Τρίτη 3 Οκτωβρίου 2017


Παχυσαρκία-η ασθένεια των φτωχών

Η παχυσαρκία έχει χαρακτηριστεί ως η μάστιγα του 21ου αιώνα κι ενώ ο κόσμος διανύει μια περίοδο οικονομικής κρίσης η παχυσαρκία φαίνεται να δείχνει την προτίμηση της στους οικονομικά ασθενέστερους.

 

Αν προσέξουμε γύρω μας θα διαπιστώσουμε ότι οι φτωχότεροι στατιστικά είναι περισσότερο παχύσαρκοι και πολύ λιγότερο γυμνασμένοι από τους οικονομικά πιο εύρωστους που συνηθέστερα είναι αδύνατοι με γυμνασμένα σώματα. Μάλιστα η λεγόμενη «παχυσαρκία των φτωχών» έχει εξελιχθεί σε παγκόσμια επιδημία. Σύμφωνα με την έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Τhe Lancet», χώρες όπως η Κίνα, η Ινδία, η Ρωσία, η Βραζιλία, το Μεξικό και η Νότια Αφρική αντιμετωπίζουν προβλήματα παχυσαρκίας του πληθυσμού τους και πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικές ώστε να μην φτάσουν τα υψηλά ποσοστά παχυσαρκίας των βιομηχανικών χωρών.

 

Γιατί όμως η παχυσαρκία είναι συχνότερη στους φτωχούς; Γεγονός είναι ότι βάση της οικονομικής μας κατάστασης έχουμε λιγότερες ή περισσότερες επιλογές αναφορικά με τα τρόφιμα που επιλέγουμε ή τον τύπο άθλησης που διαλέγουμε. Έτσι τρόφιμα όπως είναι τα ζυμαρικά, το ρύζι το ψωμί είναι πιο προσιτά από τα κρέατα και τα ψάρια, τρόφιμα μεγαλύτερης διατροφικής αξίας και χαμηλότερης θερμιδικής αξίας. Τόσο στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες, η παχυσαρκία είναι συχνότερη σε ανθρώπους που προέρχονται από χαμηλότερα οικονομικά στρώματα, οι οποίοι εκ των πραγμάτων στερούνται την ποιότητα ζωής όσων διαθέτουν υψηλότερα εισοδήματα κάτι που φυσικά έχει αντίκτυπο και στη διατροφή.

 

Η έρευνα του Ελληνικού Ινστιτούτου Διατροφής (μελέτη “progress”) το 2010 που πραγματοποιήθηκε σε 2233 παιδιά ηλικίας 7-14 ετών, μαθητές πρότυπων ιδιωτικών σχολείων, συγκριτικά με παλιότερες έρευνες που έγιναν σε μαθητές δημοσίων σχολείων, απέδειξε πως τα παιδιά οικογενειών με χαμηλό οικονομικό υπόβαθρο είναι πιο επιρρεπή στη παχυσαρκία.

 

Ο Dr. Adam Drewnowski πραγματοποίησε μια απλή αλλά με συγκλονιστικά ευρήματα έρευνα. Αναλογιζόμενος ότι οι φτωχοί θα αγοράσουν τις «φτηνότερες θερμίδες», δηλαδή τα τρόφιμα που έχουν τις περισσότερες θερμίδες για να χορτάσουν τους ίδιους και τις οικογένειές τους, απέδειξε ότι με ένα δολάριο μπορεί κάποιος να αγοράσει πάνω από 1.000 θερμίδες σε μπισκότα ή πατατάκια αλλά μόνο 250 θερμίδες από καρότα και μόνο 170 θερμίδες χυμού πορτοκαλιού. Συνεπώς ο κύριος λόγος που οι άνθρωποι με χαμηλότερα εισοδήματα είναι πιο υπέρβαροι είναι επειδή τα ανθυγιεινά και παχυντικά τρόφιμα είναι η φθηνότερα.

