Μια απάτη στα κοινωνικά δίκτυα συνήθως δεν φαίνεται ως απάτη στην αρχή. Μπορεί να μοιάζει με προσφορά σε γνωστό κατάστημα, με επενδυτική ευκαιρία, με μήνυμα από φίλο που «έχασε το κινητό του», με προφίλ δικηγόρου, γιατρού ή δημόσιου προσώπου, ή με βίντεο στο TikTok που οδηγεί σε μια σελίδα πληρωμής. Το θύμα δεν χάνει χρήματα επειδή είναι «αφελές». Χάνει χρήματα επειδή κάποιος έστησε μια αλυσίδα πειθούς: ψεύτικη ταυτότητα, βιασύνη, κοινωνική απόδειξη, σύνδεσμο, πληρωμή και εξαφάνιση.
Το δύσκολο ερώτημα είναι τι γίνεται μετά. Ποιος ευθύνεται; Ο απατεώνας, προφανώς. Αλλά αρκεί αυτό; Μπορεί να ευθύνεται η τράπεζα ή ο πάροχος πληρωμών; Μπορεί να ευθύνεται το Facebook, το Instagram ή το TikTok επειδή άφησαν μια ψεύτικη διαφήμιση ή ένα επικίνδυνο προφίλ να κυκλοφορεί; Και, πρακτικά, τι πρέπει να κάνει κάποιος μέσα στις πρώτες ώρες;
Μην περιμένετε να εξαφανιστούν τα ίχνη
Σε απάτες μέσω κοινωνικών δικτύων το υλικό αλλάζει ή κατεβαίνει γρήγορα. Πριν κάνετε δημόσια σχόλια ή πριν μιλήσετε ξανά με τον λογαριασμό που σας εξαπάτησε, κρατήστε URL, screenshots, ώρα συναλλαγής, στοιχεία πληρωμής και αριθμό αναφοράς από την τράπεζα ή την πλατφόρμα.
Η σύντομη απάντηση είναι ότι η ευθύνη δεν κρίνεται μόνο από το πού είδατε την απάτη. Κρίνεται από το πώς έγινε η πληρωμή, αν υπήρξε πραγματική έγκριση της συναλλαγής, αν χρησιμοποιήθηκαν κλεμμένοι κωδικοί ή στοιχεία κάρτας, αν η πλατφόρμα ειδοποιήθηκε με αρκετά συγκεκριμένο τρόπο και αν ο πάροχος πληρωμών είχε λόγο να μπλοκάρει, να ελέγξει ή να επιστρέψει ποσά. Γι' αυτό η σωστή αντίδραση είναι να κινηθείτε ταυτόχρονα σε τρία επίπεδα: πλατφόρμα, τράπεζα και αρμόδιες αρχές.
Πώς στήνονται οι απάτες στα κοινωνικά δίκτυα
Στο Facebook και στο Instagram οι συνηθισμένες μορφές είναι ψεύτικες σελίδες καταστημάτων, «χορηγούμενες» διαφημίσεις με προϊόντα σε εξωπραγματικές τιμές, πλαστά μηνύματα δήθεν από Meta για παραβίαση λογαριασμού, αγγελίες Marketplace, ψεύτικες κληρώσεις και επενδυτικά σχήματα. Στο TikTok βλέπουμε συχνά βίντεο που οδηγούν σε εξωτερικό σύνδεσμο, λογαριασμούς που αντιγράφουν πραγματικά πρόσωπα, «μαθήματα» για εύκολο κέρδος, crypto ή trading πακέτα και livestreams που δημιουργούν αίσθηση επείγοντος.
Το κοινό στοιχείο είναι ότι ο χρήστης μεταφέρεται σε άλλο περιβάλλον πριν χάσει τα χρήματα. Μπορεί να ξεκινήσει από ένα post, αλλά η πληρωμή να γίνει σε ψεύτικο e-shop. Μπορεί να ξεκινήσει από Messenger ή Instagram DM, αλλά τα χρήματα να φύγουν με τραπεζική μεταφορά. Μπορεί να ξεκινήσει από TikTok, αλλά ο χρήστης να καταχωρίσει στοιχεία κάρτας σε φόρμα που δεν ανήκει στην πλατφόρμα.
