Ένα κινητό μπορεί να λειτουργεί άψογα και, μέσα σε λίγα λεπτά, να γίνει σχεδόν άχρηστο από μια σπασμένη οθόνη, μια εξασθενημένη μπαταρία ή μια θύρα φόρτισης που δεν κάνει πλέον σωστή επαφή. Από τις 31 Ιουλίου 2026 η Ελλάδα διαθέτει ένα πιο συγκεκριμένο πλαίσιο για την επισκευή, μετά την ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1799 με τον Ν. 5317/2026. Το πλαίσιο ενισχύει τη δυνατότητα να επιλεγεί η επισκευή, αλλά δεν μετατρέπει κάθε βλάβη σε δωρεάν υπηρεσία και δεν καλύπτει αδιακρίτως κάθε συσκευή που κυκλοφόρησε ποτέ.

Για να βρει ο καταναλωτής τη σωστή απάντηση πρέπει πρώτα να ξεχωρίσει δύο διαφορετικές διαδρομές. Η πρώτη αφορά κινητό που δεν ανταποκρίνεται στη σύμβαση πώλησης και στρέφεται κατά του πωλητή. Η δεύτερη αφορά την επισκευή μετά τη λήξη της σχετικής περιόδου ευθύνης και, για τα προϊόντα που καλύπτονται, δημιουργεί υποχρεώσεις κυρίως για τον κατασκευαστή. Η διάκριση καθορίζει ποιος πληρώνει, σε ποιον απευθύνεται το αίτημα και ποια προθεσμία ισχύει.

1. Τι άλλαξε στις 31 Ιουλίου 2026

Ο Ν. 5317/2026 δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α΄ 108/10.7.2026 και το μέρος του για την προώθηση της επισκευής εφαρμόζεται από 31 Ιουλίου 2026. Προστέθηκαν στον ν. 2251/1994 κανόνες για την ευρωπαϊκή φόρμα πληροφοριών επισκευής, την υποχρέωση επισκευής ορισμένων προϊόντων, την ενημέρωση του καταναλωτή και τη σχέση επισκευής και αντικατάστασης. Ο νόμος υλοποιεί την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1799, χωρίς να καταργεί το ήδη υπάρχον δίκαιο πώλησης και εγγυήσεων.

Η ημερομηνία αυτή δεν σημαίνει ότι κάθε παλιό κινητό απέκτησε αυτομάτως ισόβια τεχνική υποστήριξη. Η υποχρέωση επισκευής του κατασκευαστή συνδέεται με προϊόντα για τα οποία το ενωσιακό δίκαιο προβλέπει συγκεκριμένες απαιτήσεις επισκευασιμότητας. Για τα smartphones και τα συναφή προϊόντα, κρίσιμο είναι κυρίως το πεδίο του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1670.

Αν το τηλέφωνο παρουσίασε έλλειψη συμμόρφωσης μέσα στο διάστημα ευθύνης του πωλητή, ο καταναλωτής ενεργοποιεί τα ένδικα δικαιώματα της πώλησης. Απευθύνεται στον πωλητή και μπορεί, ανάλογα με τις νόμιμες προϋποθέσεις, να ζητήσει αποκατάσταση της συμμόρφωσης με επισκευή ή αντικατάσταση. Η αποκατάσταση αυτής της έλλειψης δεν συγχέεται με μια κοινή, πληρωμένη επισκευή λόγω ατυχήματος ή φυσιολογικής φθοράς.

Μετά τη λήξη της περιόδου ευθύνης, η νέα ειδική διαδρομή επιδιώκει να παραμείνει η επισκευή πραγματική επιλογή. Ο κατασκευαστής, και κατά περίπτωση ο εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπος, ο εισαγωγέας ή ο διανομέας στην ΕΕ, οφείλει να επισκευάζει τα καλυπτόμενα προϊόντα δωρεάν ή έναντι εύλογου τιμήματος και μέσα σε εύλογο χρόνο, εκτός αν η επισκευή είναι αδύνατη.

3. Ποια κινητά και συσκευές καλύπτονται

Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2023/1670 καλύπτει smartphones, άλλα κινητά τηλέφωνα, ασύρματα τηλέφωνα και slate tablets που διατίθενται στην αγορά της Ένωσης. Οι απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού εφαρμόζονται σε συσκευές που τίθενται στην ενωσιακή αγορά από 20 Ιουνίου 2025. Επομένως, η ημερομηνία αγοράς από τον τελικό χρήστη δεν αρκεί μόνη της: χρειάζονται το ακριβές μοντέλο, η ημερομηνία πρώτης διάθεσής του στην αγορά και η διάρκεια υποστήριξης που προβλέπει ο κανονισμός.

