Արխիվային նշում. Տեքստը վերցված է Nomika Epilekta-ի հին արխիվից և խնամքով պահպանվում է պատմական և տեղեկատվական ընթերցման համար։

Արեոպագի կողմից դատախազական բողոքի մերժում՝ Աթենքի վերաքննիչ խորհրդի որոշման դեմ, որով մերժվել էր Եվրոպական ձերբակալման հրամանը

Արեոպագի թիվ 728/30.04.2012 որոշմամբ (խորհրդակցական կազմով) մերժվել է Աթենքի վերաքննիչ դատախազի 08.03.2012 թ. բողոքը Աթենքի վերաքննիչ խորհրդի թիվ 38/07.03.2012 որոշման դեմ, որով մերժվել էր Իսպանիայի իշխանությունների պահանջը՝ կատարելու 12.03.2010 թ. թիվ DP 224/2009 Եվրոպական ձերբակալման հրամանը, որը տրվել էր Իսպանիայի Audiencia Nacional-ի Երրորդ կենտրոնական քննչական դատարանի դատավորի կողմից Ս.Լ. օտարերկրյա քաղաքացու, Սալոնիկի բնակչի, նկատմամբ։

Արեոպագը վերոհիշյալ որոշմամբ հետևեց իր կայուն նախադեպային պրակտիկային, ըստ որի Եվրոպական ձերբակալման հրաման (ինչպես նաև օտարերկրյա պետության ցանկացած այլ ձերբակալման հրաման) չի կատարվում, երբ մեղադրանքի արարքները կատարվել են, թեկուզ մասամբ, Հունաստանում։ Նշված արեոպագյան որոշումը գնահատեց, որ Օրենք 3251-ի (“Եվրոպական ձերբակալման հրաման և այլն”) 9-րդ և 18-րդ հոդվածների դրույթներից բխում է, որ տալու՝ եվրոպական ձերբակալման հրամանի կատարման որոշումը կայացնելու իրավասու մարմինը, եթե պահանջվող անձը (այսինքն՝ այն անձը, որի դեմ տրվել է ձերբակալման հրամանը) չի համաձայնում ներկայանալ հրամանը տված պետություն, այն Վերաքննիչ խորհուրդն է, որի շրջանում նա բնակվում է կամ ձերբակալվում։ Նույն օրենքի 22-րդ հոդվածի դրույթից էլ բխում է, որ Վերաքննիչ խորհրդի վերջնական որոշման դեմ պահանջվող անձը կամ դատախազը կարող է բողոք բերել Արեոպագ՝ որոշման հրապարակումից քսանչորս ժամվա ընթացքում, իսկ Արեոպագը որոշում է կայացնում խորհրդակցական կազմով՝ պահանջվող անձին ծանուցելուց հետո։ Աթենքի վերաքննիչ դատախազի՝ 2012 թվականի մարտի 8-ի քննարկվող բողոքը Աթենքի վերաքննիչ խորհրդի թիվ 38/07.03.2012 որոշման դեմ, որով մերժվել էր Իսպանիայի դատական իշխանությունների պահանջը՝ կատարելու 12.03.2010 թ. թիվ DP 224/2009 գործով Եվրոպական ձերբակալման հրամանը, որը տրվել էր Իսպանիայի Audiencia Nacional-ի 3-րդ կենտրոնական քննչական դատարանի դատավորի կողմից Լ.Ս.-ի՝ Սալոնիկի Միգդոնիայի Անթուպոլի բնակչի նկատմամբ, ներկայացվել է օրինական կարգով և ժամկետում՝ համաձայն Օրենք 3251/2004-ի վերոնշյալ 22-րդ հոդվածի։ Հետևաբար այն պետք է հետագայում քննվի իր էության հիմնավորվածության առումով։ Օրենք 3251/2004-ի 1-ին հոդվածի § 2 դրույթներից բխում է, որ եվրոպական ձերբակալման հրամանը Եվրոպական միության անդամ պետության դատական մարմնի որոշում կամ կարգադրություն է, որը տրվում է մեկ այլ անդամ պետության տարածքում գտնվող և հրամանը տված պետության իրավասու մարմինների կողմից քրեական վարույթի շրջանակում հետախուզվող անձի ձերբակալման և ներկայացման նպատակով՝ կամ նրա դեմ իրեն վերագրվող արարքի համար քրեական հետապնդում