մերժում է գնահատումն ու արժանիքայնությունը

Եվ եթե մարդ ուզում է սրբանալ, արհմիութենականները նրան չեն թողնում։ Ինչո՞ւ։ Որովհետև Միջնակարգ կրթության գործիչների համադաշնության (ՕԼՄԵ) հետընթացային խմբակը, որպեսզի ապացուցի, թե աշխատում է, պարբերաբար գործադուլներ է հայտարարում։ Օրինակ՝

2021 թվականի փետրվարին այն հայտարարեց դպրոցական միավորների գնահատման գործընթացներից գործադուլային ձեռնպահություն։ Ի թիվս այլ բաների, նշում էր. «Հայտարարում ենք մեր հակադրությունը կառավարության ծրագրերին՝ դպրոցի միավորի գնահատման և ուսուցիչների անհատական գնահատման վերաբերյալ...»։

Նաև, վերջերս (2021 թվականի հունիսին), այն հայտարարեց երեքժամյա աշխատանքային դադար և կոչ արեց ուսուցիչներին չընդունել, որ նշանակվեն որպես վերահսկողներ՝ օրինակելի դպրոցների քննությունների համար։ Ի թիվս այլ բաների, նշվում էր. «Հայտնի է ՕԼՄԵ-ի լիակատար հակադրությունը Օրինակելի դպրոցների ինստիտուտին՝ դրանց հակամանկավարժական և խորապես դասակարգային բնույթի պատճառով»։

Որոշ քաղաքացիներ բարեհաճորեն կասեն. Ովքե՞ր են սրանք, որ ուզում են փոխարինել կառավարությանը։ Պատասխան՝ նրանք են, որ ասում են, թե կատարում են ծառայություն, բայց որպես մասնագիտություն ունեն արհմիութենականությունը։ Նրանք, որ քառասուն տարի պայքարում են գնահատման ու արժանիքայնության դեմ։ Նրանք, որ քայքայել են կրթությունը։ Նրանք, որ բարձրացել են ՕԼՄԵ-ում (և հետո՝ ԱԴԵԴԻ-ում) կուսակցական հայրենասիրության և գաղափարական կրետինիզմի հաշվին։

Ապացուցված է, որ ՕԼՄԵ-ն չի հետաքրքրվում կրթության որակով։ Այն առաջնորդվում է «բոլորը՝ կաղ ու կուչ եկած, կրթության մեջ» սկզբունքով։ Միայն թե կաղ ու կուչ եկած ուսուցիչների անկարողության գինը վճարում են խեղճ երեխաները։ Եվ նրանց ընտանիքները։ Ցավոք, հենց այսպես են ուզում, առաջին հերթին, ՕԼՄԵ-ի կեղծ ձախ արհմիութենականները։ Եվ լավ՝ ՕԼՄԵ-ի արհմիութենականները, որոնք կուսակցական գործիքներ են և որպես նշանաբառ ունեն բախումը և «նվազագույն ջանքի սկզբունքը»։

Բայց կրթության նախարարն ի՞նչ է անում։ Նա նշել է, որ կրթության մասին բազմաօրինագծում կա դրույթ, որը սահմանում է՝ դպրոցական միավորների ներքին և արտաքին գնահատումից խուսափող ուսուցիչները կզրկվեն կրթության ղեկավարների պաշտոնների համար մրցելու իրավունքից։

Բացի այդ, Կրթության նախարարության բարձրագույն պաշտոնյան ընդգծել է, որ խոսքը «պատժիչ» կարգավորման մասին չէ։ Այսինքն՝ կառավարությունը վախենո՞ւմ է գնահատում սահմանել։

Ակնհայտ է, որ որոշ անպետք, ծույլ, անտարբեր և այլն ուսուցիչներ չեն հետաքրքրվում այս դրույթով, որովհետև չեն ուզում դառնալ կրթության ղեկավարներ։ Այդպես նրանք կշարունակեն «ծուռացնել» մեր երեխաներին։ Իսկ պետությունը, իր անունակության պատճառով, զվարթ կասի՝ ամեն ինչ լավ է, գնահատման հարցում ամեն ինչ հրաշալի է։

Լուծու՞մ կա։ Իհարկե կա։ Խելամիտ և ինքնին հասկանալի լուծում։ Մասնավորապես՝ անհրաժեշտ է մեկ նախադասությամբ դրույթ, որը կսահմանի՝ այն ուսուցիչը, ով խուսափում է դպրոցի միավորի գնահատումից կամ ինքը չի ցանկանում գնահատվել, ազատվում է աշխատանքից։ Այսքան պարզ, այսքան հստակ։

Ի դեպ, միգուցե անհրաժեշտ է վերացնել պետական ծառայողների մշտական պաշտոնավարումը՞։ Մինչև ե՞րբ պետք է հասարակությունը կերակրի ծույլերին, անտարբերներին, անպիտաններին։

Հունական հասարակությունը, ծնողներն ու աշակերտները պահանջում են, որ կառավարությունը անհապաղ առաջ գնա դպրոցական միավորների և ուսուցիչների գնահատման հարցում։

Միջազգային կրթական ստանդարտների համաձայն՝ մենք զգալիորեն հետ ենք մնում մի շարք ոլորտներում։ Բարեբախտաբար, ունենք լավ մարդկային ներուժ, և այդպես ինչ-որ չափով փոխհատուցվում են պետության անունակությունն ու կրթական համակարգի բացերը։

Կրթության բարելավումը նախապայման է համարում ամեն ինչի գնահատումը և առաջին հերթին՝ ուսուցիչների գնահատումը։ Նշելի է, որ գնահատումն ու արժանիքայնությունը կա աշխարհի բոլոր զարգացած երկրներում։

Անհասկանալի է, թե ինչու է ձախ արհմիութենական Միջնակարգ կրթության գործիչների համադաշնությունը քառասուն տարի հակադրվում գնահատմանն ու արժանիքայնությանը։ Եվ քանի որ ոչ մի ողջամիտ մարդ չի կարող բացատրել այդ «ինչու»-ն, թող մի աստղագուշակ, մի գուշակ, մի սուրճ կարդացող կին բացատրի մեզ այդ «ինչու»-ն։

Ոմանք բարեհաճությամբ կասեն. Ինչո՞ւ չենք ընդունում ՕԼՄԵ-ի բացատրությունները։ Չենք ընդունում, որովհետև ՕԼՄԵ-ի բացատրությունները մոլորեցնող են և ուղղված են մարդկանց՝ հիմարներից մինչև կրետիններ։ Ահա թե ինչու ուսուցիչների ճնշող մեծամասնությունը նրանց թիկունք է դարձրել։

Եվ միայն այն փաստը, որ ՕԼՄԵ-ն արդեն քառասուն տարի մերժում է կրթության գնահատումն ու արժանիքայնությունը, ապացուցում է նրա գաղափարական ու մանկավարժական կարճատեսությունը։

Պավլոս Մարանդոս

marantosp@gmail.com