 

Αναπόφευκτα, η παχυσαρκία είναι συνδεδεμένη και με την ανεργία. Η επιστημονική ομάδα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας μελέτησε το κατά πόσο η κοινωνικοοικονομική κατάσταση των ανέργων επηρεάζεται από τη σωματική δραστηριότητα και τη φυσική κατάσταση. Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων απέδειξε πως ο αριθμός των ετών ανεργίας επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής (σωματική, ψυχική και συνολική ποιότητα ζωής), αλλά και τα ποσοστά παχυσαρκίας των ανέργων. Μάλιστα οι μακροχρόνια άνεργοι είναι σε δυσμενέστερη θέση και σκόραραν χαμηλότερα στη σωματική, ψυχική και συνολική ποιότητα ζωής ενώ είχαν υψηλότερο δείκτη μάζας σώματος από όσους ήταν άνεργοι για λιγότερο από τρία χρόνια.

 

Σε αυτό το σημείο ερχόμαστε αντιμέτωποι με έναν φαύλο κύκλο που είναι ιδιαίτερα δύσκολο να σπάσει. Η ανεργία φέρνει κατάθλιψη και η κατάθλιψη πολλές φορές παχυσαρκία. Πέραν της φτώχειας και η συναισθηματική κατάσταση του ανέργου τον κάνει πιο επιρρεπή στην υπερκατανάλωση παχυντικών τροφών. Κύρια συμπτώματα της κατάθλιψης αποτελούν άλλωστε η αίσθηση εγκλωβισμού και ανημποριάς της ανεπάρκειας, της αναξιότητας, της ατυχίας και της ματαιότητας. Τα ίδια συναισθήματα δηλαδή που νιώθει τις περισσότερες φορές και ο άνεργος. Η αδυναμία ελέγχου της ζωής του ανέργου φαίνεται να συνδέεται εν μέρει με μια ενστικτώδη ορμή «πείνας». Πάρα πολλές έρευνες έχουν εστιάσει στην υπόθεση ότι ιδιαίτερα συστατικά που περιέχονται στις τροφές μπορεί να προκαλούν εξάρτηση, όπως για παράδειγμα οι υδατάνθρακες και η σοκολάτα. Αυτές οι έρευνες υποστηρίζουν ότι κάποιοι άνθρωποι καταναλώνουν υπερβολικές ποσότητες υδατανθράκων (π.χ. καραμέλες, γλυκά, ζάχαρη κ.λπ.) διότι απουσιάζει από το νευρικό σύστημα η ουσία σεροτονίνη. Η έλλειψη αυτής της ουσίας σχετίζεται με την κατάθλιψη και οδηγεί στην υπερκατανάλωση υδατανθράκων για την αντιμετώπισή της , με το ταυτόχρονο τίμημα των περιττών κιλών.

 

Όλα τα παραπάνω αποδεικνύουν πως η παχυσαρκία είναι ένα πολυπαραγοντικό πρόβλημα. Η φτώχεια, η ανεργία και η κατάθλιψη ευνοούν την ύπαρξη της παχυσαρκίας και γίνεται πλέον φανερό πως δεν πρόκειται για μια «αδυναμία έλεγχου ή χαρακτήρα» αλλά για μια ασθένεια που έχει ήδη πάρει διαστάσεις επιδημίας. Είναι αναγκαίο λοιπόν να αντιμετωπιστεί με σοβαρότητα σαν ασθένεια κι όχι με απλοϊκούς χαρακτηρισμούς «έλλειψης χαρακτήρα» που μεταθέτουν το πρόβλημα και οδηγούν σε στασιμότητα κι ουσιαστικά αγνόηση τους προβλήματος.

 

 

Θεοφίλη Δήμητρα, Κοινωνική Λειτουργός- Ψυχοθεραπεύτρια,

www.dimitratheofili.gr
dimitratheofili@yahoo.com
2107226438

 

Your rating: None Average: 5 (5 votes)