Κυριακή 7 Οκτωβρίου 2018


Ελληνική οινοποσία

Ανατραφήκαμε όλοι μας με διάφορες υπερφίαλες πατριωτικές ιδέες, που τόνιζαν τις μεγάλες αρετές της φυλής μας και τη σχετική κατωτερότητα των ξένων σε όλα τα επίπεδα. Όσοι από μας έτυχε να συζήσουμε με άλλους λαούς, εκτός Ελλάδος, γρήγορα καταλάβαμε ότι οι ιδέες αυτές ήταν λίγο-πολύ φαντασιοπληξίες. Όμως, για ένα πράγμα δεν έπαψα ποτέ να αισθάνομαι υπερηφάνεια για την ελληνική μου ανατροφή: Τον πραγματικά σοφό τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε το αλκοόλ. Όποιους άλλους λαούς και να γνώρισα κάπου τους λυπόμουνα, που δεν μπορούσαν να δουν το αλκοόλ όπως είχα μάθει να το βλέπω εγώ.
 

 

Όταν έπιασα το πρώτο μου διαμέρισμα στη Σουηδία, το 1976, το επίπλωσα και το εξόπλισα και αγόρασα και μερικά μπουκάλια με ποτά για να κερνάω τους επισκέπτες. Ύστερα από μερικές ημέρες, κατέφτασε ο πρώτος επισκέπτης, ένας σουηδός συνάδελφος. Μόλις είδε τα μπουκάλια στο ράφι, αφήνιασε, και μου λέει: “Καλά, έχεις τόσα ποτά και δεν τα πίνεις;” Ο ίδιος άδειασε όσα μπουκάλια μπόρεσε, μέχρι που έγινε σκνίπα...
 
Η δική μου ανατροφή στο θέμα αυτό ήταν καθαρά μεσογειακή. Ήδη στην ηλικία των οκτώ ετών η οικογένειά μου μου έδινε να πιώ κρασί με τα καθημερινά γεύματα, στην αρχή νερωμένο, κατόπιν όλο και λιγώτερο νερό, μέχρι που έπινα το κρασί ανέρωτο στην ηλικία των 12 ετών. Μάλιστα, είναι στη φύση του παιδιού να μην του αρέσει η γεύση του κρασιού, αλλά η οικογένειά μου με πίεζε να το πιώ, εξάλλου δεν υπήρχε κανένα άλλο ποτό στο τραπέζι την εποχή εκείνη.
 
Από την άλλη πλευρά, η κοινωνία της εποχής εκείνης δεν είχε καμία ανοχή ("zero tolerance") στη μέθη. Όταν σε ηλικία 14 ετών με μέθυσαν κάποια μεγαλύτερα παιδιά, για να γελάσουν, έγινα αντικείμενο χλεύης και κατάκρισης από όλον μου τον περίγυρο. Δεν άκουσα από κανέναν ούτε ένα θετικό σχόλιο, ή έστω σχόλιο κατανόησης, μόνον απόρριψη.
 
Φαίνεται λοιπόν, πως η ανατροφή αυτή, που σίγουρα βασίζεται σε 3.000 χρόνια εμπειρίας με το κρασί και άλλα οινοπνευματούχα ποτά, ευθύνεται για το ότι σήμερα μπορώ να πίνω με μέτρο, να το απολαμβάνω, και για το ότι δεν έγινα ούτε θα γίνω ποτέ αλκοολικός (αισθάνομαι σίγουρος γιαυτό). Πρόκειται για μιά ανατροφή που περνά στο παιδί την αντίληψη, ότι το κρασί είναι ένα ποτό σαν όλα τα άλλα, το δε οινόπνευμα είναι στοιχείο γεύσης και όχι μέσο για να ζαλίσεις τον εγκέφαλό σου. Επομένως, με την ίδια λογική που δεν πίνεις είκοσι πορτοκαλάδες, δεν πίνεις και είκοσι ποτήρια κρασί.
 