Αυτή η διαδρομή έχει σημασία. Άλλο είναι μια αγορά μέσα σε προστατευμένο σύστημα πληρωμών μιας πλατφόρμας, άλλο μια πληρωμή σε εξωτερικό site, άλλο μια μεταφορά μέσω e-banking και άλλο μια κάρτα που χρησιμοποιήθηκε χωρίς έγκριση. Η νομική αξιολόγηση δεν ξεκινά από τη φράση «το είδα στο Instagram». Ξεκινά από το ερώτημα: ποια πράξη πληρωμής έγινε και ποιος είχε ποια υποχρέωση εκείνη τη στιγμή;
Οι βασικοί υπεύθυνοι, με απλά λόγια
| Πρόσωπο ή φορέας | Πότε μπαίνει στο κάδρο | Τι ζητάτε πρακτικά |
|---|---|---|
| Ο δράστης της απάτης | Πάντα, αν υπάρχει εξαπάτηση, ψεύτικη ταυτότητα, παράνομη πρόσβαση ή απόσπαση χρημάτων | Ποινική διερεύνηση, εντοπισμό, αστικές αξιώσεις όπου είναι εφικτό |
| Η τράπεζα ή ο πάροχος πληρωμών | Όταν έγινε πληρωμή με κάρτα, e-banking, μεταφορά, ψηφιακό πορτοφόλι ή άλλο μέσο πληρωμών | Άμεσο μπλοκάρισμα, αμφισβήτηση συναλλαγής, επιστροφή όπου πρόκειται για μη εγκεκριμένη πράξη |
| Η πλατφόρμα | Όταν φιλοξένησε παράνομο περιεχόμενο, ψεύτικη διαφήμιση, ψεύτικο προφίλ ή scam που αναφέρθηκε | Αφαίρεση, περιορισμό, απάντηση στην αναφορά, επανεξέταση, διατήρηση στοιχείων |
| Ο πωλητής ή «κατάστημα» | Όταν εμφανίζεται ως εμπορική επιχείρηση ή e-shop | Καταγγελία καταναλωτή, επιστροφή χρημάτων, έλεγχο για αθέμιτες πρακτικές |
| Ο ίδιος ο παθών | Όχι ως «φταίχτης» αυτόματα, αλλά ως πρόσωπο με υποχρέωση άμεσης ειδοποίησης και φύλαξης στοιχείων | Να δράσει γρήγορα, να μην σβήσει αποδείξεις, να ενημερώσει τράπεζα και αρχές |
Πρώτα λεπτά και πρώτες ώρες: τι κάνω
1. Κόψτε την πρόσβαση
Μπλοκάρετε κάρτα ή e-banking, αλλάξτε κωδικούς και μην δώσετε άλλο OTP ή χρήματα για «ξεμπλοκάρισμα».
2. Κρατήστε αποδείξεις
Πλήρες URL, screenshots, συνομιλίες, στοιχεία πληρωμής, ώρα συναλλαγής και αριθμούς αιτήματος.
3. Αναφέρετε σωστά
Τράπεζα, πλατφόρμα και αρμόδιες αρχές χρειάζονται συγκεκριμένα στοιχεία, όχι μόνο γενική περιγραφή.
Αν καταλάβετε ότι χάσατε χρήματα ή ότι δώσατε στοιχεία κάρτας, κωδικούς ή OTP, μη χάνετε χρόνο ψάχνοντας μόνο στο προφίλ του απατεώνα. Η πρώτη κίνηση είναι προς την τράπεζα ή τον πάροχο πληρωμών. Ζητήστε άμεσο μπλοκάρισμα κάρτας, προσωρινό πάγωμα e-banking αν χρειάζεται, ανάκληση ή διερεύνηση μεταφοράς όπου είναι τεχνικά εφικτό και επίσημη καταγραφή αμφισβήτησης. Κρατήστε αριθμό αιτήματος, ημερομηνία, ώρα και όνομα τμήματος.
