Το παιδί δεν "μπαίνει απλώς στο internet". Μιλάει σε εφαρμογές, ανεβάζει φωτογραφίες, βλέπει βίντεο, παίζει παιχνίδια με chat, ακολουθεί δημιουργούς περιεχομένου, συμμετέχει σε ομάδες, στέλνει προσωπικά μηνύματα και πολλές φορές αφήνει πίσω του δεδομένα που ούτε το ίδιο καταλαβαίνει. Για τους γονείς αυτό δημιουργεί ένα δύσκολο μείγμα: τεχνική άγνοια, αγωνία, νομική αβεβαιότητα και καθημερινές συγκρούσεις μέσα στο σπίτι.

Το 2026 το θέμα δεν είναι μόνο "να βάλω ή να μη βάλω απαγόρευση". Υπάρχουν κανόνες για προσωπικά δεδομένα, ηλικιακή συναίνεση, προστασία ανηλίκων στις πλατφόρμες, διαφημίσεις, παράνομο περιεχόμενο, διαδικτυακός εκφοβισμός, εικόνα του παιδιού, σχολικές ομάδες, γονική μέριμνα και αποδείξεις όταν κάτι πάει στραβά. Υπάρχει επίσης ευρωπαϊκή και ελληνική συζήτηση για εργαλεία γονικού ελέγχου και επαλήθευσης ηλικίας, όπως ενημερωτικές πρωτοβουλίες τύπου Parco. Αυτά βοηθούν τον γονιό να οργανώσει την καθημερινή προστασία, χωρίς όμως να σημαίνουν από μόνα τους ότι κάθε ανακοίνωση είναι ήδη ενεργός νόμος.

Ο στόχος είναι προστασία, όχι πανικός

Ο γονιός χρειάζεται απλούς κανόνες, σταθερή συζήτηση, ρυθμίσεις απορρήτου και καθαρή διαδικασία αποδείξεων όταν εμφανιστεί σοβαρό περιστατικό.

Ο πρακτικός στόχος είναι πιο απλός: να ξέρετε τι ελέγχετε, τι κρατάτε, πότε μιλάτε στο σχολείο ή στην πλατφόρμα, πότε χρειάζεται δικηγόρος και πότε ένα περιστατικό μπορεί να γίνει σοβαρή υπόθεση.

Το βασικό: δεν υπάρχει ένας μόνο "νόμος για τα κοινωνικά δίκτυα"

Τα κοινωνικά δίκτυα ακουμπάνε πολλά διαφορετικά νομικά πεδία. Αν το παιδί ανοίγει λογαριασμό, μπαίνει ζήτημα προσωπικών δεδομένων και όρων χρήσης. Αν κάποιος ανεβάζει φωτογραφία του χωρίς άδεια, μπαίνει ζήτημα εικόνας, ιδιωτικότητας και πιθανόν προστασίας προσωπικότητας. Αν κυκλοφορεί προσβλητικό βίντεο, μπορεί να υπάρχει αστική αξίωση, ποινική διάσταση ή σχολικό/πειθαρχικό θέμα. Αν πλατφόρμα προβάλλει διαφημίσεις ή προτείνει περιεχόμενο σε ανήλικους, μπαίνει το ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις ψηφιακές υπηρεσίες.

Γι' αυτό, όταν ένας γονιός λέει "θέλω να κάνω κάτι νομικά", η πρώτη σωστή ερώτηση είναι: τι ακριβώς συνέβη;