Σε αντίθεση, βλέπουμε μιά εντελώς διαφορετική ενατένιση του οινοπνεύματος στα αμερικανικά έργα και σήριαλ, που δείχνει η τηλεόραση: το αντικείμενο, που φιγουράρει πιό συχνά από κάθε άλλο στα έργα αυτά είναι το ποτήρι – ούτε καν το πιστόλι, το οποίο εμφανίζεται μόνον σε βίαια έργα. Το ποτήρι είναι πανταχού παρόν. Και δεν είναι μόνον ότι οι πάντες κυκλοφορούν με ένα ποτήρι στο χέρι, είναι το σκεπτικό που υποφώσκει. Κάθε φορά που ο ήρωας του έργου είναι κουρασμένος, στενοχωρημένος, απογοητευμένος κτλ., προστρέχει αμέσως στο ποτήρι, “give me a drink”. Δηλαδή, δεν πίνει για τη γεύση, πίνει “θεραπευτικά”. Πίνει με το ίδιο σκεπτικό, που θα έπαιρνε και ναρκωτικά! Με λίγα λόγια, μέσα από τα έργα αυτά μας περνάει η λογική του ποτού όχι σαν κάτι που πίνουμε για μιά γευστική απόλαυση, αλλά η λογική του ναρκωτικού – όπως και η εξίσου επιζήμια λογική του lifestyle. Και οι δύο λογικές έχουν να κάνουν με το πως θα επηρεάσουμε τον εγκέφαλό μας.
 
Μιά άλλη αξία, ξένη και αυτή προς τις υγιείς μας παραδόσεις πάνω στο θέμα του οινοπνεύματος, είναι ότι θεωρείται έγκλημα καθοσίωσης στα έργα αυτά το να προσφερθεί οινοπνευματούχο ποτό σε ανήλικο – πράγμα που δημιουργεί την μαγεία του απαγορευμένου, που εμείς δεν την είχαμε σε σχέση με το αλκοόλ.
 
Το αποτέλεσμα είναι πως η παλιά μας παράδοση του να μυούμε τα παιδιά στο κρασί χωρίς ταμπού και χωρίς κόμπλεξ, με μονο ταμπού την αυστηρή καταδίκη της μέθης, έσβησε (σημειωτέον, ότι στις βορειοευρωπαϊκές χώρες η μέθη δεν είναι ταμπού, μάλλον το αντίθετο, αφού θεωρείται εντελώς νορμάλ το να μεθύσει κάποιος). Οι μοντέρνοι γονείς, λοιπόν, απαγορεύουν στα παιδιά τους να αγγίξουν το κρασί αν δεν ενηλικιωθούν.
 
Ακόμη χειρότερα, η Ελλάδα σήμερα εμφανίζει τα μεγαλύτερα ποσοστά αύξησης αλκοολισμού στις νεαρές ηλικίες από όλη την Ευρώπη.
 
Με άλλα λόγια, ένα πράγμα πραγματικά σωστό και καλό είχαμε, και πάμε να το καταστρέψουμε. Παριστάνουμε τον αντιαμερικάνο, αφού δεν κάνουμε άλλη δουλειά παρά να διαδηλώνουμε μπροστά από την αμερικανική πρεσβεία για οποιονδήποτε άσχετο λόγο (και μετά να αναρωτιόμαστε κιόλας γιατί δεν έρχονται οι αμερικανοί τουρίστες στην Ελλάδα), όμως σε θέματα που αφορούν τη ζωή μας αφήσαμε μιά σαφώς αποτυχημένη και προβληματική παράδοση να νικήσει τη δική μας, η οποία επί χιλιετίες είχε περάσει όλες τις εξετάσεις με άριστα.
 
Γεράσιμος Φουρλάνος  (www.fourlanos.com)

 

Your rating: None Average: 5 (9 votes)