίου 2017


Ο σωφρονισμός και η φυλάκιση

Πολλοί και διάφοροι, από διάφορες πολιτικές παρατάξεις και επαγγελματικές τάξεις, αρμόδιοι και αναρμόδιοι, συχνά αναφέρονται στην πραγματική και άμεση εκτέλεση των ποινών φυλάκισης που επιβάλλουν τα δικαστήρια με τις εκδιδόμενες κατά κανόνα καταδικαστικές αποφάσεις εναντίον των πολιτών, που είχαν την ατυχία να εμπλακούν στα γρανάζια του κρατικού μηχανισμού καταδίωξης και τιμωρίας, που αποκαλείται ανακριβώς “δικαιοσύνη”.

 
Έχει επισημανθεί πως η δικαστική εξουσία (δηλαδή τα όργανα της δικαστικής λειτουργίας της πολιτείας) θα πρέπει ν’ αποκτήσει το αληθινό της όνομα και να λέγεται “Δικαστική Εξουσία” και όχι “Δικαιοσύνη”, επειδή δεν πρέπει να ταυτίζεται η έννοια της Δικαιοσύνης και να συγχέεται με τα δικαστήρια, τις εισαγγελίες, τους δικηγόρους, τους υπουργούς δικαιοσύνης και τις δικαστικές αποφάσεις, τις εγκυκλίους των εισαγγελέων, τις οδηγίες και τις άλλες κατευθυντήριες διαταγές (που συχνά δεν έχουν σχέση με τη Δικαιοσύνη και τα από αυτήν προερχόμενα αγαθά, αλλά υπηρετούν σκοπούς της εκτελεστικής εξουσίας καθώς και ποικίλα συμφέροντα και σκοπιμότητες).
 
Άλλωστε, όπως είπε η πρόεδρος του Αρείου Πάγου, “οι δικαστές δεν είναι θεοί” [“nomika epilekta”: “επιλογή γυναίκας ως προέδρου του Αρείου Πάγου” ] και, συνεπώς, οι αποφάσεις τους δεν αποτελούν έργα θεών, αλλ’ ανθρώπων, που είναι ατελή, με πολλά ελαττώματα, με σφάλματα πολλές φορές εξόφθαλμα και με ελλείψεις που, αντί να υπηρετούν τη Δικαιοσύνη, βρίσκονται στην υπηρεσία της αδικίας.
 
Τούτο συμβαίνει, εκτός από τις άλλες διαπιστώσεις των δυσλειτουργιών της δικαστικής εξουσίας και πέρα από τα ποικίλα κυκλώματα, παραδικαστικά, δικηγορικά και άλλα (επί παραδείγματι, συνασπισμός λογιστών και δικηγόρων για εργολαβική εκτέλεση νομικών εργασιών με μεγάλο οικονομικό αντικείμενο), και από τη μη εφαρμογή στην πράξη θεμελιωδών αρχών του δικαίου, όπως της αρχής: “Εν αμφιβολία υπέρ του κατηγορουμένου” (δηλαδή όταν αμφιβάλει ο δικαστής για την ενοχή ή μη του κατηγορουμένου έχει την υποχρέωση να τον απαλλάξει), σε συνδυασμό με την αδυναμία του μέσου πολίτη να πληρώσει τις υπηρεσίες διάσημων υπερασπιστών (τέως υπουργών, δικαστών κλπ) καθώς και ως συνέπεια της υιοθέτησης από την πολιτεία των θεσμών που ισχύουν στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, χωρίς καμιά επεξεργασία και απαραίτητη προσαρμογή στα (νέο) ελληνικά κοινωνικά δεδομένα.
 
Παραβλέποντας όλα αυτά, συγκεκριμένοι επιφανείς της εξουσίας (τόσο της δικαστικής όσο και της πολιτικής) διατύπωσαν τη γνώμη (που, σε αυτήν την περίπτωση, υπήρξε ομόφωνη) σχετικά με την ανάγκη άμεσης εκτέλεσης των ποινών φυλάκισης (αλλά και κάθειρξης, δηλαδή των ποινών που είναι ανώτερες σε διάρκεια από τα πέντε χρόνια).
 
Συγκεκριμένα, κατά την 26.07.2001, συνεδρίασε η “Ειδική Μόνιμη Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας” με αντικείμενο τα φαινόμενα βίας στην κοινωνία.
 
Στο πλαίσιο αυτής της συνεδρίασης διατύπωσαν τις απόψεις τους οι προσκληθέντες εκπρόσωποι της εισαγγελίας του Αρείου Πάγου καθώς και εκπρόσωποι των πολιτικών κομμάτων.
 
Κάποιος από τους αντεισαγγελείς του Αρείου Πάγου δήλωσε: “Διαμαρτυρηθήκαμε για τη μη εκτέλεση και τη μετατροπή των ποινών”. Άλλος εισαγγελικός λειτουργός τόνισε πως υπάρχουν 2.500 ανεκτέλεστες ποινικές αποφάσεις στο βιβλίο φυγόποινων και, γι’ αυτό, “φταίνε οι πολιτικοί”, οπότε διακόπηκε απότομα από τον πρόεδρο της επιτροπής με την επισήμανση ότι δεν είναι αυτό το αντικείμενο της συνεδρίασης.
 
Ο εκπρόσωπος του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης δήλωσε πως έχει οικογενειακή νομική παιδεία και πως η δικαιοσύνη είναι μάχη in vivo (στη ζωή), ο δε άλλος διαπίστωσε πως ποινές έχουν επιβληθεί, αλλά δεν εφαρμόζονται.
 
