պարտավոր են պատվաստվել

Բոլորը՝ կառավարությունը, ծնողները, աշակերտները, ուսուցիչները, ցանկանում են, որ դպրոցներն ու համալսարանները գործեն նորմալ։ Հեռավար ուսուցումը լավ է, բայց չի կարող տալ այն, ինչ տալիս է կենդանի ուսուցումը դասարանում։ Սակայն դա պետք է արվի առանց այն վտանգի, որ աշակերտները կամ ուսանողները վարակվեն նրանցից, ովքեր հրաժարվում են պատվաստվել։

Իհարկե, կրթական աշխատողների ճնշող մեծամասնությունը արդեն պատվաստվել է։ Բայց կան նաև որոշներ, որոնք հրաժարվում են պատվաստվել։ Դա նրանց իրավունքն է։ Բոլոր ոլորտներում կան չպատվաստվածների փոքրամասնություններ։ Սակայն կրթության գործիչները օրինակ են ծառայում իրենց աշակերտներին։ Ուստի նրանց իրավունքը զիջում է իրենց կոչմանը։ Եվ որպես գործիչներ՝ նրանք պարտավոր են պատվաստվել։

Կառավարությունը բազմիցս կոչ է արել, որ բոլորն էլ, առաջին հերթին՝ նրանք, ովքեր շփվում են քաղաքացիների հետ (առողջապահական անձնակազմ, կրթության աշխատողներ, զբոսաշրջության և սննդի ոլորտի մասնագետներ և այլն), պատվաստվեն։

Ինչ վերաբերում է կրթական աշխատողներին, ապա ուսումնական տարվա մեկնարկին նրանք պարտավոր են ներկայացնել պատվաստման վկայագիր։ Բայց ի՞նչ է լինելու նրանց հետ, ովքեր հրաժարվում են պատվաստվել։ Կառավարությունը՝ այդպիսի խնդիրները կանխելու համար, ժամանակին օրենսդրական կարգավորում է ընդունել, որը սահմանում է հետևյալը։

Այն դեպքում, երբ մշտական կամ որոշակի ժամկետով աշխատանքային պայմանագրով աշխատող կրթական աշխատողները չեն ներկայացնում պատվաստման, հիվանդացած լինելու կամ բացասական ախտորոշիչ ստուգման վկայագիր, նրանց չի թույլատրվում մուտք գործել այն դպրոցական հաստատություններ, որտեղ աշխատում են, և ի հայտ են գալիս հետևյալ հետևանքները։

Մշտական աշխատողների դեպքում կրթության տնօրենի որոշմամբ, ի շեղումն ցանկացած այլ ընդհանուր կամ հատուկ դրույթի, կիրառվում է ծառայողական պարտականությունների կասեցման հատուկ վարչական միջոցը՝ հանրային առողջության պաշտպանության հրատապ պատճառներով։ Պարտականությունների կասեցման ժամանակահատվածը, որը չի հաշվվում որպես պետական ծառայության իրական ժամանակ, աշխատավարձ չի վճարվում։ Նույն որոշմամբ կասեցումը վերացվում է, եթե ներկայացվում է պատվաստման, հիվանդացած լինելու կամ բացասական ախտորոշիչ ստուգման վկայագիր։

Նույն դրույթը գործում է նաև փոխարինող և ժամավճարային կրթական աշխատողների համար։

Ընդհանուր առմամբ, յուրաքանչյուրն ունի պատվաստվելու կամ չպատվաստվելու իրավունք, բացառությամբ գործիչների։ Բայց բոլորը պարտավոր են կիրառել օրենքները։ Այս դեպքում յուրաքանչյուրը պարտավոր է իր վարքով չդառնալ հանրային առողջության վտանգ։ Ուստի, եթե նա չի ուզում պատվաստվել, պարտավոր է կատարել նախատեսված թեստերը՝ իր գրպանից վճարելով դրանց համար։ Դա պետք է գործի բոլորի համար։ Իհարկե՝ նաև կրթական աշխատողների համար։

ՕԼՄԵ-ն պահանջում է, որ չպատվաստված կրթական աշխատողների թեստերը վճարի պետությունը։ Բայց նաև Սիրիզան խորհրդարանում պաշտպանեց ՕԼՄԵ-ի առաջարկը։ Միթե՞ ՕԼՄԵ-ն ու Սիրիզան կարող են մեզ բացատրել, թե ինչու չպատվաստվել ցանկացող կրթական աշխատողների թեստերը պետք է վճարի պետությունը։ Վերջիվերջո, Սիրիզան պատվաստման՞ կողմն է, թե՞ չպատվաստված կրթական աշխատողների կողմը։

Կարո՞ղ է ՕԼՄԵ-ն աջակցել չպատվաստված կրթական աշխատողներին։ Կարո՞ղ է ուսուցիչը մտածել միայն իր մասին ու անտարբեր լինել մյուսների, և առաջին հերթին՝ իր աշակերտների նկատմամբ։

Կառավարությունը գտել է ոսկե միջին ճանապարհը։ Մի կողմից՝ պաշտպանել հանրային առողջությունը, մյուս կողմից՝ հարգել չպատվաստվելու իրավունքը։ Ժողովրդավարությունը հարգում է քաղաքացու իրավունքները և հանդուրժող է տարբեր փոքրամասնությունների նկատմամբ։

Սակայն յուրաքանչյուր քաղաքացի պետք է իմանա, որ յուրաքանչյուր իրավունք կապված է համապատասխան պարտավորության հետ։ Ինչպես նա ունի չպատվաստվելու իրավունք, այնպես էլ հանրային առողջության նկատառումներով ունի պատվաստվելու պարտավորություն։ Եվ երբ բախվում են երկու իրավունքներ՝ անհատի չպատվաստվելու իրավունքը և հանրային առողջության իրավունքը, անհրաժեշտ է դրանց հիերարխիա սահմանել։ Իսկ ավելի բարձր արժեք ունեցողը նախապատվություն ունի, գերակայում է և պետք է պաշտպանվի մյուսի նկատմամբ։

Բոլորը կամ գրեթե բոլորը համաձայն են, որ հանրային առողջության պաշտպանությունը գերակայում է չպատվաստվելու իրավունքին։ Այդ պատճառով բոլոր քաղաքացիները և առաջին հերթին կրթության բոլոր գործիչները պարտավոր են պատվաստվել՝ հանրային առողջության նկատառումներով։ Դա է պահանջում հասարակության արժեքային համակարգը։ Դա ասում են նաև պետության օրենքները։

Պավլոս Մարանդոս

marantosp@gmail.com