Δεύτερη κίνηση είναι να αποθηκεύσετε αποδείξεις. Μην αρκεστείτε σε ένα screenshot. Κρατήστε URL της διαφήμισης ή του προφίλ, όνομα λογαριασμού, ID σελίδας αν εμφανίζεται, συνομιλίες, απόδειξη πληρωμής, IBAN ή στοιχεία δικαιούχου, email επιβεβαίωσης, SMS, ειδοποιήσεις push, ώρα συναλλαγής και όποιο στοιχείο δείχνει από πού ξεκίνησε η απάτη. Αν το προφίλ εξαφανιστεί, τα στοιχεία αυτά μπορεί να είναι η μόνη πρακτική βάση για καταγγελία.
Τρίτη κίνηση είναι η αναφορά στην πλατφόρμα. Χρησιμοποιήστε, όπου υπάρχει, την ειδική αναφορά για παράνομο περιεχόμενο ή απάτη. Μια γενική αναφορά τύπου «δεν μου αρέσει» είναι ασθενέστερη από μια σαφή αναφορά που λέει: «το προφίλ προσποιείται την εταιρεία Χ, ο σύνδεσμος οδηγεί σε ψεύτικη σελίδα πληρωμής, έχασα το ποσό Ψ στις τάδε ώρα». Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξηγεί ότι ο μηχανισμός μηχανισμό ειδοποίησης και δράσης του Digital Services Act υπάρχει ακριβώς για αναφορές παράνομου περιεχομένου, μεταξύ άλλων και απάτες.
Τέταρτη κίνηση είναι η καταγγελία στις αρχές. Για απάτη με υπολογιστή ή κυβερνοέγκλημα υπάρχει ηλεκτρονική διαδρομή μέσω gov.gr προς τη Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, ενώ το Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών καταγράφει και τηλεφωνικό αριθμό 11188 και email ccu@cybercrimeunit.gov.gr. Για εμπορικές/καταναλωτικές πρακτικές, όπως ψεύτικο e-shop ή μη παράδοση προϊόντος, υπάρχει και η διαδρομή καταγγελίας καταναλωτή στη Γενική Διεύθυνση Αγοράς και Προστασίας Καταναλωτή.
Η τράπεζα ευθύνεται πάντα;
Όχι πάντα. Αλλά δεν μπορεί και να απαντά μηχανικά ότι «εσείς πατήσατε τον σύνδεσμο, άρα τελείωσε». Στο ελληνικό και ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις υπηρεσίες πληρωμών υπάρχει ειδική αντιμετώπιση για τις μη εγκεκριμένες πράξεις πληρωμής. Ο ν. 4537/2018, που ενσωμάτωσε την PSD2, προβλέπει ότι σε μη εγκεκριμένη πράξη πληρωμής ο πάροχος υπηρεσιών πληρωμών του πληρωτή επιστρέφει το ποσό άμεσα και, κατ' αρχήν, το αργότερο έως το τέλος της επόμενης εργάσιμης ημέρας από τότε που ενημερώθηκε ή διαπίστωσε την πράξη, εκτός αν υπάρχουν βάσιμες υπόνοιες απάτης που κοινοποιούνται αρμοδίως.
Η κρίσιμη λέξη είναι «μη εγκεκριμένη». Αν κάποιος έκλεψε τα στοιχεία της κάρτας σας και έκανε συναλλαγές χωρίς πραγματική συγκατάθεσή σας, η υπόθεση είναι διαφορετική από το να στείλατε εσείς χρήματα σε έναν IBAN επειδή πειστήκατε ότι αγοράζετε προϊόν. Στην πράξη υπάρχουν γκρίζες ζώνες: phishing, ψεύτικη σελίδα e-banking, υποκλοπή OTP, τηλεφωνική καθοδήγηση από δήθεν υπάλληλο, απομακρυσμένη πρόσβαση στη συσκευή. Εκεί χρειάζεται προσεκτική αξιολόγηση των πραγματικών περιστατικών.
Από την 1η Σεπτεμβρίου 2023 ισχύει και η τροποποίηση του άρθρου 74 του ν. 4537/2018 με τον ν. 5019/2023 για περιπτώσεις phishing. Η ρύθμιση διατηρεί τον κανόνα περιορισμού ευθύνης του πληρωτή στα 50 ευρώ για συγκεκριμένες μη εγκεκριμένες πράξεις, προβλέπει απεριόριστη ευθύνη σε περίπτωση δόλου και προσθέτει ειδικό πλαίσιο για καταναλωτή που ενήργησε με βαριά αμέλεια, με ανώτατο ποσό 1.000 ευρώ υπό προϋποθέσεις. Η ίδια διάταξη προβλέπει και εξαίρεση από αυτό το όριο αν ο πάροχος αποδείξει ότι διαθέτει και εφαρμόζει πρόσθετους, αποτελεσματικούς και πιο εξελιγμένους μηχανισμούς ελέγχου για συναλλαγές που μπορούν να προκαλέσουν ζημία πάνω από 1.000 ευρώ.
