Դիոնիսիս Սավվոպուլոսը, Ուկրաինայի համար դրամահավաքի ERT հաղորդման ժամանակ, նշեց նաև հետևյալը․ "Ուկրաինացիները, ինչպես և մենք բոլորս, հետևում էին իրենց կյանքին, աշխատանքին և ընտանիքին, և հանկարծ ձեռք բերեցին հերոսական գիտակցություն։ Միայն էպոսի հոգեբանությամբ կարելի է գնալ ու մեռնել այդ բարձր արժեքների համար, որոնք միաժամանակ շատ կոնկրետ են և կոչվում են հայրենիք, ազատություն և ժողովրդավարություն։ Բարեկեցությունը լավ է, լավ է նաև դրա հետ եկող հարաբերական անհոգությունը։ Բայց, ըստ երևույթին, վճռական պահին աշխարհը փրկող ճանապարհը միշտ նույնն է և միայն մեկն է՝ զոհաբերությունը։ Ուկրաինան հիմա տառապում է բոլորիս համար։ Մի լռեք։ Հետևեք սրտի ճանապարհին։ Օգնեք ուկրաինացիներին այնպես, ինչպես կարող է յուրաքանչյուրը։ Հենց նրանց զոհաբերված արյունն է այժմ գալիս փրկելու այն, ինչ ոչ ոք և ոչ մի ամբողջատիրություն երբեք չի կարող հաղթել՝ կյանքի մեծությունը։ Ես խոնարհվում եմ Ուկրաինայի առաջ, գլուխս խոնարհում եմ և երգում նրա հետ միասին..."

Ոմանք ուզում են նույնացնել հանցագործին և զոհին։ Բայց իրականությունը աղաղակում է։ Փաստերը խոսում են և փաստերը սուրբ են։ Մեր դատողությունը փաստերի վերաբերյալ ազատ է։

Մյուսները մեղքը բարդում են Ուկրաինայի վրա, որովհետև այն դիմադրեց ռուսական գերտերությանը։ Թվում է, թե նրանք մոռանում են, որ Դավիթը ելավ Գողիաթի դեմ և հաղթեց։ Նրանք մոռանում են, որ 1821 թվականին մի բուռ բոբիկ մարդիկ ելան Օսմանյան կայսրության դեմ և, եթե քաղաքացիական պատերազմներ չլինեին, կհաղթեին։ Այդ դեպքում մեծ տերություններից պաշտպանություն խնդրելու կարիք չէր լինի։

Մյուսներն էլ բղավում, դժգոհում և զայրանում են, որովհետև էլեկտրաէներգիայի և բնական գազի գները կտրուկ բարձրացել են։ Այո, բարձրացել են։ Բայց ամեն պատերազմ ունի իր հետևանքները։ Այդ հետևանքները կրում են նաև Եվրոպան և Հունաստանը։ Այնուամենայնիվ ամբողջ Արևմուտքը, ներառյալ ԱՄՆ-ն, Եվրոպական միությունը, Միացյալ Թագավորությունը, Կանադան, Ավստրալիան, Ճապոնիան և այլ երկրներ, կանգնած է Ուկրաինայի կողքին։ Զոհաբերությունը փրկում է աշխարհը։

Պատերազմը Ռուսաստանի և Արևմուտքի միջև է։ Ուկրաինան կռվում է Արևմուտքի համար։ Արևմուտքն օգնում է այնքան, որքան կարող է։ Սա պատերազմ է ավտորիտար և ժողովրդավարական ռեժիմների միջև։

Ինչ վերաբերում է թանկությանը, քաղաքական պոպուլիստները բացարձակապես ապակողմնորոշվել են։ Նրանք այնքան շատ են, որ խեղում են մեր միտքը։ Մի քանի ձայն շահելու փորձով նրանք բռնաբարում են թե՛ տրամաբանությունը, թե՛ իրականությունը։

Պետք է գիտակցենք, որ ապրում ենք պատմական պահեր։ Աշխարհի նոր բաժանումը լինելու է ժողովրդավարական և ավտորիտար ռեժիմների միջև։ Բարեբախտաբար, քաղաքական ուժերի ճնշող մեծամասնության համաձայնությամբ, մեր երկիրը կանգնեց պատմության ճիշտ կողմում։

Պուտինի Ռուսաստանը չի կարող համակերպվել հետխորհրդային վիճակի և նոր իրականության հետ։ Այն կարոտում է անցյալը։ Իսկ քանի որ խորհրդային անցյալը անհնար է, այն կարոտում է կայսերական Ռուսաստանին։

Ի տարբերություն դրա, Ուկրաինան 180 աստիճան շրջադարձ կատարեց դեպի Եվրոպա և ժողովրդավարություն։ Հենց դա էլ չկարողացավ հանդուրժել ավտորիտար Պուտինը։

Ուկրաինայից եկող սպառնալիքը ոչ թե ռազմական էր, այլ քաղաքակրթական։ Պետք է հիշել, որ 1994 թվականին Բուդապեշտի հուշագրի հիման վրա Ուկրաինան Ռուսաստանին հանձնեց իր միջուկային զենքը՝ Ռուսաստանի կողմից անվտանգության երաշխիքների դիմաց։

Պուտինը չկարողացավ հանդուրժել այն միտքը, որ մի երկիր, որը մինչև վերջերս կապված էր խորհրդային լծին և համարվում էր Ռուսաստանից ցածր, կարող է դառնալ եվրոպական և անցնել Ռուսաստանից առաջ։ Ահա սա է Ռուսաստանի ավելի խորքային վախը, ոչ թե ՆԱՏՕ-ին անդամակցությունը կամ Պուտինի մյուս պատրվակները։

Պատերազմի ավարտից հետո Ռուսաստանի և Ուկրաինայի հարաբերությունները դժվար են լինելու։ Կարո՞ղ է եվրոպական ժողովրդավարական Ուկրաինան համակեցության մեջ լինել ավտորիտար Ռուսաստանի հետ։ Կարո՞ղ է ազատություն լինել Ռուսաստանում, երբ այն ոտնահարում է մեկ այլ երկրի ազատությունը։ Գուցե լուծումը Ռուսաստանի ժողովրդավարացմա՞ն մեջ է։

Վերջապես, Պուտինը սպառնում է նաև Հունաստանին, նույնիսկ եթե այլ երկրներ ավելի մեծ օգնություն են ուղարկել Ուկրաինային։ Գուցե որովհետև նա ուղղափառ Հունաստանը համարում էր տվյալություն, այն դեպքում, երբ ինքն իսկ դաշինքի մեջ է մտնում իսլամական Թուրքիայի հետ ընդդեմ ուղղափառ Ուկրաինայի։

Պավլոս Մարանտոս

marantosp@gmail.com