իրականացնելու, կամ ազատությունից զրկող պատիժ կամ անվտանգության միջոց կատարելու համար, պայմանով, որ դրա տրմամբ չխախտվեն գործող Սահմանադրությունից և Եվրոպական միության մասին պայմանագրի 6-րդ հոդվածից բխող հիմնարար իրավունքներն ու սկզբունքները։ Նույն օրենքի 2-րդ հոդվածի § 1 դրույթներից բխում է, որ եվրոպական ձերբակալման հրամանը, իր ձևական վավերության համար, պետք է պարունակի (ա) պահանջվող անձի ինքնությունը և քաղաքացիությունը, (բ) հրամանը տվող դատական մարմնի անունը, հասցեն, հեռախոսային և ֆաքսային կապի համարը և էլեկտրոնային հասցեն, (գ) կատարելի դատական որոշման, ձերբակալման հրամանի կամ դատական մարմնի համապատասխան կարգադրության հիշատակում, (դ) հանցագործության բնույթը և իրավական որակումը, (ե) դրա կատարման հանգամանքների նկարագրությունը, որոնցում ներառվում են կատարման ժամանակը և վայրը, ինչպես նաև պահանջվող անձի մասնակցության ձևը, (զ) նշանակված պատիժը, եթե խոսքը վերջնական որոշման մասին է, կամ պատժաչափի շրջանակը, որը նախատեսված է պատժելի արարքի և հրամանը տված պետության օրենսդրության համար, և (է) հնարավորության սահմաններում՝ ցանկացած այլ տեղեկություն պատժելի արարքի և դրա հետևանքների վերաբերյալ։ Եվրոպական ձերբակալման հրաման տալու նախապայմանը, վերոնշյալ օրենքի 5-րդ հոդվածի համաձայն, այն է, որ արարքները, որոնց համար նախատեսվում է քրեական հետապնդում իրականացնել, հունական քրեական օրենքներով պատժվեն ազատությունից զրկող պատժով կամ ազատությունից զրկող անվտանգության միջոցներով, որոնց առավելագույն սահմանը առնվազն տասներկու ամիս է, իսկ եթե խոսքը արդեն նշանակված ազատությունից զրկող պատժի կամ անվտանգության միջոցի կատարման մասին է, դրանց տևողությունը պետք է լինի առնվազն չորս ամիս։ Հրամանի կատարման նախապայմանը, նույն օրենքի 10-րդ հոդվածի § 1-ի համաձայն, հետապնդում իրականացնելու նպատակով հրաման տալու դեպքում այն է, որ պատժելի արարքը, որի համար այն տրվել է, հանցագործություն կազմի նաև հունական քրեական օրենքներով և հրամանը տված պետության իրավունքով պատժվի ազատությունից զրկող պատժով կամ ազատությունից զրկող անվտանգության միջոցներով, որոնց առավելագույն սահմանը առնվազն տասներկու ամիս է, մինչդեռ այդ հոդվածի 2-րդ պարբերության համաձայն եվրոպական ձերբակալման հրամանի կատարումը թույլատրվում է առանց կրկնակի պատժելիության ստուգման՝ այդ պարբերությունում նշված պատժելի արարքների համար, ինչպես դրանք սահմանվում են հրամանը տված պետության իրավունքով, եթե այդ պետությունում դրանք պատժվում են ազատությունից զրկող պատժով կամ ազատությունից զրկող անվտանգության միջոցներով, որոնց առավելագույն սահմանը առնվազն երեք տարի է։ Այնուհետև եվրոպական հրամանը կատարվում է վերոնշյալ օրենքի 11-ից 13-րդ հոդվածների դրույթների պահպանմամբ։ Օրենք 3251/2004-ի 11-րդ հոդվածում սահմանվում է, որ եվրոպական ձերբակալման հրամանի կատարման մասին որոշում կայացնող դատական մարմինը մերժում է դրա կատարումը, ի