ΠεριστατικόΤι εξετάζουμε πρώταΠρακτικό βήμα
Το παιδί άνοιξε λογαριασμό χωρίς να ξέρωΗλικία, συγκατάθεση, όροι πλατφόρμας, γονικός έλεγχοςΕλέγξτε email/τηλέφωνο ανάκτησης, ρυθμίσεις απορρήτου και όρους ηλικίας
Ανέβηκε φωτογραφία ή βίντεο του παιδιούΔικαίωμα στην εικόνα, ιδιωτικότητα, προσωπικά δεδομέναΚρατήστε URL/screenshot και ζητήστε αφαίρεση από την πλατφόρμα
Το παιδί δέχεται απειλές ή εξευτελισμόδιαδικτυακός εκφοβισμός, προσβολή προσωπικότητας, πιθανή ποινική διάστασηΜην απαντήσετε δημόσια. Κρατήστε αποδείξεις και ενημερώστε σχολείο/αρχές όπου χρειάζεται
Το παιδί έστειλε προσβλητικό υλικό σε άλλουςΕυθύνη πράξης, γονική καθοδήγηση, σχολικές συνέπειεςΣταματήστε τη διάδοση, ζητήστε διαγραφή, μιλήστε άμεσα με σχολείο ή ειδικό
Υπάρχουν χρήματα, αγορές ή απάτηΣυναλλαγές, κάρτες, παραπλάνηση, ηλεκτρονική απάτηΕπικοινωνήστε με τράπεζα/πάροχο και κρατήστε αριθμούς αναφοράς

Η γενική απάντηση "είναι παράνομο" δεν βοηθά. Η σωστή ανάλυση ξεκινά από τα γεγονότα, την ηλικία του παιδιού, τη σχέση των εμπλεκόμενων, το μέσο που χρησιμοποιήθηκε και τη ζημία.

Ηλικία και συγκατάθεση: τι σημαίνει πρακτικά το όριο των 15 ετών

Στον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων, το παιδί μπορεί υπό προϋποθέσεις να δώσει έγκυρη συγκατάθεση για υπηρεσίες της κοινωνίας της πληροφορίας όταν έχει συμπληρώσει συγκεκριμένη ηλικία. Η Ελλάδα, με τον ν. 4624/2019, έχει θέσει το όριο στα 15 έτη για την απευθείας συγκατάθεση παιδιού σε τέτοιες υπηρεσίες. Κάτω από αυτό το όριο, η επεξεργασία που βασίζεται σε συγκατάθεση χρειάζεται συγκατάθεση ή έγκριση από τον ασκούντα τη γονική μέριμνα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε παιδί κάτω των 15 "απαγορεύεται να αγγίξει κινητό". Σημαίνει ότι όταν μια πλατφόρμα βασίζεται στη συγκατάθεση για να επεξεργαστεί προσωπικά δεδομένα παιδιού, πρέπει να μπορεί να σταθεί νομικά η συγκατάθεση. Στην πράξη, όμως, οι πλατφόρμες έχουν και δικούς τους όρους ηλικίας, που συχνά θέτουν ελάχιστα όρια χρήσης. Ο γονιός πρέπει να ελέγχει και τα δύο: τον νόμο και τους όρους της εφαρμογής.

Επίσης, συγκατάθεση δεν σημαίνει "υπέγραψα μία φορά και τελειώσαμε". Τα παιδιά αλλάζουν συνήθειες, οι εφαρμογές αλλάζουν λειτουργίες, οι ρυθμίσεις απορρήτου μετακινούνται και νέες υπηρεσίες συνδέονται με παλιούς λογαριασμούς. Ένας λογαριασμός που άνοιξε για να βλέπει βίντεο μπορεί μετά να έχει δημόσιο προφίλ, σχόλια, προσωπικά μηνύματα και δυνατότητα live.

Τι αλλάζει με το DSA και την ευθύνη των πλατφορμών

Ο Κανονισμός για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, γνωστός ως DSA, βάζει πιο καθαρές υποχρεώσεις στις διαδικτυακές πλατφόρμες. Για τους ανήλικους, η βασική ιδέα είναι ότι οι πλατφόρμες πρέπει να λαμβάνουν κατάλληλα και αναλογικά μέτρα ώστε να εξασφαλίζουν υψηλό επίπεδο ιδιωτικότητας, ασφάλειας και προστασίας. Αυτό αφορά ιδίως πλατφόρμες που είναι προσβάσιμες από ανηλίκους.

