Τρίτη 3 Οκτωβρίου 2017


Σχολικός εκφοβισμός

 

Ο σχολικός εκφοβισμός είναι ένα φαινόμενο νεανικής παραβατικότητας, που εμφανίζεται σε πολλές χώρες του κόσμου. Ο σχολικός εκφοβισμός αναφέρεται στη χρήση βίας μεταξύ μαθητών ή συνομηλίκων παιδιών με στόχο να προκληθεί πόνος ή αναστάτωση. Εμφανίζεται με τη μορφή του λεκτικού εκφοβισμού (κοροϊδία, διακρίσεις, σεξουαλικά σχόλια), του κοινωνικού εκφοβισμού (διάδοση φημών, καταστροφή προσωπικών αντικειμένων, απομόνωση από την ομάδα), του σωματικού εκφοβισμού (χτυπήματα, σπρωξίματα, κλωτσιές, σεξουαλική παρενόχληση), του ηλεκτρονικού εκφοβισμού (εκβιασμός μέσω Διαδικτύου και ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, μέσω μηνυμάτων στο κινητό τηλέφωνο).

Το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού μελετήθηκε για πρώτη φορά το 1978 στη Νορβηγία και 9 χρόνια μετά, το 1987, σε πολλά επιστημονικά περιοδικά εμφανίζεται ο σχετικός όρος “bullying”. Ενώ σαν φαινόμενο επισημαίνεται και καταγράφεται τη δεκαετία του 1970, δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ότι εμφανίζεται και τότε. Εξάλλου αποτελεί μια ακόμη έκφραση της βίαιης συμπεριφοράς η οποία υπάρχει με τη γέννηση του ανθρώπου.
 
Με βάση τα αποτελέσματα μιας μελέτης που πραγματοποίησε η Εταιρία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου σε συνεργασία με την Παιδαγωγική σχολή του ΑΠΘ, το 25% των μαθητών έχει υποστεί κάποια μορφή εκφοβισμού εντός του σχολικού περιβάλλοντος με συχνότητα δύο ως τρεις φορές το μήνα ή και περισσότερο. Τα αγόρια είναι πιο συχνά θύτες και θύματα εκφοβιστικής συμπεριφοράς, που εμφανίζεται κυρίως στο σχολικό περιβάλλον σε χώρους χωρίς επίβλεψη από τους εκπαιδευτικούς, όπως η αυλή, ο διάδρομος και η τάξη κατά τη διάρκεια του διαλείμματος. Η κατάσταση αυτή μπορεί να επηρεάσει την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού και τη διαδικασία της μάθησης. Πιο συγκεκριμένα, τα παιδιά που γίνονται θύματα σχολικού εκφοβισμού αρχικά νοιώθουν φόβο, απόγνωση και παρουσιάζουν τάσεις φυγής. Αισθάνονται ότι απειλούνται, τρομάζουν, αρνούνται να πάνε σχολείο και παρουσιάζουν συμπτώματα σχολικής φοβίας. Μπορεί επίσης να γίνουν επιθετικά και νευρικά, ενώ δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου τα ίδια τα παιδιά-θύματα μπορούν να γίνουν θύτες σε άλλα παιδιά ή στα αδέρφια τους στο σπίτι. Από την άλλη μεριά οι γονείς συνήθως δεν αντιλαμβάνονται το πρόβλημα και δηλώνουν άγνοια. Αυτό συμβαίνει γιατί τα θύματα εξομολογούνται το γεγονός του εκφοβισμού συχνότερα σε φίλους τους. Αν όμως οι γονείς εντοπίσουν κάποιο από τα προαναφερθέντα συμπτώματα και υποψιάζονται ότι το παιδί τους έχει πέσει θύμα εκφοβισμού κρίνεται αναγκαίο να προσεγγίσουν το παιδί και να αντιδράσουν απευθυνόμενοι αρχικά στους εκπαιδευτικούς και στις αρμόδιες Διευθύνσεις εκπαίδευσης. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό το παιδί να αισθανθεί ότι έχει στήριγμα τους γονείς του και το σχολείο. Επιπλέον, οι ειδικοί επιμένουν ότι τα παιδιά πρέπει να μη φοβούνται, να έχουν το θάρρος της γνώμης και να μάθουν να «μιλούν».
 
Στα περιστατικά σχολικού εκφοβισμού, ο ρόλος του σχολείου, των εκπαιδευτικών αλλά και της οικογένειας είναι πάρα πολύ βασικός.
 
