Արխիվային նշում. Տեքստը վերցված է Nomika Epilekta-ի հին արխիվից և խնամքով պահպանվում է պատմական և տեղեկատվական ընթերցման համար։

Արեոպագի կողմից անչափահասի դատապարտման հաստատումը որպես մեծահասակ Արեոպագի թիվ 1534/03.11.2011 որոշմամբ հաստատվեց Աթենքի հինգանդամ վերաքննիչ դատարանի թիվ 1480/2010 որոշումը, որով մի օտարերկրյա անչափահաս դատապարտվել էր այնպես, կարծես մեծահասակ լիներ [«Nomika Epilekta». «Օտարերկրյա անչափահասի դատապարտումը որպես մեծահասակ»], այն բանից հետո, երբ անտեսվել էին Պակիստան պետության պաշտոնական փաստաթղթերը, այսինքն՝ հանրային փաստաթղթեր, որոնք վերաբերում էին անարդարացիորեն դատապարտված օտարերկրացու իրական տարիքին։ Վերոնշյալ որոշմամբ Արեոպագը ընդունեց (հավատարիմ հետևելով համեմատաբար վերջին շրջանում ձևավորված գործելակերպին՝ մեղադրական դատավճիռների դեմ ներկայացված բոլոր քրեական վճռաբեկ բողոքները համատարած մերժելու), որ «ՔԴՕ-ի 121-րդ հոդվածի համաձայն (: “Քրեական դատավարության օրենսգիրք”), վերաքննությամբ քննող դատարանը (այսինքն՝ վերաքննիչ բողոքը), եթե գտնում է, որ առաջին ատյանում գործը քննած դատարանը իրավասու չէր, քանի որ հանցանքը ենթակա էր այդ կամ ստորադաս դատարանի քննությանը, վերացնում է այն որոշումը, որը բողոքարկվել է վերաքննությամբ, և ինքն է վերջնականապես քննում գործն ըստ էության (այսինքն՝ առանց իր կայացնելիք որոշման դեմ վերաքննիչ բողոք բերելու իրավունքի) (ՔԴՕ 502-րդ հոդվածի 3-րդ պարբերություն), իսկ առարկայական իրավասության բացակայության յուրաքանչյուր այլ դեպքում վերացնում է վերաքննությամբ բողոքարկված որոշումը և գործն ուղարկում իրավասու դատարան» [Արեոպագի որոշման 3-րդ էջ]։ Այնուհետև, Աթենքի հինգանդամ վերաքննիչ դատարանի (ծանր հանցագործությունների) սխալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոքը մերժելու նպատակով, Արեոպագի այս որոշումը ընդունեց, որ «Սույն դեպքում Աթենքի հինգանդամ վերաքննիչ դատարանի բողոքարկված որոշման արձանագրություններից (որոնք, պետք է նշել, վարվում են առանց որևէ անվտանգության երաշխիքի՝ քրեական դատավարության ընթացքում տեղի ունեցողը գրանցելու առումով, քանի որ իրավասու քարտուղարը գրում է այն, ինչ ինքը համարում և ցանկանում է, առանց էական վերահսկողության), որը գործը քննել է վերաքննությամբ, հետևում է, որ մեղադրյալի պաշտպանը գրավոր ներկայացրել և նաև բանավոր զարգացրել է առարկությունը, որ արարքը կատարելու պահին (18.12.2005) մեղադրյալը եղել է անչափահաս, քանի որ ծնվել է 15.09.1988-ին, և հետևաբար Աթենքի առաջին ատյանի եռանդամ վերաքննիչ դատարանը՝ ծանր հանցագործությունների գործերով, գործը քննել է առարկայական իրավասության բացակայությամբ, մինչդեռ այն ենթակա էր Աթենքի անչափահասների գործերով միանդամ դատարանի իրավասությանը»։ Եվ երկրի բարձրագույն դատարանի այս որոշման պատճառաբանությունը լրացնում է, որ «ինչպես հետևում է բողոքարկված որոշումից և դատավարության մեջ ներառված արձանագրություններից, նշված դատարանը, հաշվի առնելով ապացույցները (փաստաթղթեր և վկաներ), մեծամասնությամբ (պետք է նշել, որ դեռ կան դատավորներ, այստեղ՝ փոքրամասնության մեջ, որոնք փորձում են փրկել գոնե ձևական պատշաճությունը) մերժեց առաջին ատյանի դատարանի իրավասության բացակայության վերաբերյալ ներկայացված առարկությունը որպես անհիմն՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ. չորրորդ մեղադրյալի պաշտպանի ներկայացրած և վերոնշյալ կերպով հրապարակված 14392-1/2 