Για τις πολύ μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες και μηχανές αναζήτησης υπάρχουν ακόμη βαρύτερες υποχρεώσεις αξιολόγησης και περιορισμού συστημικών κινδύνων. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι δεν αρκεί μια εταιρεία να πει "βάλαμε ένα κουμπί αναφοράς". Πρέπει να σκέφτεται πώς ο σχεδιασμός, οι προτάσεις περιεχομένου, οι διαφημίσεις, τα μηνύματα, τα dark patterns και η ευκολία δημιουργίας λογαριασμού επηρεάζουν πραγματικά τα παιδιά.

Για τον γονιό, το DSA έχει πρακτική αξία γιατί ενισχύει την ιδέα ότι η πλατφόρμα δεν είναι απλός θεατής. Αν υπάρχει παράνομο ή βλαπτικό περιεχόμενο, ο γονιός πρέπει να χρησιμοποιεί τα εργαλεία αναφοράς, να κρατά αριθμό αναφοράς όπου δίνεται και να επιμένει σε τεκμηριωμένο αίτημα. Η πλατφόρμα μπορεί να μη λύσει κάθε οικογενειακό ή σχολικό πρόβλημα, αλλά έχει υποχρεώσεις διαδικασίας και προστασίας.

Ελλάδα, Kids Wallet και γονικός έλεγχος: τι προσέχουμε το 2026

Στην Ελλάδα έχει ανοίξει έντονα η δημόσια συζήτηση για την προστασία ανηλίκων στο διαδίκτυο, εργαλεία γονικού ελέγχου, εφαρμογές τύπου Kids Wallet και μηχανισμούς ηλικιακής διασφάλισης. Αυτό είναι σημαντικό, γιατί δείχνει την κατεύθυνση της πολιτείας: λιγότερη άτυπη χρήση από ανήλικους χωρίς έλεγχο και περισσότερη δυνατότητα στους γονείς να θέτουν όρια.

Χρειάζεται όμως προσοχή. Άλλο είναι το ισχύον νομικό πλαίσιο και άλλο μια πολιτική πρωτοβουλία που βρίσκεται σε εξέλιξη ή ένα τεχνικό εργαλείο που θα αναπτυχθεί σταδιακά. Ο γονιός δεν πρέπει να περιμένει το "τέλειο app" για να προστατεύσει το παιδί. Πρέπει από σήμερα να έχει κανόνες στο σπίτι, έλεγχο των ρυθμίσεων, συζήτηση με το παιδί και καθαρή διαδικασία όταν συμβεί περιστατικό.

Πρακτικά, ένα εργαλείο γονικού ελέγχου βοηθά σε τρία πράγματα: χρόνο χρήσης, πρόσβαση σε εφαρμογές και βασική επίβλεψη. Δεν αντικαθιστά την εμπιστοσύνη, δεν αντικαθιστά την εκπαίδευση και δεν αντικαθιστά την ανάγκη να κρατηθούν αποδείξεις όταν υπάρχει βλάβη.

Φωτογραφίες παιδιών: το δύσκολο θέμα που οι γονείς υποτιμούν

Πολλές συγκρούσεις δεν ξεκινούν από το TikTok του παιδιού. Ξεκινούν από τους ίδιους τους ενήλικες. Γονείς, συγγενείς, σχολικές ομάδες, αθλητικοί σύλλογοι και φροντιστήρια ανεβάζουν φωτογραφίες παιδιών χωρίς να σκέφτονται πού θα καταλήξει η εικόνα. Μια φωτογραφία με στολή σχολικής γιορτής μπορεί να φαίνεται αθώα, αλλά αποκαλύπτει σχολείο, περιοχή, πρόσωπο, παρέες και συνήθειες.