Με απλά λόγια: η τράπεζα δεν απαλλάσσεται μόνο επειδή ο πελάτης εξαπατήθηκε. Ούτε όμως ο πελάτης δικαιούται αυτόματα επιστροφή σε κάθε κοινωνικά δίκτυα scam. Μετράει αν η συναλλαγή ήταν μη εγκεκριμένη, πώς χρησιμοποιήθηκαν τα διαπιστευτήρια ασφαλείας, αν υπήρξε δόλος ή βαριά αμέλεια, τι συστήματα ελέγχου είχε ο πάροχος και πόσο γρήγορα ειδοποιήθηκε.
Η πλατφόρμα ευθύνεται επειδή φιλοξένησε την απάτη;
Εδώ χρειάζεται ψυχραιμία. Το Facebook, το Instagram και το TikTok δεν γίνονται αυτόματα ο «ασφαλιστής» κάθε απώλειας που ξεκίνησε από περιεχόμενο στην πλατφόρμα τους. Όμως στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι και απλοί θεατές. Το Digital Services Act θέτει υποχρεώσεις για διαδικτυακές πλατφόρμες, ιδιαίτερα για πολύ μεγάλες πλατφόρμες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζει Facebook, Instagram και TikTok στη λίστα των ορισμένες πολύ μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες, με ενημέρωση της λίστας στις 22 Μαΐου 2026.
Οι υποχρεώσεις αυτές περιλαμβάνουν, σε γενικές γραμμές, μηχανισμούς αναφοράς παράνομου περιεχομένου, διαφάνεια στη διαφήμιση, εσωτερική διαδικασία παραπόνων, συνεργασία με αρμόδιες αρχές και ειδικές υποχρεώσεις αξιολόγησης/μείωσης κινδύνων για τις πολύ μεγάλες πλατφόρμες. Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο ενημερωτικό της υλικό για απάτες, τονίζει ότι οι πλατφόρμες πρέπει να ενημερώνουν τον χρήστη για την έκβαση της αναφοράς και να εξετάζουν τις αναφορές έγκαιρα και επιμελώς. Αναφέρει επίσης ότι αν δοθεί επαρκώς συγκεκριμένη αναφορά για προφανή απάτη, οι πλατφόρμες πρέπει να δράσουν γρήγορα, διαφορετικά μπορεί να τεθεί ζήτημα ευθύνης και κυρώσεων.
Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι η ποιότητα της αναφοράς έχει σημασία. Αν απλώς πατήσετε «report» χωρίς στοιχεία, μπορεί να μη χτιστεί καλός φάκελος. Αν όμως στείλετε συγκεκριμένα στοιχεία, links, screenshots, περιγραφή της απάτης, στοιχεία πληρωμής και δείξετε ότι το ίδιο περιεχόμενο εξακολουθεί να παραπλανά χρήστες, τότε δημιουργείται σαφέστερο ίχνος. Αυτό δεν εγγυάται αποζημίωση από την πλατφόρμα, αλλά ενισχύει τη θέση σας αν χρειαστεί να αποδείξετε ότι η πλατφόρμα ενημερώθηκε και δεν ενήργησε επαρκώς.