Δεν περιλαμβάνονται όλα όσα στην καθημερινή γλώσσα ονομάζουμε «φορητή συσκευή». Ο κανονισμός εξαιρεί, μεταξύ άλλων, tablet computers διαφορετικής κατηγορίας από τα slate tablets, smartphones για επικοινωνίες υψηλής ασφάλειας και συσκευές με κυλιόμενη εύκαμπτη κύρια οθόνη. Δεν αποτελεί, λοιπόν, ασφαλή νομική απάντηση η φράση «όλα τα κινητά για πάντα». Για ένα οριακό προϊόν χρειάζεται έλεγχος των τεχνικών χαρακτηριστικών και της συγκεκριμένης ενωσιακής πράξης.

4. Ποιος έχει την υποχρέωση επισκευής

Η μεταγενέστερη υποχρέωση επισκευής βαρύνει κατ’ αρχήν τον κατασκευαστή. Αν ο κατασκευαστής είναι εγκατεστημένος εκτός Ένωσης, υπεύθυνος γίνεται ο εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπός του. Αν δεν υπάρχει τέτοιος αντιπρόσωπος, η υποχρέωση μετακινείται στον εισαγωγέα και, αν δεν υπάρχει ούτε εισαγωγέας, στον διανομέα. Ο καταναλωτής δεν πρέπει να μένει χωρίς ευρωπαϊκό σημείο επικοινωνίας μόνο επειδή η εμπορική επωνυμία εδρεύει σε τρίτη χώρα.

Στην πράξη, πριν σταλεί αίτημα, πρέπει να καταγραφούν το μοντέλο, το IMEI ή άλλο αναγνωριστικό όπου είναι αναγκαίο, η απόδειξη αγοράς, η βλάβη και το πρόσωπο που εμφανίζεται ως υπεύθυνο για την ευρωπαϊκή αγορά. Άλλο είναι η αξίωση προς τον πωλητή για μη συμμόρφωση και άλλο η επικοινωνία με το δίκτυο επισκευής του κατασκευαστή μετά τη σχετική περίοδο.

5. Δωρεάν επισκευή ή εύλογο τίμημα

Η νέα υποχρέωση δεν λέει ότι όλες οι επισκευές είναι δωρεάν. Το άρθρο 5 της Οδηγίας επιτρέπει επισκευή δωρεάν ή σε εύλογη τιμή. Το «εύλογο τίμημα» δεν έχει ενιαίο αριθμητικό πλαφόν για κάθε βλάβη. Πρέπει όμως να μην λειτουργεί ως πρακτικός αποτρεπτικός μηχανισμός, δηλαδή να μην ορίζεται σε επίπεδο που αδειάζει από περιεχόμενο τη δυνατότητα επισκευής.

Στη σύγκριση πρέπει να εμφανίζονται χωριστά η διάγνωση, το ανταλλακτικό, η εργασία, η μεταφορά, ο ΦΠΑ και κάθε πρόσθετη υπηρεσία. Εάν το αίτημα αφορά έλλειψη συμμόρφωσης για την οποία ευθύνεται ο πωλητής, η νόμιμη αποκατάσταση ακολουθεί τους κανόνες της πώλησης και δεν αντιμετωπίζεται ως κοινή πληρωμένη επισκευή. Αν πρόκειται για πτώση, υγρασία ή εξάντληση αναλώσιμου εκτός κάλυψης, μπορεί να υπάρχει χρέωση.

6. Εύλογος χρόνος, διάγνωση και φόρμα επισκευής

Η επισκευή πρέπει να ολοκληρώνεται μέσα σε εύλογο χρόνο από τη στιγμή που ο υπόχρεος έχει στη φυσική κατοχή του το προϊόν ή το έχει παραλάβει ή απέκτησε πρόσβαση σε αυτό. Ο νόμος δεν θέτει ένα ενιαίο όριο ημερών για κάθε βλάβη. Η διαθεσιμότητα ανταλλακτικού, η τεχνική πολυπλοκότητα και η αναγκαία μεταφορά μπορούν να ληφθούν υπόψη, όχι όμως αόριστες καθυστερήσεις χωρίς ενημέρωση.

Ο επισκευαστής μπορεί να χρησιμοποιήσει την Ευρωπαϊκή Φόρμα Πληροφοριών Επισκευής. Η φόρμα περιγράφει τη βλάβη, την προτεινόμενη εργασία, την τιμή ή τον τρόπο υπολογισμού της, τον εκτιμώμενο χρόνο, τη διάθεση προσωρινής συσκευής και τις πρόσθετες υπηρεσίες. Η παροχή της φόρμας είναι προαιρετική. Η ίδια η φόρμα δίνεται χωρίς χρέωση, αλλά αναγκαία διαγνωστική υπηρεσία μπορεί να χρεωθεί εφόσον ο καταναλωτής ενημερωθεί προηγουμένως.