Ο γονιός πρέπει να ξεχωρίζει τρεις περιπτώσεις:

ΠερίπτωσηΤι προσέχουμεΚαλή πρακτική
Φωτογραφία από γονιό στο δικό του προφίλΙδιωτικότητα παιδιού, έκθεση σε τρίτους, μελλοντική ντροπή ή κίνδυνοςΜη βάζετε δημόσια ανάρτηση με πρόσωπο/σχολείο/τοποθεσία χωρίς σοβαρό λόγο
Φωτογραφία από σχολείο/σύλλογοΝομιμότητα λήψης και ανάρτησης, συγκατάθεση, ενημέρωσηΖητήστε γραπτή πολιτική και τρόπο ανάκλησης συγκατάθεσης
Φωτογραφία από τρίτο παιδί ή γονιόΔικαίωμα εικόνας, σχέση οικογενειών, πιθανή διάδοσηΖητήστε ευγενικά αφαίρεση και κρατήστε απόδειξη αν αρνηθεί

Δεν χρειάζεται κάθε φωτογραφία να γίνει εξώδικο. Χρειάζεται όμως συνείδηση ότι το παιδί δεν είναι "περιεχόμενο" των ενηλίκων. Όσο μεγαλώνει, πρέπει να ακούγεται και η δική του άποψη. Ένα παιδί μπορεί σήμερα να μην αντιδρά, αλλά στα 14 ή 16 να νιώθει ότι εκτέθηκε για χρόνια χωρίς λόγο.

διαδικτυακός εκφοβισμός: τι κάνει ο γονιός χωρίς να χειροτερέψει την υπόθεση

Ο διαδικτυακός εκφοβισμός σπάνια εμφανίζεται με καθαρή ταμπέλα. Μπορεί να είναι ομαδική κοροϊδία σε chat, ψεύτικο προφίλ, επεξεργασμένη φωτογραφία, απειλή, διαρροή μυστικού, βίντεο από σχολείο, συστηματικό tagging ή αποκλεισμός από ομάδες. Μερικές φορές το παιδί ντρέπεται και μιλά αργά. Άλλες φορές απαντά παρορμητικά και το πρόβλημα γίνεται αλυσίδα.

Ο πρώτος κανόνας είναι να μη σβηστούν όλα βιαστικά. Είναι φυσιολογικό να θέλετε να "καθαρίσει" αμέσως το κινητό. Όμως αν χαθούν μηνύματα, σύνδεσμοι, usernames και ώρες, μετά η απόδειξη γίνεται δύσκολη. Κρατήστε screenshots που φαίνονται καθαρά, URL όπου υπάρχει, ημερομηνία/ώρα, όνομα προφίλ, πιθανές αλλαγές ονόματος και αριθμούς αναφοράς από την πλατφόρμα.

Ο δεύτερος κανόνας είναι να μη γίνει δημόσια αντιπαράθεση από τους γονείς. Ένα επιθετικό σχόλιο ενηλίκου κάτω από ανάρτηση ανηλίκου μπορεί να γυρίσει εναντίον σας και να εκθέσει περισσότερο το παιδί. Κινηθείτε με σειρά: αποδείξεις, αναφορά στην πλατφόρμα, επικοινωνία με σχολείο όπου σχετίζεται, συμβουλή ειδικού αν υπάρχει απειλή ή σοβαρή προσβολή.

Αν το παιδί έκανε το λάθος

Οι γονείς συχνά ζητούν οδηγό μόνο όταν το παιδί είναι θύμα. Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά: το παιδί μπορεί να έχει ανεβάσει προσβλητικό βίντεο, να συμμετείχε σε ομαδικό χλευασμό, να έστειλε προσωπική φωτογραφία άλλου παιδιού, να χρησιμοποίησε ψεύτικο προφίλ ή να διέδωσε φήμη.

Σε αυτή την περίπτωση, η σωστή αντίδραση δεν είναι "είναι παιδί, δεν έγινε τίποτα". Η γρήγορη αναγνώριση και αποκατάσταση μπορεί να περιορίσει τη ζημία. Κατεβάστε το περιεχόμενο, σταματήστε τη διάδοση, ζητήστε να μη συνεχιστεί η αναπαραγωγή, μιλήστε με το σχολείο ή τους άλλους γονείς με ψυχραιμία και δείτε αν χρειάζεται νομική συμβουλή. Αν υπάρχει εικόνα, απειλή, σεξουαλικό περιεχόμενο, εκβιασμός ή σοβαρή βλάβη, μην το χειριστείτε μόνοι σας.