Πολύ συχνά,το σχολείο ρίχνει το φταίξιμο στο παιδί-θύμα. Αρνείται να δεχθεί ότι ο σχολικός μηχανισμός υστερεί σε ευαισθητοποίηση και σε οργάνωση, προκειμένου να αντιμετωπίσει τέτοια φαινόμενα. Περιγράφει το παιδί ως υπερευαίσθητο, υπονοώντας ότι οι γονείς είναι νευρωτικοί. Για το σχολείο, είναι πολύ πιο εύκολο να αγνοήσει το πρόβλημα από το να ασχοληθεί με αυτό, ειδικά όταν δεν έχει επαρκή κάλυψη σε ειδικευμένο προσωπικό. Έτσι, οι γονείς μπορεί να αισθανθούν και οι ίδιοι θύματα του συστήματος. Σε αυτές τις περιπτώσεις η επίσκεψη στον ψυχολόγο ή στον παιδοψυχολόγο είναι φυσικά η μόνη σωτηρία. Οι παιδοψυχολόγοι επισημαίνουν πως τέτοιου είδους καταστάσεις, ειδικά όταν το παιδί αρνείται να συνεργαστεί, απαιτούν ψύχραιμο χειρισμό. Συστήνουν να του μιλήσουμε ήρεμα και να το διαβεβαιώσουμε ότι το φταίξιμο δεν είναι δικό του.
 
Πολλοί γονείς που αντιμετωπίζουν τέτοιου είδους προβλήματα αναρωτιούνται εάν κάποια παιδιά είναι πιο ευάλωτα από κάποια άλλα. Σε αυτό οι ειδικοί απάντούν ότι «όλα τα παιδιά ενδέχεται να γίνουν στόχοι κακόβουλων συμπεριφορών από συμμαθητές τους, υπάρχουν όμως κάποιοι παράγοντες που μπορεί να κάνουν ένα παιδί πιο τρωτό. Για παράδειγμα, τα συνεσταλμένα και άτολμα παιδιά, εκείνα που δεν έχουν φίλους ή που έχουν διαφορετικό σεξουαλικό προσανατολισμό διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο».
Αν είσαστε θύμα ή μάρτυρας σχολικού εκφοβισμού μπορείτε να απευθυνθείτε στο «Χαμόγελο του Παιδιού».
Το Χαμόγελο του Παιδιού έχει αναπτύξει πολλές δράσεις για την πρόληψη και διαχείριση καταστάσεων του Σχολικού Εκφοβισμού.
 
Το Τμήμα Ενημέρωσης Παιδιών, Γονέων και Εκπαιδευτικών πραγματοποιεί ομιλίες για το σχολικό εκφοβισμό σε μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικούς σε σχολεία σε όλη την Ελλάδα.
 
Για περισσότερες πληροφορίες : http://www.hamogelo.gr/7-1/770/Enhmerosh-poidion--goneon-koi-ekpoideytikon
 
Μέσω της Εθνικής Τηλεφωνικής Γραμμής για τα Παιδιά SOS 1056 πραγματοποιείται τηλεφωνική υποστήριξη για την διαχείριση τέτοιων φαινόμενων.
 
Για περισσότερες πληροφορίες : http://www.hamogelo.gr/7-1/754/Ethnikh-thlefonikh-grammh-gia-ta-poidia-SOS-1056
 
Μέσω των Τμημάτων Κοινωνικής και Ψυχολογικής Στήριξης πραγματοποιείται συμβουλευτική στήριξη σε γονείς, παιδιά και εκπαιδευτικούς.
 
Για περισσότερες πληροφορίες :  http://www.hamogelo.gr/7-1/767/Koinonikh-koi-psyxologikh-sthrixh-poidion
 
Το Χαμόγελο του Παιδιού είναι ο συντονιστικός φορέας για την δημιουργία πανευρωπαϊκής καμπάνιας ευαισθητοποίησης και πληροφόρησης για το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού.
 
Για περισσότερες πληροφορίες:  http://www.hamogelo.gr/147.1/Erga-se-exelixh )
 
Εναλλακτικά μπορείτε να απευθυνθείτε στο http://www.e-abc.eu/ (Europe’s Untibullying Campaign). Πρόκειται για μια Ευρωπαϊκή καμπάνια κατά του σχολικού εκφοβισμού, η οποία δρα σε συνεργασία με το Χαμόγελο του Παιδιού και λειτουργεί απο το 2000 με σκοπό την άμεση βοήθεια και υποστήριξη των παιδιών-θυμάτων.
 
 
 
Μαρία Κοντογιάννη
Your rating: None Average: 4.3 (6 votes)