7. Προσωρινή ή ανακατασκευασμένη συσκευή

Κατά τη διάρκεια επισκευής μπορεί να προσφερθεί προσωρινό προϊόν δωρεάν ή με εύλογη χρέωση. Η διατύπωση «μπορεί» είναι ουσιώδης: δεν θεμελιώνει αυτόματο δικαίωμα όλων των καταναλωτών σε ισοδύναμο κινητό αντικατάστασης για κάθε επισκευή. Στην αποκατάσταση έλλειψης συμμόρφωσης, ο πωλητής επίσης μπορεί να διαθέσει δωρεάν προσωρινό αγαθό, λαμβάνοντας υπόψη τη φύση του προϊόντος και τις ανάγκες του αγοραστή.

Όταν η επισκευή είναι αδύνατη, ο κατασκευαστής μπορεί να προσφέρει ανακατασκευασμένο προϊόν. Και εδώ δεν υπάρχει γενικός κανόνας αυτόματης δωρεάν αντικατάστασης. Χρειάζονται σαφής περιγραφή της κατάστασης, λειτουργικός έλεγχος, ενημέρωση για τυχόν κάλυψη και αποδοχή των όρων από τον καταναλωτή.

8. Πότε η επισκευή είναι αντικειμενικά αδύνατη

Η εξαίρεση αφορά πραγματική αδυναμία επισκευής, όχι απλώς το ότι η επιχείρηση προτιμά να πουλήσει νέα συσκευή. Ολοκληρωτική καταστροφή της πλακέτας, μη αναστρέψιμη ζημία που καθιστά την επέμβαση τεχνικά ανέφικτη ή αδυναμία διατήρησης βασικών απαιτήσεων ασφάλειας μπορεί, ανάλογα με τα στοιχεία, να στηρίξει άρνηση. Η απλή έλλειψη ενός ανταλλακτικού που ο κανονισμός απαιτεί να διατίθεται δεν πρέπει να παρουσιάζεται αυτομάτως ως αντικειμενική αδυναμία.

Ο καταναλωτής πρέπει να ζητεί γραπτή και συγκεκριμένη αιτιολογία: ποιο εξάρτημα έχει υποστεί βλάβη, ποια δοκιμή έγινε, ποιος κανόνας ασφάλειας εμποδίζει την εργασία και αν υπάρχει εναλλακτική. Η νομιμότητα μιας άρνησης αξιολογείται κατά περίπτωση. Ο νόμος δεν παρέχει κατάλογο που να μετατρέπει κάθε υψηλό κόστος ή κάθε έλλειψη αποθέματος σε νόμιμη αδυναμία.

9. Ανταλλακτικά, εργαλεία και χρόνοι παράδοσης

Για τα καλυπτόμενα smartphones, ο ενωσιακός κανονισμός ορίζει διαθεσιμότητα συγκεκριμένων ανταλλακτικών, όπως μπαταρίες, οθόνες, πίσω καλύμματα και άλλα εξαρτήματα που απαριθμούνται ανά κατηγορία. Ορισμένα πρέπει να είναι διαθέσιμα στους τελικούς χρήστες και περισσότερα στους επαγγελματίες επισκευαστές. Δεν προκύπτει ότι κάθε εξάρτημα κάθε τηλεφώνου πρέπει να πωλείται σε οποιονδήποτε χωρίς τεχνικές ή ασφαλιστικές προϋποθέσεις.

Η υποστήριξη φθάνει, για τις προβλεπόμενες κατηγορίες ανταλλακτικών, έως επτά έτη μετά το τέλος διάθεσης του μοντέλου. Στα πρώτα πέντε έτη η παράδοση πρέπει κατά κανόνα να γίνεται μέσα σε πέντε εργάσιμες ημέρες και στα δύο τελευταία μέσα σε δέκα. Οι τιμές των ανταλλακτικών προ φόρων πρέπει να είναι δημόσιες και τα ανταλλακτικά και εργαλεία να προσφέρονται σε τιμή που δεν αποθαρρύνει την επισκευή.

10. Λογισμικό, σύζευξη εξαρτημάτων και τεχνικά εμπόδια

Η επισκευή μπορεί να αποτύχει ακόμη και με σωστό ανταλλακτικό, όταν απαιτείται κλειστό εργαλείο βαθμονόμησης, κωδικός ενεργοποίησης ή λογισμική σύζευξη εξαρτήματος. Η Οδηγία απαγορεύει συμβατικές ρήτρες και τεχνικές υλικού ή λογισμικού που παρεμποδίζουν την επισκευή, εκτός αν δικαιολογούνται από θεμιτούς και αντικειμενικούς παράγοντες, όπως η προστασία δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας.

