Κυριακή 20 Αυγούστου 2017


Ψυχολογία της συνταξιοδότησης

 

Η συνταξιοδότηση είναι μια περίοδος εντονότατων αλλαγών και ανακατατάξεων στη ζωή του ατόμου. Η καθημερινότητά του σταματάει να έχει τη μορφή που είχε τόσα χρόνια, με το πρωινό ξύπνημα, την πολύωρη απουσία του από το σπίτι και τις καθημερινές κοινωνικές επαφές να διακόπτονται απότομα.

Με τη συνταξιοδότηση ο άνθρωπος μπορεί να ξεκουραστεί, να έχει πολύ χρόνο για τον εαυτό του που μπορεί να διαθέσει σε ευχάριστες δραστηριότητες, να απαλλαγεί από αφεντικά, έννοιες και σκοτούρες. Ταυτόχρονα όμως, το πλέγμα των κοινωνικών του σχέσεων υφίσταται κρίση, αφού οι άνθρωποι που συνεργαζόταν μέχρι τώρα μαζί του δεν αποτελούν πια την καθημερινή του ρουτίνα.
 
Έτσι πολλοί συνταξιούχοι βιώνουν την μεταβατική περίοδο που ακολουθεί την συνταξιοδότηση με έντονη κατάθλιψη κι αισθάνονται ότι η ζωή τους δεν είναι πια ενδιαφέρουσα. Τα συναισθήματα που βιώνουν μπορεί να είναι ιδιαίτερα ευμετάβλητα αφού από τη μια μεριά θέλουν να ξεκουραστούν αλλά από την άλλη το «άδειασμα» της μέρας τους φαίνεται ανώφελο κι απελπιστικά άδειο σε σημείο που δεν μπορούν να το χειριστούν.
 
Σε ψυχολογικό επίπεδο πολλοί συνταξιούχοι βιώνουν την απώλεια της εργασίας τους σαν πένθος, με συναισθήματα παρόμοια με αυτά της απώλειας αγαπημένου προσώπου. Έχουν άρνηση να αποδεχτούν την νέα πραγματικότητα, είναι θυμωμένοι και θλιμμένοι. Η διαδικασία αποδοχής της συνταξιοδότησης μπορεί να αποβεί ιδιαίτερα δύσκολη.
 
Κάποιοι θεωρούν ότι η ζωή τους έχει πια καθοδική πορεία, ότι γέρασαν, αισθάνονται «άχρηστοι», «ανίκανοι» κι αυτό μπορεί να είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο για την υγεία τους αφού μπορεί να εξελιχθεί σε αβάσταχτη θλίψη εκδηλωμένη και με σωματικά συμπτώματα (πονοκέφαλοι, πονόκοιλοι, αδιαθεσίες, ψυχοσωματικά δερματολογικά προβλήματα).
 
Αυτό που είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την αποφυγή των παραπάνω δυσάρεστων καταστάσεων είναι, όσο το δυνατόν γρηγορότερα, ο συνταξιούχος να βρει νέα ενδιαφέροντα κι ασχολίες, που θα δώσουν νόημα στην μετά της σύνταξης ζωής του. Η συμμετοχή σε ομάδες όπου υπάρχει συνεργασία των συμμετεχόντων μπορεί να είναι ιδιαίτερα ωφέλιμες, μιας και θυμίζουν κάπως το εργασιακό περιβάλλον. Τέτοιες ομάδες μπορούν να συναντήσουν οι συνταξιούχοι σε εθελοντικές οργανώσεις στις οποίες μπορούν να έχουν έναν ενεργό ρόλο που θα τους κάνει να παραμείνουν δραστήριοι.
 
Εξίσου βοηθητικές μπορεί να είναι και οι οργανωμένες μικρές εκδρομές που διοργανώνουν δήμοι και πρακτορεία στις οποίες οι συνταξιούχοι μπορούν να δημιουργήσουν νέες κοινωνικές επαφές και φιλίες με κοινά με αυτούς ενδιαφέροντα.
 
Σημαντικό είναι ο συνταξιούχος να μην πιεστεί να κάνει κάτι που δεν θέλει αλλά να βρει ο ίδιος δραστηριότητες που του προκαλούν ευχαρίστηση. Άλλοι λοιπόν μπορούν να επιλέξουν την κηπουρική, τη δημιουργία κοσμημάτων, την γυμναστική, τα ταξίδια, το παίξιμο χαρτιών ή την ζωγραφική.
 
Ειδικά στην Ελλάδα άλλωστε είναι ιδιαίτερα συνηθισμένο οι συνταξιούχοι να αναλαμβάνουν την φύλαξη των εγγονιών τους, κάτι που τους περισσότερους τους γεμίζει χαρά, μιας και συνηθίζεται οι παππούδες κι οι γιαγιάδες να απολαμβάνουν την άνευ όρων αγάπη των εγγονιών τους και να αποτελούν μια ιδιαίτερα αγαπητή και βασική φιγούρα της ελληνικής οικογένειας. Ταυτόχρονα, μπορούν να νιώσουν ιδιαίτερα χρήσιμοι, μιας και βοηθούν σημαντικά τα παιδιά τους και τους επιτρέπουν να αφοσιωθούν στην εργασία τους μην έχοντας την έγνοια του ποιος ξένος προσέχει τα παιδιά τους αλλά και απαλλάσσοντας τους από τα έξοδα της νταντάς. Οι παππούδες συνήθως αποτελούν την πιο ασφαλή λύση για την φύλαξη των παιδιών.
 
Η συμμετοχή στο μεγάλωμα των εγγονιών τους γεμίζει χαρά και μειώνει τα δυσάρεστα συναισθήματα που προκαλεί η συνταξιοδότηση αφού κατά κάποιον τρόπο η φύλαξη των εγγονιών είναι μια νέα κι ίσως πιο ευχάριστη εργασία. Οι περισσότεροι από τους συνταξιούχους βρίσκουν τον χρόνο που περνάνε με τα εγγόνια τους ιδιαίτερα διασκεδαστικό κι αποφορτίζονται από τα καταθλιπτικά συναισθήματα της απώλειας της εργασίας τους.
Συμβουλές προς τα παιδιά των συνταξιούχων
 
  • Μην τους παραμελείτε. Ειδικά στην αρχή χρειάζονται το ενδιαφέρον σας
  • Βοηθείστε τους να βρουν νέα ενδιαφέροντα
  • Προσπαθήστε να ενισχύσετε την αυτοεκτίμηση τους, ζητώντας τη βοήθειά τους και κάνοντας τους με αυτό τον τρόπο να νιώθουν χρήσιμοι
 
 
Θεοφίλη Δήμητρα, Κοινωνική Λειτουργός- Ψυχοθεραπεύτρια,
 
Your rating: None Average: 4.7 (6 votes)