Ο εκπρόσωπος κάποιου από τα κόμματα της αριστεράς δεν αναφέρθηκε στην εκτέλεση η ή μη των ποινών, αλλά δήλωσε πως για τα φαινόμενα της βίας φταίει (μόνο) η φασιστική δεξιά.
 
Ο εκπρόσωπος του τέταρτου κόμματος επισήμανε, ότι αν δεν εκτελεστεί η ποινή, παύει να έχει αξία και, συνεπώς, ενδιαφέρει αν η ποινή θα εκτελεστεί και αν κάποιος καταδικαστεί σε δέκα χρόνια δεν είναι σωστό να εκτίει τον ένα χρόνο, συμπλήρωσε δε ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, ότι έστω ένα μέρος της ποινής πρέπει να εκτελείται.
 
Η γνώμη αυτή, όμως, αγνοεί το γεγονός ότι ο εγκλεισμός στη φυλακή του πολίτη που καταδικάστηκε δεν αποτελεί μέσο σωφρονισμού του ίδιου και της κοινωνίας, αλλά μέσο μεσαιωνικού βασανισμού, εξ αιτίας των απάνθρωπων συνθηκών που επικρατούν στις φυλακές.
 
Συγκεκριμένα, μέσα στις φυλακές έχουν εγκλεισθεί περισσότεροι από όσους είναι δυνατό να χωρέσουν. Στοιβάζονται σαν ζώα οι ατυχείς κατάδικοι σε μικροσκοπικά κελιά, με αποτέλεσμα να καταδικάζεται συνεχώς η ελληνική δημοκρατία από τους διεθνείς οργανισμούς και από το ευρωπαϊκό δικαστήριο ανθρωπίνων δικαιωμάτων για τις απάνθρωπες συνθήκες φυλάκισης, σε σημαντικές χρηματικές αποζημιώσεις.
 
Επίσης, στις φυλακές δεν υπάρχει διαχωρισμός των καταδικασμένων και αναμειγνύονται οι κατάδικοι άσχετα από τη βαρύτητα των ποινών και των εγκλημάτων, για τα οποία καταδικάστηκαν, άσχετα από ηλικία, άσχετα από την κατάσταση υγείας και άσχετα από άλλες ιδιότητες.
 
Μέσα στις φυλακές γίνεται συστηματική διακίνηση ναρκωτικών και θριαμβεύει το έγκλημα σε όλες τις μορφές του. Με λίγα λόγια, έχει καταρρεύσει πλήρως το λεγόμενο “σωφρονιστικό σύστημα”.
 
Συνεπώς, δεν είναι υπεύθυνη η γνώμη για τη δήθεν ανάγκη εκτέλεσης των ποινών και τη μη μετατροπή τους, επειδή το ακριβώς αντίθετο είναι υπεύθυνο και εναρμονίζεται με τη σύγχρονη εποχή και με τις αρχές του ανθρωπισμού και του πολιτισμού, που δεν φαίνεται να έχουν οι αρμόδιοι σε ιδιαίτερη υπόληψη, αν αναλογιστούμε και το ύψος των ποινών, που επιβάλλονται στη χώρα μας, εις βάρος δικαίων και αδίκων και ειδικά εις βάρος των οικονομικά και κοινωνικά αδύνατων, των νέων και των αλλοδαπών (των αποκαλούμενων απαξιωτικά “λαθρομεταναστών”) ακόμη και σε σύγκριση με ποινές που επιβάλλονται σε χώρες, όπως η Γερμανία, που έχει παράδοση στον τομέα της παραβίασης των δικαιωμάτων του ανθρώπου, που φαίνεται να έχουν από πολλού δρασκελίσει το σκαλοπάτι που ξεχωρίζει τον Μεσαίωνα και τις μεθόδους του από τον πολιτισμό και τον ανθρωπισμό.
 
Το σύντομο αυτό άρθρο αποτελεί πρώτη αντίδραση στη γενικευμένη τάση να εξωραϊστεί ο εγκλεισμός στη φυλακή των καταδικασμένων, επειδή η φυλάκιση αποτελεί σκληρό βασανιστήριο και όχι μέσο σωφρονισμού.
 
Όσο οι φυλακές λειτουργούν ως τόποι μαρτυρίου και εξευτελισμού της ανθρώπινης αξίας (αξιοπρέπειας), η μετατροπή, η αναστολή και η μη εκτέλεση των ποινών αποτελεί το μοναδικό μέσο απόδειξης ότι η κοινωνία μας βρίσκεται προς την κατεύθυνση εξόδου από το Μεσαίωνα και της προόδου.
 
Αυτές τις παρατηρήσεις επιβεβαιώνει η πρόσφατη είδηση του μη σωφρονισμού και του λεγόμενου αρχηγού της “εταιρείας δολοφόνων”, που έγινε χειρότερος, εξ αιτίας του πολυετούς εγκλεισμού του στη φυλακή, και πιο αποτελεσματικός ως εγκληματίας. Αντίστοιχη είναι η αρνητική εξέλιξη και άλλων φυλακισμένων και, κυρίως, εκείνων εναντίον των οποίων έχουν επιβληθεί ποινές απάνθρωπες ισόβιου εγκλεισμού καθώς και των καταδικασμένων από δικαστική πλάνη, που δεν αποτελούν ελάχιστες περιπτώσεις.
 
Ε. Παπαδάκης
 
 
 

 

Your rating: None Average: 4 (9 votes)