Τρίτη 4 Απριλίου 2017


Ο μηχανισμός των Αντικυθήρων στο εθνικό αρχαιολογικό μουσείο

 

Πρόσφατα εγκαινιάστηκε στο εθνικό αρχαιολογικό μουσείο μια σπουδαία έκθεση, αφιερωμένη στο ναυάγιο, τα αρχαιολογικά ευρήματα και τον μηχανισμό των Αντικυθήρων.

 
Ο μηχανισμός των Αντικυθήρων, γνωστός και ως αστρολάβος ή υπολογιστής των Αντικυθήρων, είναι ένα αρχαίο τέχνημα, που πιστεύεται ότι ήταν μηχανικός υπολογιστής και όργανο αστρονομικών παρατηρήσεων.
 
Ανακαλύφθηκε σε ναυάγιο ανοιχτά των Αντικυθήρων όταν αυτό ήρθε στο φως το 1900 και μαζί του δεκάδες θησαυροί, χάλκινα και μαρμάρινα αγάλματα και άλλα αντικείμενα που ανέσυραν από το βυθό Συμιακοί σφουγγαράδες και που σήμερα εκθέτονται όλα μαζί για πρώτη φορά στο κοινό από το εθνικό αρχαιολογικό μουσείο.
 
                    ki8 1.jpg  
Συμιακοί σφουγγαράδες το 1900 ανασύρουν τα ευρήματα του ναυαγίου
 
 
 
Βάσει των επιγραφών χρονολογείται μεταξύ του 150 και του 100 π Χ. και για περισσότερο από εκατό χρόνια απασχόλησε κάθε είδους ερευνητές της αρχαιότητας. Πολλές θεωρίες ακούστηκαν κατά καιρούς για τη χρήση του, όμως το σίγουρο ήταν ότι δεν έχει ανακαλυφθεί παρόμοιος μηχανισμός ποτέ ξανά. Ο πρώτος μελετητής του μηχανισμού, ο φυσικός, μαθηματικός και ιστορικός των επιστημών, Ντέρεκ Ντε Σόλα Πράις, είχε πει ότι ο μηχανισμός αποτελεί το παλαιότερο σωζόμενο δείγμα επιστημονικής τεχνολογίας που αλλάζει τελείως τα δεδομένα για την αρχαία ελληνική τεχνολογία.
 
 Ο μηχανισμός αποτελεί την αρχαιότερη σωζόμενη διάταξη με γρανάζια. Είναι κατασκευασμένος από μπρούτζο, πάνω σε ξύλινο πλαίσιο. Υποστηρίζεται ότι ήταν ένας αναλογικός υπολογιστής, σχεδιασμένος να υπολογίζει τις κινήσεις των ουράνιων σωμάτων. Περιλαμβάνει οδοντωτούς τροχούς, κλίμακες, άξονες και δείκτες. Αξιοποιώντας γνωστούς αστρονομικούς νόμους και προσδιόριζε την ακριβή θέση του Ήλιου και της Σελήνης, ίσως και των πλανητών. Υπολόγιζε τις φάσεις της Σελήνης, τις εκλείψεις και την ημερομηνία τέλεσης των αρχαίων στεφανιτών αγώνων. Οι επιγραφές στην επιφάνεια, γραμμένες στα ελληνικά, περιλαμβάνουν ημερολόγιο και οδηγίες χρήσης του μηχανισμού.
 
Στην έκθεση παρουσιάζονται μαζί με τον μηχανισμό, αστρονομικές παράμετροι και η τεχνολογία της εποχής, που βοηθούν στην κατανόηση της κατασκευής και χρήσης του μηχανισμού. Επίσης παρουσιάζεται η εξέλιξη της μελέτης του, οι προτάσεις ερμηνείας της λειτουργίας του και ο πιθανολογούμενος δημιουργός του, ο Ποσειδώνιος από την Απάμεια της Μικράς Ασίας ή ο Αρχιμήδης από τις Συρακούσες.
 
Η έκθεση «Το ναυάγιο των Αντικυθήρων. Το πλοίο - Οι θησαυροί - Ο μηχανισμός» που παρουσιάζει το εθνικό αρχαιολογικό μουσείο, περιλαμβάνει συνολικά 378 αντικείμενα, ανάμεσά τους και τα ευρήματα της νεότερης αρχαιολογικής έρευνας στην περιοχή του ναυαγίου, που πραγματοποιήθηκε το 1976 με τη βοήθεια του ωκεανογραφικού πλοίου «Καλυψώ», του J. Y. Cousteau.
 
Εκτός από το μηχανισμό, στον οποίο αφιερώνεται μια ολόκληρη αίθουσα, στα εκθέματα περιλαμβάνονται γλυπτά, σκεύη πολυτελείας, γυάλινα, κεραμικά και χάλκινα αγγεία, κοσμήματα, νομίσματα, τμήματα του πλοίου, ακόμα και κατάλοιπα τροφών. Η έκθεση μας ταξιδεύει στο 50 με 60 π Χ όταν ο χρόνος σταμάτησε για το άτυχο πλοίο, μια εποχή που το εμπόριο και οι θαλάσσιες μεταφορές έργων τέχνης είχαν φτάσει στο απόγειό τους. Τα ευρήματα χρονολογούνται από την ελληνιστική περίοδο, τέλη 2ου με αρχές 1ου αιώνα π Χ, με εξαίρεση το χάλκινο άγαλμα του Eφήβου των Αντικυθήρων, που χρονολογείται στον 4ο π Χ αιώνα.
 
 
 
                             των Αντικυθήρων 1.jpg
                                             Ο Έφηβος των Αντικυθήρων
 
 
Η έκθεση συνδιοργανώνεται από το εθνικό αρχαιολογικό μουσείο, το εθνικό ίδρυμα ερευνών, την ομάδα μελέτης του μηχανισμού των Αντικυθήρων και την εταιρία μελέτης αρχαίας ελληνικής τεχνολογίας. Είναι σημαντική τόσο για τα σπουδαία ευρήματα αρχαίας ελληνικής τέχνης και πολιτισμού όσο και για την υψηλού επιπέδου τεχνολογία των αρχαίων Ελλήνων που αποδεικνύεται περίτρανα μέσα από τα αποτελέσματα μελέτης του περίφημου μηχανισμού των Αντικυθήρων.
 
Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 28 Απριλίου του 2013, χρόνος πολύς ώστε να καταφέρουμε όλοι να την επισκεφθούμε. Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε στην ιστοσελίδα του μουσείου www.namuseum.gr.
 
 
Μαρίνα Αυγερινού
Συντηρήτρια αρχαιοτήτων και έργων τέχνης
 

 

 

 

Your rating: None Average: 5 (10 votes)