թիվս այլ դեպքերի, նաև այն ժամանակ, երբ է) եվրոպական ձերբակալման հրամանը տրվել է պատժելի արարքի համար, որը հունական քրեական օրենքով համարվում է ամբողջությամբ կամ մասամբ կատարված Հունաստանի տարածքում կամ դրան հավասարեցված վայրում։ Մյուս կողմից, Քրեական օրենսգրքի 16-րդ հոդվածի համաձայն՝ արարքի կատարման վայր է համարվում այն վայրը, որտեղ մեղավորը ամբողջությամբ կամ մասամբ կատարել է պատժելի գործողությունը կամ անգործությունը, ինչպես նաև այն վայրը, որտեղ առաջացել է պատժելի հետևանքը կամ, փորձի դեպքում, որտեղ մեղավորի մտադրության համաձայն այն պետք է առաջանար։ Վերջապես, Օրենք 3251/2004-ի 12-րդ հոդվածի ա) կետի համաձայն, եվրոպական ձերբակալման հրամանի կատարման մասին որոշում կայացնող դատական մարմինը կարող է մերժել հրամանի կատարումը, եթե այն անձը, որի դեմ տրվել է եվրոպական ձերբակալման հրամանը, Հունաստանում հետապնդվում է նույն պատժելի արարքի համար, որը նշված է եվրոպական ձերբակալման հրամանում։ Սույն դեպքում, այս դատարանի (այսինքն՝ որպես վերաքննիչ ատյան քննող Արեոպագի) նիստում վկայի երդմամբ տրված ցուցմունքից, պահանջվող անձի սեփական հարցաքննությունից, նրա պաշտպանների բանավոր բացատրություններից և ներկայացված հուշագրից, Վերաքննիչ խորհրդի նիստի արձանագրություններից և գործի նյութերում պարունակվող բոլոր փաստաթղթերից ապացուցվում է հետևյալը։ Ս. Լ.-ի նկատմամբ Իսպանիայի Audiencia Nacional-ի Երրորդ կենտրոնական քննչական դատարանի կողմից տրվել է 12.03.2010 թ. թիվ DP 224/2009 գործով եվրոպական ձերբակալման հրաման, որի համաձայն նա իբր կատարել է հետևյալ պատժելի արարքները՝ (1) փողերի լվացում, (2) հանցագործների միության ստեղծում, (3) պաշտոնական կամ առևտրային փաստաթղթի կեղծում, (4) խարդախություն, (5) զենքի ապօրինի պահում, (6) սպանության փորձ և (7) վտանգավոր միջոցներով վնասվածքներ հասցնել։ Հրամանով պահանջվող անձը Սալոնիկի բնակիչ է և, ըստ ներկայացվածի, 2009 թվականի հուլիսի 27-ից մինչև 2010 թվականի մարտի 12-ը ղեկավարել է հանցավոր կազմակերպություն, որը կատարում էր վերոնշյալ հանցագործությունները, և դրա գործունեությունը ուղղորդել է հիմնականում Սալոնիկից տրված հրահանգներով։ Աթենքի վերաքննիչ խորհրդի թիվ 24/2012 հետաձգման որոշումից հետո, որով իսպանական իշխանություններից պահանջվել էին լրացուցիչ տվյալներ, վերջինները, պահանջվող անձին վերագրվող իրավախախտումների կատարման հանգամանքների վերաբերյալ, նշել են, որ իրավախախտումները կատարվել են 2009 թվականից մինչև 2010 թվականի մարտը, և որ դրանց կատարման վայրը տարբեր վայրեր են. մասնավորապես՝ փողերի լվացման և հանցագործների միության ստեղծման իրավախախտումների դեպքում՝ Հունաստանից, որտեղ գտնվում էր պահանջվող անձը, սակայն հետևանքները զարգանում են Իսպանիայում, իսկ սպանության փորձի և վտանգավոր միջոցներով վնասվածքների իրավախախտումների վերաբերյալ՝ նույնպես Հունաստանից՝ պահանջվող անձի մասով, սակայն հետևանքները զարգանում են Ֆրանսիայում