Παραδείγματα για να φανεί η διαφορά
| Παράδειγμα | Πιθανή νομική ανάγνωση | Άμεση πρακτική κίνηση |
|---|---|---|
| Βλέπετε διαφήμιση στο Instagram για παπούτσια 80% κάτω, πληρώνετε με κάρτα σε εξωτερικό site και δεν παραλαμβάνετε τίποτα | Πιθανή καταναλωτική απάτη/αθέμιτη πρακτική. Αν η συναλλαγή έγινε από εσάς, η επιστροφή από τράπεζα δεν είναι πάντα αυτονόητη, αλλά μπορεί να ζητηθεί αμφισβήτηση/chargeback όπου εφαρμόζεται | Αμφισβήτηση κάρτας, αναφορά διαφήμισης, καταγγελία καταναλωτή, φύλαξη site και απόδειξης |
| Λαμβάνετε μήνυμα στο Facebook από φίλο που τελικά είχε χακαριστεί και στέλνετε χρήματα σε IBAN | Ο δράστης ευθύνεται. Η τραπεζική επιστροφή είναι δυσκολότερη αν δώσατε εντολή μεταφοράς, αλλά πρέπει να ζητηθεί άμεσα ανάκληση/δέσμευση όπου γίνεται | Τηλέφωνο στην τράπεζα αμέσως, αναφορά στη Δίωξη, ενημέρωση του φίλου, screenshots |
| Πατάτε σύνδεσμο δήθεν από Meta, δίνετε κωδικούς και μετά φεύγουν χρήματα από e-banking | Πιθανή μη εγκεκριμένη πράξη μέσω phishing. Εξετάζονται PSD2/ν. 4537/2018, δόλος, βαριά αμέλεια, μηχανισμοί ασφαλείας παρόχου | Άμεσο μπλοκάρισμα e-banking, αμφισβήτηση, καταγγελία, διατήρηση SMS/OTP/logs |
| TikTok video υπόσχεται γρήγορο κέρδος από crypto, μπαίνετε σε πλατφόρμα και μεταφέρετε χρήματα | Πιθανή επενδυτική απάτη. Μπορεί να εμπλέκονται ποινικές, καταναλωτικές ή εποπτικές διαστάσεις, ανάλογα με το ποιος εμφανίζεται ως πάροχος | Μη στείλετε επιπλέον χρήματα για «ξεμπλοκάρισμα», ενημερώστε τράπεζα και αρχές, κρατήστε wallet addresses/links |
| Αναφέρατε ψεύτικη σελίδα/διαφήμιση ως απάτη, αλλά παρέμεινε ενεργή και εξαπάτησε και άλλους | Πιθανό ζήτημα τήρησης υποχρεώσεων πλατφόρμας μετά από γνώση/αναφορά. Θέλει αποδείξεις και ειδική νομική αξιολόγηση | Κρατήστε αριθμούς αναφοράς, απαντήσεις πλατφόρμας, νέα screenshots και ημερομηνίες |
Τι αποδείξεις χρειάζονται
Σε τέτοιες υποθέσεις η μνήμη δεν αρκεί. Χρειάζεται χρονολόγιο. Γράψτε σε ένα αρχείο, με ώρες και ημερομηνίες, πότε είδατε τη διαφήμιση ή το μήνυμα, ποιος ήταν ο λογαριασμός, πού πατήσατε, τι συμπληρώσατε, πότε έγινε η πληρωμή, πότε μιλήσατε με την τράπεζα, τι σας απάντησε η πλατφόρμα και πότε κάνατε καταγγελία. Αν αλλάξετε κωδικούς ή μπλοκάρετε κάρτα, σημειώστε και αυτό.
Χρήσιμα στοιχεία είναι:
- screenshots της διαφήμισης, του προφίλ, της σελίδας πληρωμής και των συνομιλιών,
- πλήρη URL, όχι μόνο εικόνες,
- αποδείξεις πληρωμής, IBAN, δικαιούχος, αριθμός κάρτας μόνο με καλυμμένα ψηφία,
- SMS, push notifications, email επιβεβαίωσης, OTP χωρίς να δημοσιεύονται δημόσια,
- αριθμοί αιτημάτων προς τράπεζα, πλατφόρμα και αρχές,
- τυχόν απαντήσεις της πλατφόρμας ότι δεν παραβιάζονται οι κανόνες ή ότι αφαιρέθηκε το περιεχόμενο.
Μη στέλνετε δημόσια screenshots που δείχνουν πλήρη τραπεζικά στοιχεία, ταυτότητες, κωδικούς ή προσωπικά δεδομένα τρίτων. Τα στοιχεία πρέπει να διατηρούνται για τράπεζα, αρχές ή δικηγόρο, όχι να αναρτώνται ανεξέλεγκτα.