և 145392-2/2 համարներով փաստաթղթերի համաձայն, այսինքն՝ ա) ծննդյան վկայականի պատճենը և բ) դպրոցից հեռանալու թիվ 903 վկայականը՝ բնօրինակով և օրինական թարգմանությամբ, դրանցում նշված անձը՝ Մ… (հոր անուն) Ի… (երեխայի անուն) տվյալներով, ծնվել է Պակիստանի Ռանդհիր քաղաքում 15.09.1988-ին։ Նշված անձի այս տվյալները համընկնում են վերոնշյալ չորրորդ մեղադրյալի համապատասխան տվյալների հետ, սակայն այդ փաստաթղթերում նշված չէ նաև այդ մեղադրյալի մոր անունը, որը Մ… է։ Հետևաբար այդ փաստաթղթերից չի ապացուցվում, որ 15.09.1988-ին ծնված համարվող անձը հենց չորրորդ մեղադրյալն է։ Նույն մեղադրյալը, երբ ձերբակալությունից անմիջապես հետո հարցաքննվել է թարգմանչի միջոցով և հարցվել է այդ մասին, ի թիվս այլնի պատասխանել է, որ ծնվել է 1984 թվականին (18.12.2005 թ. թարգմանչի միջոցով մեղադրյալի հարցաքննության արձանագրությունից), և նույնը, ավելի կոնկրետ՝ որ ծնվել է 01.01.1984-ին, հայտարարել է նաև քննիչի առաջ 19.12.2005-ին իր բացատրության ժամանակ, նույնպես թարգմանչի միջոցով, մինչդեռ գործի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում, որտեղ նա ներկայացել էր իր ընտրած պաշտպան փաստաբանով, ոչինչ չի նշել իր տարիքի մասին և մասնավորապես այն մասին, որ չի ծնվել 1984 թվականին, ինչպես նշվում էր և ինչպես ինքն էր մինչ այդ հայտարարել։ Վերոգրյալից, դատարանի մեծամասնության կարծիքով, ապացուցվում է, որ մեղադրյալը ծնվել է 01.01.1984-ին և ոչ թե 15.09.1988-ին, ինչպես ուշացած և առաջին անգամ պնդեց ներկա դատարանի առաջ։ Քննված չորս վկաների համապատասխան ցուցմունքները գնահատվում են ոչ համոզիչ, հատկապես հաշվի առնելով մեղադրյալի վերոհիշյալ բացատրությունները և այն անորոշ պատկերը, որն այդ վկաներն ունեն մեղադրյալի ծննդյան ժամանակի վերաբերյալ, ինչպես դա հետևում է նրանց ցուցմունքներից։ Հետևաբար չորրորդ մեղադրյալի պնդումը, թե արարքների կատարման պահին (18.12.2005 և այդ ամսաթվից երկու ամիս առաջ) նա եղել է անչափահաս՝ ծնված 15.09.1988-ին, և որ հետևաբար Աթենքի առաջին ատյանի եռանդամ վերաքննիչ դատարանը՝ ծանր հանցագործությունների գործերով, գործը քննել է առարկայական իրավասության բացակայությամբ, մինչդեռ այն ենթակա էր անչափահասների դատարանների իրավասությանը, անհիմն է և ենթակա է մերժման դատարանի անդամների վերոնշյալ մեծամասնության կարծիքով, մինչդեռ երկու անդամների կարծիքով վերոնշյալ տվյալներից ապացուցվում է, որ մեղադրյալն իրականում ծնվել է 01.01.1988-ին, և նրա մասով գործը պետք է ուղարկվեր իրավասու անչափահասների դատարան՝ քննության համար»։ Եվ Արեոպագի որոշումը շարունակում է. «Հետևաբար, ըստ էության քննող դատարանը ամբողջական և հանգամանալից պատճառաբանությամբ և ապացույցներին հղումով, վերոնշյալ դրույթներին համապատասխան, մերժեց վճռաբեկ բողոք բերողի (այսինքն՝ անչափահաս մեղադրյալի) վերոնշյալ առարկությունը իր վերը նշված միջանկյալ որոշմամբ՝ ընդունելով, որ մեղադրյալը արարքի կատարման պահին անչափահաս չէր, այլ մեծահասակ, որը ենթակա էր առաջին ատյանի դատարանի առարկայական իրավասությանը» [Արեոպագի որոշման 4-րդից մինչև 7-րդ էջերը]։ Եվ քանի որ Արեոպագի որոշումը քննադատում է վճռաբեկ բողոքում («վճռաբեկ գրությունում») այն առարկությունների (այսինքն՝ գանգատների) հիշատակումը, որոնցով Աթենքի հինգանդամ վերաքննիչ դատարանի՝ ծանր հանցագործությունների վերաբերյալ որոշումը վիճարկվում է ըստ էության, քանի որ Արեոպագը չի քննում գործի էությունը («ըստ էության