Κυριακή 2 Σεπτεμβρίου 2018


Τί θα γίνει με τη δικαιοσύνη;

Έχει γίνει κατανοητό πως στη χώρα μας δοκιμάζονται οι θεσμοί, έχουν αποσαθρωθεί οι κρατικές δομές και η κοινωνία μαστίζεται από πρωτόγνωρη κρίση που δεν φαίνεται να ξεπερνιέται σύντομα.

 
Μέσα στο κλίμα της κατάπτωσης (που δεν είναι μόνο, ούτε κύρια οικονομική), δεν έμεινε αλώβητη ούτε η δικαστική εξουσία, η οποία έχει αναλάβει την πιστή εφαρμογή των νόμων, την επίλυση των διαφορών και την καταδίωξη του εγκλήματος.
 
Τα δικαστήρια (δηλαδή οι πολυπληθείς δικαστές) καθυστερούν υπερβολικά να εκδώσουν αποφάσεις και αυτές που εκδίδονται πολλές φορές δεν έχουν καμιά σχέση με την ευθυκρισία και τη δικαιοσύνη.
 
Επιβάλλονται υπέρμετρες ποινές, χωρίς να ελέγχεται πολλές φορές η ηλικία των καταδικαζόμενων, οι συνθήκες υπό τις οποίες παραβίασαν τον νόμο και η προσωπική τους κατάσταση (μόρφωση, οικογένεια, προέλευση, ανέχεια, υγεία). Και σπάνια, από τύχη, σωφρονίζεται όποιος καταδικάζεται. Αντίθετα γίνεται χειρότερος, γεμάτος μίσος και θέληση για εκδίκηση ενάντια στην κοινωνία, επειδή νοιώθει πως δεν κρίθηκε δίκαια, ούτε με ανθρωπιά και σύμφωνα με την παράβαση, αλλά σύμφωνα με τις εντυπώσεις και τις διαθέσεις των δικαστών την ημέρα της δίκης και καταδίκης.
 
Όπως συμβαίνει με τη Βουλή (που στελεχώνεται από επαγγελματίες της πολιτικής εν πολλοίς χωρίς αρχές, ιδεολογία και ικανότητες) και την Κυβέρνηση (που συγκροτείται επί το πλείστον από ανεπάγγελτους χωρίς προσόντα), τα Δικαστήρια έχουν στελεχωθεί από πρόσωπα που μόνο κατ’ εξαίρεση έχουν την ικανότητα να λύνουν τις διαφορές μεταξύ των πολιτών και του κράτους και να τιμωρούν με προοπτική σωφρονισμού τους παραβάτες και, ειδικά, τους δράστες σοβαρών εγκλημάτων.
 
Βέβαια, μέσα στο σύνολο των ανεπαρκών, διακρίνονται σπουδαίοι λειτουργοί της αληθινής Δικαιοσύνης, των οποίων όμως η αξία σπάνια αναγνωρίζεται. Οι πολύτιμες υπηρεσίες τους υποβαθμίζονται εξ αιτίας της γενικευμένης ανεπάρκειας. Οι περισσότεροι από αυτούς δεν ανέρχονται την ανώτατη βαθμίδα της δικαστικής ιεραρχίας. Τους τρώει το μαύρο σκοτάδι…
 
Οι δικαστικές αποφάσεις εκδίδονται μετά από πολλά χρόνια και η πολυετής καθυστέρηση εφαρμογής των νόμων επιδρά στη δικαστική εξουσία και αφανίζει το κύρος της.
 
Χωρίς καλή κυβέρνηση και με βουλή με άθλια στελέχωση μπορούμε να ζήσουμε. Δεν πρόκειται, όμως, να επιβιώσουμε χωρίς δικαστήρια κύρους. Χωρίς εμπιστοσύνη στους μηχανισμούς απονομής (έστω και λειψής) δικαιοσύνης ή εκείνου που συνηθίσαμε να λέμε “δικαιοσύνη” που αποτελεί και το “αλάτι” της κοινωνίας “εάν δε το άλας μωρανθή, εν τίνι αλισθήσεται; [Υμείς εστε το άλας της γης· Εάν δε το άλας μωρανθή εν τίνι αλισθήσεται; εις ουδέν ισχύει έτι ει μη βληθήναι έξω καταπατείσθαι υπό των ανθρώπων (Ματθ. 5, στίχ. 13, 14)].
 
Οι περισσότεροι που ασχολούνται με τα προβλήματα της δικαστικής εξουσίας ισχυρίζονται πως η αρνησιδικία, οι απίστευτες καθυστερήσεις επίλυσης των διαφορών, η κακή ποιότητα των δικαστικών κρίσεων, η δημιουργία κυκλωμάτων (παραδικαστικών και άλλων), η αλαζονεία, ο θρίαμβος της αδικίας και η γενικευμένη ανασφάλεια οφείλονται στην έλλειψη υποδομών, υλικών μέσων, περισσότερων δικαστών και δικαστικών γραμματέων, στη δικομανία των Ελλήνων (το “φιλέριδο” των πολιτών), στις κυβερνητικές παρεμβάσεις και στον υπερπληθωρισμό των δικηγόρων.
 