Συχνές ερωτήσεις
Αν το είδα ως διαφήμιση, σημαίνει ότι η πλατφόρμα το «ενέκρινε»;
Όχι με την έννοια ότι εγγυήθηκε την ασφάλεια της συναλλαγής σας. Σημαίνει όμως ότι το περιεχόμενο πέρασε από κάποιο σύστημα προβολής/διαφήμισης. Αν αποδεικνύεται ότι ήταν παράνομη ή παραπλανητική διαφήμιση και ιδίως αν αναφέρθηκε συγκεκριμένα αλλά έμεινε ενεργή, μπορεί να τεθεί ζήτημα υποχρεώσεων της πλατφόρμας.
Η τράπεζα μου είπε ότι έβαλα μόνος μου τους κωδικούς. Χάνω κάθε δικαίωμα;
Όχι απαραίτητα. Η εισαγωγή κωδικών σε περιβάλλον απάτης δεν απαντά από μόνη της σε όλα. Χρειάζεται να εξεταστεί αν η πράξη ήταν μη εγκεκριμένη, αν υπήρξε δόλος ή βαριά αμέλεια, ποια μέτρα ισχυρής ταυτοποίησης εφαρμόστηκαν και αν ο πάροχος είχε πρόσθετους μηχανισμούς ελέγχου για ύποπτες συναλλαγές.
Αν πλήρωσα με τραπεζική μεταφορά, μπορώ να πάρω πίσω τα χρήματα;
Είναι συνήθως δυσκολότερο από μια συναλλαγή κάρτας, ιδίως αν η μεταφορά εκτελέστηκε κανονικά με δική σας εντολή. Παρ' όλα αυτά πρέπει να ενημερώσετε αμέσως την τράπεζα, γιατί σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να ζητηθεί ανάκληση, ειδοποίηση της τράπεζας του δικαιούχου ή δέσμευση λογαριασμού μέσω των προβλεπόμενων διαδικασιών.
Να μιλήσω πρώτα με την πλατφόρμα ή με την τράπεζα;
Πρώτα με την τράπεζα ή τον πάροχο πληρωμών, αν υπάρχει κίνδυνος να φύγουν άλλα χρήματα ή να χρησιμοποιηθούν ξανά τα στοιχεία σας. Παράλληλα, κάντε αναφορά στην πλατφόρμα και κρατήστε αποδείξεις. Μην περιμένετε απάντηση της πλατφόρμας για να μπλοκάρετε κάρτα ή e-banking.
Πού κάνω επίσημη καταγγελία;
Για κυβερνοέγκλημα ή απάτη με υπολογιστή υπάρχει διαδρομή μέσω gov.gr προς τη Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος. Το Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών αναφέρει επίσης τηλεφωνικό αριθμό 11188 και email ccu@cybercrimeunit.gov.gr. Για θέματα προστασίας καταναλωτή και εμπορικές πρακτικές υπάρχει η πλατφόρμα/διαδικασία καταγγελίας της Γενικής Διεύθυνσης Αγοράς και Προστασίας Καταναλωτή.
Χρειάζομαι δικηγόρο;
Όχι για να κάνετε τις πρώτες κινήσεις. Χρειάζεται όμως νομική αξιολόγηση αν η τράπεζα απορρίψει την αμφισβήτηση, αν η ζημία είναι σημαντική, αν υπάρχουν πολλά θύματα, αν η πλατφόρμα είχε ειδοποιηθεί και δεν ενήργησε ή αν πρέπει να εξεταστούν αγωγές/ασφαλιστικά μέτρα/ποινική παράσταση.
Πρακτικό συμπέρασμα
Σε μια απάτη στο Facebook, στο Instagram ή στο TikTok, μην ψάχνετε μία μόνο «μαγική» ευθύνη. Ο απατεώνας είναι ο πρώτος υπεύθυνος, αλλά συχνά είναι άγνωστος ή βρίσκεται πίσω από ψεύτικα στοιχεία. Η τράπεζα ή ο πάροχος πληρωμών μπορεί να έχει υποχρεώσεις επιστροφής ή διερεύνησης όταν μιλάμε για μη εγκεκριμένη πράξη πληρωμής, ιδίως σε phishing. Η πλατφόρμα έχει υποχρεώσεις αναφοράς, διαφάνειας και επιμελούς αντίδρασης, ιδίως μετά από συγκεκριμένη ειδοποίηση παράνομου περιεχομένου.