դատարանի փաստական գնահատումը»), այն լրացնում է, որ «վճռաբեկ բողոք բերողի (այսինքն՝ անչափահաս մեղադրյալի) անհատական իրավունքների խախտման վերաբերյալ մյուս հիմքերը՝ Սահմանադրության 20 § 1, 87 § 2 և 93 § 4 հոդվածների և Եվրոպական միության հիմնարար իրավունքների խարտիայի 48 § 1 հոդվածի դրույթների համաձայն, այն առումով, որ նրա պաշտպանության իրավունքների հարգումը չի ապահովվել և նա հրապարակայնության է ենթարկվել, մինչդեռ անչափահաս էր, ենթակա են մերժման, քանի որ հիմնված են (այսինքն՝ հենվում են) սխալ նախադրյալի վրա, քանի որ դատարանը իր վճռաբեկ կարգով չվերանայվող (այսինքն՝ չստուգվող) դատողությամբ ընդունել է, որ վճռաբեկ բողոք բերողը (անչափահաս մեղադրյալը) անչափահաս չէր» [Արեոպագի որոշման 7-րդից 8-րդ էջերը։ Այս դեպքում ևս կասկածը մեկնաբանվեց մեղադրյալի դեմ։ Այլ կերպ ասած, կասկածի դեպքում՝ մեղադրյալը անչափահաս է, թե մեծահասակ, նախընտրվում է նրա համար ավելի անբարենպաստ, այլ ոչ թե ավելի բարենպաստ (ինչպես պետք է լիներ օրենքի համաձայն) տարբերակը։ Այսպես տվյալ օտարերկրացին ճանաչվեց որպես մեծահասակ և ոչ թե անչափահաս, ինչպիսին նա իրականում էր վճռորոշ ժամանակահատվածում։ Վերոհիշյալ որոշումից հետևում է, որ դատարանը, որը անչափահաս պակիստանցուն դատապարտեց որպես իբր մեծահասակ, ոչ մի քննություն չիրականացրեց, այսինքն՝ չհրամայեց լրացնել ապացույցները, որպեսզի հաստատվի մեղադրյալի տարիքը, որը սկզբնապես անարդարացիորեն դատապարտվել էր տասնհինգ տարվա ազատազրկման ծանր պատժի։ Իսկ Աթենքի հինգանդամ վերաքննիչ դատարանի՝ ծանր հանցագործությունների վերաբերյալ որոշմամբ նա դատապարտվեց այնպիսի տևողության պատժի, որը հավասար էր բանտում նրա մնացած ժամանակին, այսինքն՝ 4,5 տարվա, և այդպիսով վերջում ազատ արձակվեց ու կարծես «արդարացվեց»։ Աթենքի հինգանդամ վերաքննիչ դատարանը՝ ծանր հանցագործությունների գործերով, ծառայողական պարտավորություն ուներ, օրինակ՝ Աթենքում Պակիստանի դեսպանությունից, պահանջել այն բոլոր բացատրությունները, որոնք կցանկանար, որպեսզի պաշտոնական հանրային փաստաթղթերը լրացվեին նաև մեղադրյալի մոր տվյալներով, և ճիշտ չէր այն դատողությունը, թե մեղադրյալը չէր հայտնել իր իրական ծննդյան ամսաթիվը, երբ հարցաքննվել էր թարգմանչի միջոցով և երբ ներկայացվել էր իր ընտրած փաստաբանով, և միայն այդ պատճառով մեծահասակ էր։ Այս կոնկրետ դեպքում հայտնի է թարգմանիչների նշանակման ձևը, որոնք ամեն ինչ անում են, բացի հավատարիմ թարգմանելուց, ինչպես հայտնի է նաև պաշտպանների անկարողությունը հաղորդակցվելու օտարալեզու անձանց հետ՝ ուրդու, բանգլա, հինդի, սուահիլի և այլ լեզուներ չիմանալու պատճառով։ Աթենքի հինգանդամ վերաքննիչ դատարանի՝ ծանր հանցագործությունների գործերով և Արեոպագի որոշումներով այդ կոնկրետ օտարերկրացու նկատմամբ անարդարությունը ամրապնդվեց. մարդկանց առևտրով զբաղվողների ողբերգական և անմեղ զոհից նա գնահատվեց որպես հանցագործ և, արդարացվելու փոխարեն, նաև իր անչափահաս լինելու պատճառով, դատապարտվեց իր ամենահիմնարար անհատական և մարդու իրավունքների խախտմամբ։ Վերջապես նկատվում է, որ ՄԻԵԴ-ի (Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան) կողմից օտարերկրացու շատ հավանական արդարացման դեպքում մեր երկիրը կկոչվի վճարելու փոխհատուցումներ և վերականգնումներ՝ միշտ միջազգային վաշխառուներից վերցված փոխառու միջոցներից և ոչ թե մեր դատավորների գույքից, որոնք պետք է առերեսվեն իշխանության չարաշահումից բխող հետևանքներին, և ոչ միայն։