Το ζητούμενο δεν είναι να "τιμωρηθεί" επικοινωνιακά το παιδί. Είναι να καταλάβει ότι η οθόνη δεν ακυρώνει την ευθύνη και ότι η ψηφιακή πράξη αφήνει ίχνη.

Πρακτικός οικογενειακός κανόνας: τι συμφωνούμε πριν γίνει το πρόβλημα

Η καλύτερη νομική κίνηση είναι συχνά η πρόληψη. Ένα παιδί που ξέρει τι θα κάνει όταν δεχθεί απειλή κινείται καλύτερα από ένα παιδί που φοβάται ότι θα του πάρουν το κινητό και άρα κρύβει τα πάντα.

Μια πρακτική οικογενειακή συμφωνία μπορεί να έχει λίγους καθαρούς κανόνες:

ΚανόναςΓιατί βοηθάΠώς εφαρμόζεται
Δεν στέλνουμε προσωπικά στοιχεία σε αγνώστουςΜειώνει phishing, grooming και απάτεςΌνομα σχολείου, διεύθυνση, πρόγραμμα, τηλέφωνο και φωτογραφίες θέλουν έλεγχο
Ιδιωτικό προφίλ για ανήλικουςΠεριορίζει έκθεση και άγνωστα μηνύματαΕλέγχεται κάθε μήνα γιατί οι ρυθμίσεις αλλάζουν
Screenshot πριν από διαγραφήΧρειάζονται αποδείξεις αν υπάρχει σοβαρό περιστατικόΤο παιδί μαθαίνει να φωνάζει γονιό πριν αντιδράσει
Δεν απαντάμε σε εκβιασμό ή απειλήΗ απάντηση συχνά τροφοδοτεί τον δράστηΚλείσιμο συνομιλίας, αποδείξεις, αναφορά
Ο γονιός δεν κάνει δημόσιο καβγάΠροστατεύει το παιδί από δεύτερη έκθεσηΗ επικοινωνία γίνεται ιδιωτικά, σχολικά ή θεσμικά

Το πιο σημαντικό είναι η υπόσχεση του γονιού: "Αν μου πεις κάτι σοβαρό, δεν θα ξεκινήσω από τιμωρία. Θα ξεκινήσω από προστασία." Αυτό κάνει το παιδί πιο πιθανό να μιλήσει νωρίς.

Πότε χρειάζεται δικηγόρος ή αρχές

Δεν χρειάζεται δικηγόρος για κάθε άσχημο σχόλιο. Χρειάζεται όμως σοβαρή αντίδραση όταν υπάρχει επαναλαμβανόμενη παρενόχληση, απειλή, εκβιασμός, σεξουαλικό περιεχόμενο, διαρροή προσωπικών δεδομένων, οικονομική απάτη, ψεύτικο προφίλ που προκαλεί ζημία ή άρνηση αφαίρεσης σοβαρά βλαπτικού περιεχομένου.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, η σειρά έχει σημασία:

  1. Κρατήστε αποδείξεις χωρίς επεξεργασία.
  2. Μην απειλήσετε δημόσια τον άλλο γονιό ή το παιδί.
  3. Κάντε αναφορά στην πλατφόρμα και κρατήστε αριθμό αναφοράς.
  4. Ενημερώστε το σχολείο αν αφορά μαθητές ή σχολικό περιβάλλον.
  5. Μιλήστε με δικηγόρο όταν υπάρχει σοβαρή προσβολή, επανάληψη ή ζημία.
  6. Επικοινωνήστε με αρμόδιες αρχές όταν υπάρχει απειλή, εκβιασμός, παράνομο υλικό, απάτη ή κίνδυνος για το παιδί.

Η ψυχραιμία δεν σημαίνει αδράνεια. Σημαίνει ότι δεν κάνετε κινήσεις που χαλάνε τις αποδείξεις ή δημιουργούν νέα προβλήματα.