Η πρακτική δύναμη του παθόντος βρίσκεται στην ταχύτητα και στην τεκμηρίωση. Μπλοκάρετε το μέσο πληρωμής. Δηλώστε αμφισβήτηση. Αναφέρετε το περιεχόμενο ως παράνομο ή scam, όχι γενικά. Κάντε καταγγελία στις αρμόδιες αρχές. Κρατήστε χρονολόγιο. Και, αν η ζημία είναι σημαντική, ζητήστε εξατομικευμένη νομική συμβουλή πριν δεχθείτε μια απλή αρνητική απάντηση ως τελεσίδικη.
Νομικές και πηγές σημειώσεις
Το παραπάνω κείμενο είναι ενημερωτικό προσχέδιο και δεν αποτελεί εξατομικευμένη νομική συμβουλή. Η τελική αξιολόγηση εξαρτάται από τον τρόπο πληρωμής, τα αποδεικτικά στοιχεία, τους όρους του παρόχου, την ακριβή αλληλουχία γεγονότων και την ισχύουσα νομοθεσία κατά τον χρόνο του περιστατικού.
Βασικές πηγές έρευνας:
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή, "καταπολέμηση διαδικτυακών απατών με τον DSA", για μηχανισμό ειδοποίησης και δράσης, αναφορές απάτες και υποχρεώσεις πλατφορμών: Ευρωπαϊκή Επιτροπή - DSA μηχανισμό ειδοποίησης και δράσης
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή, "Supervision of the designated very large διαδικτυακές πλατφόρμες and search engines under DSA", ενημέρωση 22 Μαΐου 2026, με Facebook, Instagram και TikTok ως VLOPs: Ευρωπαϊκή Επιτροπή - λίστα πολύ μεγάλων πλατφορμών
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή, "Πώς η ΕΕ σας προστατεύει στο διαδίκτυο", για διαφάνεια διαφήμισης και αναφορές απάτης: Ευρωπαϊκή Επιτροπή - προστασία στο διαδίκτυο
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ανακοίνωση 30 Απριλίου 2024 για επίσημη διαδικασία ελέγχου κατά Facebook και Instagram υπό το DSA: https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/news/commission-opens-formal-proceedings-against-facebook-and-instagram-under-digital-services-act
- TikTok, "Reporting Illegal Content", για την επιλογή "Report Illegal Content" στον ΕΟΧ υπό το DSA: https://www.tiktok.com/legal/page/global/reporting-illegal-content/en
- gov.gr, καταγγελίες προς Ελληνική Αστυνομία για απάτη με υπολογιστή: gov.gr - καταγγελία για απάτη με υπολογιστή
- Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών, "Καταγγελία για εγκλήματα κυβερνοχώρου": https://mitos.gov.gr/index.php/ΔΔ:Καταγγελία_για_εγκλήματα_κυβερνοχώρου
- Γενική Γραμματεία Εμπορίου / Προστασία Καταναλωτή, επίσημη πύλη καταγγελιών: https://kataggelies.mindev.gov.gr/
- Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών, "Αίτηση καταγγελίας καταναλωτή": https://mitos.gov.gr/index.php/ΔΔ:Αίτηση_καταγγελίας_καταναλωτή
- Τράπεζα της Ελλάδος, ΦΕΚ ν. 4537/2018 για υπηρεσίες πληρωμών, άρθρα 72-74 σχετικά με απόδειξη γνησιότητας, ευθύνη παρόχου και ευθύνη πληρωτή: https://www.bankofgreece.gr/RelatedDocuments/%CE%9D_4537_2018_%CE%9184.pdf
- Ν. 5019/2023, άρθρο 22, τροποποίηση άρθρου 74 ν. 4537/2018 για phishing και περιορισμό ευθύνης πληρωτή, με έναρξη ισχύος 1 Σεπτεμβρίου 2023: https://www.e-nomothesia.gr/sunegoros-tou-katanalote/n-5019-2023.html
- Εθνικό Τυπογραφείο - επίσημη αναζήτηση νομοθεσίας και ΦΕΚ
Σχόλια
Μοιραστείτε την άποψή σας για το άρθρο.
Δεν υπάρχουν σχόλια ακόμη. Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.
Υποβολή σχολίου