և Իտալիայում, մինչդեռ կատարման սկիզբը տեղի է ունենում Իսպանիայում։ Աթենքի վերաքննիչ խորհուրդը ընդունեց, որ հանցավոր գործունեությունից ստացված եկամուտների օրինականացման, կեղծիքի, խարդախության և զենքի ապօրինի պահման պատժելի արարքները բավարար չափով որոշված չեն եվրոպական ձերբակալման հրամանում և իսպանական իշխանությունների ուղարկած լրացուցիչ տվյալներում՝ դրանց կատարման հանգամանքների առումով (ժամանակ, կատարման եղանակ և պահանջվող անձի մասնակցության աստիճան), և այդ պատճառով մերժեց հրամանի կատարումը այդ արարքների մասով, իսկ հանցավոր կազմակերպությանը մասնակցելու, սպանության փորձի դրդման և վտանգավոր մարմնական վնաս պատճառելու փորձի պատժելի արարքների վերաբերյալ ընդունեց, որ իսպանական իշխանությունների վերոնշյալ փաստաթղթերից բխում է, որ կատարման վայրը Հունաստանն է, և այդ պատճառով մերժեց քննարկվող հրամանի կատարումը։ Աթենքի վերաքննիչ դատախազի տեղակալի քննարկվող բողոքով Աթենքի վերաքննիչ խորհրդի որոշումը վիճարկվում է միայն վերջին վերոնշյալ գնահատման մասով, այսինքն՝ այն մասով, որ սխալմամբ ընդունվել է, թե վերոնշյալ պատժելի արարքների կատարման վայրն իբր նաև Հունաստանն է։ Բացի այդ, անկախ այն փաստից, որ իսպանական իշխանությունների փաստաթղթերում ուղղակիորեն նշվում է, որ կատարման վայրը նաև Հունաստանն է, Աթենքի վերաքննիչ դատախազության թիվ EKD 1170/12.03.2012 արձանագրային փաստաթղթով Արեոպագի դատախազություն է փոխանցվել Սալոնիկի առաջին ատյանի դատախազության 09.03.2012 թ. փաստաթուղթը, որով փոխանցվել է Սալոնիկի Մեղադրական դատարանի 6-րդ բաժնի քննիչ դատավորի թիվ 8/2012 և թիվ G2012/2427 (79/12) գործով ձերբակալման հրամանը։ Դրա համաձայն՝ պահանջվող Լ. Ս.-ը մեղադրվում է հանցավոր կազմակերպություն ղեկավարելու մեջ, և մասնավորապես՝ այն բանում, որ վերոնշյալ վայրում և ժամանակում նա ղեկավարել է կառուցվածքային և շարունակական գործունեությամբ առնվազն երեք անձից կազմված խումբ և ձգտել է կատարել Քրեական օրենսգրքի 299-րդ և 310-րդ հոդվածներով նախատեսված մի քանի ծանր հանցագործություններ։ Սալոնիկի Մեղադրական դատարանի 6-րդ բաժնի քննիչ դատավորի կողմից պահանջվող անձին վերագրվող վերոնշյալ պատժելի արարքների նկարագրությունից բխում է, որ դրանք համընկնում են քննարկվող եվրոպական ձերբակալման հրամանով նրան վերագրվող արարքների հետ (վայրի, ժամանակի և կատարման եղանակի առումով), և հետևաբար դրա կատարումը թույլատրելի չէ նաև այն պատճառով, որ նա Հունաստանում հետապնդվում է այդ արարքների համար։ Վերոնշյալի հետևանքով Աթենքի վերաքննիչ խորհուրդը ճիշտ է մերժել քննարկվող եվրոպական ձերբակալման հրամանի կատարումը, և Աթենքի վերաքննիչ դատախազի տեղակալի բողոքը պետք է մերժվի։ Այս դատողություններով և ընդունումներով՝ Արեոպագի թիվ 728/2012 որոշմամբ, որը կայացվել է Խորհրդում նիստ գումարելով, դատախազական բողոքը մերժվել է որպես անհիմն, և տվյալ հարցի վերաբերյալ Արեոպագի կայուն նախադեպային պրակտիկան չի փոփոխվել։