Λίστα ελέγχου για γονείς

ΈλεγχοςΚάθε πότεΤι κοιτάω
Ρυθμίσεις απορρήτουΚάθε μήναΔημόσιο/ιδιωτικό προφίλ, ποιος στέλνει μηνύματα, ποιος βλέπει stories
Συνδεδεμένα email/τηλέφωναΚάθε τρίμηνοΑν είναι σωστά και αν έχει προστεθεί άγνωστο στοιχείο
Εφαρμογές με πρόσβασηΚάθε τρίμηνοΤρίτες εφαρμογές, παιχνίδια, quizzes, άγνωστα permissions
Χρόνος οθόνηςΚάθε εβδομάδαΏρες χρήσης και εφαρμογές που τραβούν υπερβολικά χρόνο
Δημόσιες φωτογραφίεςΠριν από ανάρτησηΠρόσωπο, σχολείο, τοποθεσία, στολή, άλλα παιδιά
Οικογενειακή συζήτησηΣταθεράΤι κάνουμε αν γίνει απειλή, εκβιασμός, ντροπιαστική ανάρτηση

Αν ο έλεγχος γίνεται μόνο μετά από κρίση, το παιδί θα τον συνδέει με τιμωρία. Αν γίνεται σταθερά και ήρεμα, γίνεται μέρος της ψηφιακής υγιεινής.

Συχνές ερωτήσεις

Μπορώ να απαιτήσω να κατέβει φωτογραφία του παιδιού μου;

Σε πολλές περιπτώσεις ναι, ιδίως όταν η φωτογραφία εκθέτει το παιδί, αναρτήθηκε χωρίς νόμιμη βάση ή θίγει την ιδιωτικότητά του. Ξεκινήστε με αίτημα αφαίρεσης στην πλατφόρμα και στον χρήστη που ανέβασε την εικόνα. Κρατήστε απόδειξη πριν σβηστεί ή αλλάξει η ανάρτηση.

Αν το παιδί είναι 15 ετών, αποφασίζει μόνο του για όλα;

Όχι. Το όριο των 15 ετών αφορά ειδικά τη συγκατάθεση για υπηρεσίες της κοινωνίας της πληροφορίας στο πλαίσιο προσωπικών δεδομένων. Δεν σημαίνει ότι καταργείται η γονική μέριμνα, ούτε ότι κάθε πράξη σε κοινωνικά δίκτυα είναι αυτομάτως νόμιμη ή ασφαλής.

Μπορώ να παρακολουθώ όλα τα μηνύματα του παιδιού μου;

Ο γονικός έλεγχος πρέπει να είναι αναλογικός και να συνδέεται με προστασία, όχι με μόνιμη κατασκοπεία. Άλλο να θέτετε ηλικιακά φίλτρα και όρια, άλλο να διαβάζετε συστηματικά κάθε ιδιωτική συνομιλία χωρίς λόγο. Η ηλικία, η ωριμότητα, ο κίνδυνος και η σχέση εμπιστοσύνης έχουν σημασία.

Το σχολείο ανέβασε φωτογραφίες. Τι κάνω;

Ζητήστε να δείτε την πολιτική ενημέρωσης/συγκατάθεσης και ζητήστε αφαίρεση αν δεν συμφωνείτε ή αν η φωτογραφία εκθέτει το παιδί. Καλό είναι η επικοινωνία να είναι γραπτή και ήρεμη, ώστε να υπάρχει καθαρή καταγραφή.

Αν το παιδί δέχεται διαδικτυακός εκφοβισμός, να πάω κατευθείαν στην αστυνομία;

Εξαρτάται από τη σοβαρότητα. Αν υπάρχει απειλή, εκβιασμός, σεξουαλικό περιεχόμενο, κίνδυνος αυτοτραυματισμού, παράνομο υλικό ή έντονη επανάληψη, μη μείνετε μόνο σε σχολικές συζητήσεις. Σε πιο ήπιες περιπτώσεις, ξεκινήστε με αποδείξεις, πλατφόρμα, σχολείο και συμβουλή ειδικού.

Χρήσιμες πηγές