Արխիվային նշում. Այս տեքստը վերցված է Nomika Epilekta-ի հին արխիվից եւ խմբագրական խնամքով պահպանվում է պատմական ու տեղեկատվական ընթերցման համար։

Եթե ինձ խնդրեին նկարագրել Կազանձակիսին, համապատասխան բառեր չէի գտնի…
Մի բան հաստատ է՝ նա ազատ ոգի եւ սուր միտք ունեցող մարդ էր… Նրա յուրաքանչյուր գործ բազմաթիվ եւ յուրահատուկ ուղերձներ է փոխանցում, իսկ նրա շնորհը անհասանելի է թվում… Ես նրան բացահայտեցի 25 տարեկանում՝ նախ կարդալով “Քրիստոսը նորից խաչվում է”… Նրան անմիջապես սիրեցի… Իմ կարծիքով, եւ շատերի կարծիքով, Կազանձակիսը հաստատ պետք է դասավանդվեր հունական դպրոցներում։ “Ասկետիկան” Ն. Կազանձակիսի փիլիսոփայական գործն է, եւ քանի անգամ էլ կարդաս, միշտ մի նոր բան ես հայտնաբերում… Հենց այս գրքում է գտնվում նաեւ Ն. Կազանձակիսի ամենաբնորոշ արտահայտությունը.
“Հիմա գիտեմ։ Ոչինչ չեմ հուսում, ոչնչից չեմ վախենում, ազատվել եմ մտքից ու սրտից, ավելի վեր եմ բարձրացել։ Ես ազատ եմ… Այլեւս ոչինչ չեմ ուզում։ Ես ազատություն էի որոնում” Բայց “Ասկետիկայում” ներառված քանի՜ ուրիշ արտահայտություններ են ինձ ստիպել ցանկանալ դառնալ այնքան լավ մարդ, որքան կարող եմ... “Երբեք մի ճանաչիր մարդու սահմանները։ Կոտրիր սահմանները” “Սիրիր պատասխանատվությունը։ Ասա. ‘Ես, միայն ես պարտք ունեմ փրկելու երկիրը։ Եթե այն չփրկվի, մեղավորը ես եմ...’” “Մի իջիր այն հարցին. ‘Կհաղթե՞նք’ ‘Կպարտվե՞նք’ ԿՌՎԻՐ” “Ես ընտրում եմ վերելքը, որովհետեւ սիրտս ինձ դեպի այնտեղ է մղում։ Վե՛ր։ Վե՛ր։ Վե՛ր։ կանչում է սիրտս, եւ ես վստահությամբ հետեւում եմ նրան…” Նրանց, ովքեր դեռ նրա հետ “չեն հանդիպել”, նրան խորհուրդ եմ տալիս առանց վերապահումների…