Πέραν όμως αυτών των στοιχείων που δεν πρέπει να παραμερίζονται, η κύρια αιτία της κακής απονομής δικαιοσύνης είναι η έλλειψη αρχών, ιδεολογίας, αρετών, πείρας, επαρκούς κατάρτισης και εκπαίδευσης, που έχουν αντικατασταθεί από τη δίψα για εξουσία, για επικράτηση και προβολή και, πάνω από όλα, από τη σισύφεια προσπάθεια για οικονομική ευδοκίμηση των περισσότερων από εκείνους που στελεχώνουν τη δικαστική εξουσία, χωρίς συνεχή προσπάθεια και θυσίες τις οποίες απαιτεί η επιλογή υπηρέτησης του λειτουργήματος του δικαστή αλλά και των άλλων θέσεων της ύψιστης ευθύνης και του υπέρτατου καθήκοντος απέναντι στην κοινωνία (όπως στις εισαγγελίες, στις γραμματείες των δικαστηρίων, στο υπουργείο δικαιοσύνης, στο νομικό συμβούλιο του κράτους, στους συλλόγους των δικηγόρων, συμβολαιογράφων και δικαστικών επιμελητών).
 
Για να αποκτήσουμε δικαστική εξουσία που ν’ απονέμει Δικαιοσύνη οφείλουμε να τη στελεχώσουμε με προσωπικότητες με ιδιαίτερες ικανότητες, παιδεία, διάθεση προσφοράς και θυσιών. Δεν είναι δυνατό ο Δικαστής να είναι επαγγελματίας, όπως δεν θα έπρεπε να είναι επαγγελματίες οι εισαγγελείς και οι δικηγόροι. Όλοι αυτοί χαρακτηρίζονται από τη νομοθεσία ως λειτουργοί ακριβώς για να γίνει φανερό ότι πρώτα εκπληρώνουν τα καθήκοντά τους υπηρετώντας τον θεσμό της Δικαιοσύνης και, ύστερα, ασχολούνται ακόμη και με την κάλυψη των βιοτικών τους αναγκών. Υπάρχουν όμως σήμερα τέτοιοι λειτουργοί; Ασφαλώς. Υπάρχουν αλλά δεν προβάλλονται, δεν κάνουν θόρυβο, δεν ενοχλούν, επειδή είναι αφιερωμένοι (ψυχή τε και σώματι) στην υπηρέτηση του καθήκοντος, το οποίο έχουν ταυτίσει με την ίδια τους την αναπνοή. Όμως, δεν είναι πολλοί. Είναι ελάχιστοι και δεν μπορούν ν’ αλλάξουν, μόνοι τους, την κατηφορική πορεία της απαξίωσης που επέλεξε ν’ ακολουθεί η δικαστική εξουσία σαν σύνολο.
 
Για πρώτη φορά παγκοσμίως, οι δικαστικοί λειτουργοί, μιμούμενοι τους επαγγελματίες συνδικαλιστές, απεργούν ή, όπως δηλώνουν οι δικηγόροι, “απέχουν” από τις δίκες. Έτσι, παρουσιάστηκε το φαινόμενο η μια από τις τρεις κρατικές εξουσίες, η πιο ευαίσθητη (παρά τους όρκους, το σύνταγμα και τους νόμους που οφείλει να εφαρμόζει) ν’ αθετεί τις στοιχειώδεις υποχρεώσεις της εκδίκασης των υποθέσεων, αστικών, ποινικών και άλλων που λιμνάζουν, σήπονται και κακοφορμίζουν .
 
Το πόσο άτοπη είναι η απεργία των δικαστών, όπως (σε δεύτερο βαθμό) των δικηγόρων και των δικαστικών γραμματέων, φαίνεται αν σκεφτούμε ν’ απεργεί ολόκληρη η κυβέρνηση ή ν’ απεργεί η βουλή!
 
Βρισκόμαστε, με άλλα λόγια, μπροστά στο παράλογο, στο φαινόμενο της γενικευμένης διάλυσης των πάντων. Πρέπει κάτι να κάνουμε (ο κάθε ένας στο τομέα του και από τη θέση στην οποία βρίσκεται). Να προβούμε σε έξυπνες κινήσεις, αφήνοντας την αδράνεια, τη στείρα κριτική εκ του ασφαλούς και τις κομπλεξικές διαμαρτυρίες, που δεν παράγουν εισόδημα, για να σταματήσουμε το ξεχαρβάλωμα που απειλεί να μετατρέψει την καθημερινότητά μας σε κόλαση.
 
Ε. Παπαδάκης

 

Your rating: None Average: 5 (13 votes)