Ο Κανονισμός 2023/1670 απαιτεί πρόσβαση επαγγελματιών επισκευαστών σε αναγκαίο λογισμικό και υλικολογισμικό με διαφανείς και μη διακριτικούς όρους. Δεν σημαίνει ότι κάθε εργαλείο κυβερνοασφάλειας πρέπει να δημοσιοποιείται χωρίς έλεγχο. Σημαίνει όμως ότι η ασφάλεια δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως αόριστη δικαιολογία για να ακυρώνεται μια ασφαλής και νόμιμη επισκευή.

11. Ανεξάρτητοι επισκευαστές και συμβατά εξαρτήματα

Ο καταναλωτής μπορεί να επιλέξει επισκευαστή της προτίμησής του. Ο κατασκευαστής δεν μπορεί να εμποδίζει τη χρήση γνήσιων, μεταχειρισμένων, συμβατών ή παραγόμενων με τρισδιάστατη εκτύπωση εξαρτημάτων από ανεξάρτητο επισκευαστή, εφόσον τα εξαρτήματα συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις του ενωσιακού ή εθνικού δικαίου. Η ποιότητα και η ασφάλεια εξακολουθούν να ελέγχονται.

Επίσης δεν επιτρέπεται άρνηση επισκευής αποκλειστικά επειδή κάποιος άλλος επισκευαστής εργάστηκε προηγουμένως στη συσκευή. Αυτό δεν απαλλάσσει τον προηγούμενο επισκευαστή από ευθύνη για δική του κακή εργασία ούτε υποχρεώνει τον κατασκευαστή να διορθώσει δωρεάν ζημία που προκάλεσε τρίτος. Απαγορεύει την αυτόματη, γενική απόρριψη χωρίς σύνδεση της προηγούμενης επέμβασης με τη σημερινή βλάβη.

12. Εγγύηση, νόμιμη αποκατάσταση και ο κανόνας των τριών ετών

Ο Ν. 5317/2026 τροποποίησε την παραγραφή όταν ο αγοραστής επιλέγει την επισκευή ως τρόπο αποκατάστασης έλλειψης συμμόρφωσης: για κινητά πράγματα τα σχετικά δικαιώματα παραγράφονται μετά από τρία έτη. Η ρύθμιση αυτή, σύμφωνα με τη μεταβατική διάταξη, δεν εφαρμόζεται σε συμβάσεις πώλησης που συνάφθηκαν πριν από τις 31 Ιουλίου 2026. Δεν είναι γενική εμπορική εγγύηση δώδεκα επιπλέον μηνών για κάθε παλιά αγορά.

Η εμπορική εγγύηση του κατασκευαστή είναι εθελοντική δέσμευση με τους δικούς της όρους και δεν μπορεί να μειώσει τα υποχρεωτικά δικαιώματα από τον νόμο. Η νόμιμη ευθύνη για συμμόρφωση αφορά τον πωλητή. Η μεταγενέστερη υποχρέωση επισκευής αφορά τον κατασκευαστή ή το πρόσωπο της ευρωπαϊκής αλυσίδας που ορίζει ο νόμος. Το αίτημα πρέπει να κατονομάζει ποια από αυτές τις βάσεις επικαλείται.

13. Τι πρέπει να κάνει ο καταναλωτής βήμα προς βήμα

Πρώτα δημιουργείται ασφαλές αντίγραφο δεδομένων, αφαιρούνται ευαίσθητες πληροφορίες όπου είναι εφικτό και καταγράφεται η κατάσταση της συσκευής με φωτογραφίες. Έπειτα συγκεντρώνονται απόδειξη, σειριακός αριθμός, μοντέλο, ημερομηνίες, προηγούμενες επισκευές και ακριβής περιγραφή του συμπτώματος. Δεν παραδίδεται ξεκλείδωτη συσκευή χωρίς να είναι σαφές γιατί απαιτείται πρόσβαση και πώς θα προστατευθούν τα δεδομένα.

Το γραπτό αίτημα πρέπει να ζητεί: διάγνωση, ανάλυση τιμής, εκτιμώμενο χρόνο, διαθεσιμότητα ανταλλακτικού, τυχόν ανάγκη επαναφοράς ή διαγραφής, όρους προσωρινής συσκευής και αιτιολογία αν η επισκευή απορριφθεί. Αν πρόκειται για έλλειψη συμμόρφωσης, το αίτημα απευθύνεται πρώτα στον πωλητή και το αναφέρει ρητά. Αν πρόκειται για τη μεταγενέστερη υποχρέωση επισκευής, αναφέρει το συγκεκριμένο μοντέλο και ζητεί να επιβεβαιωθεί αν εμπίπτει στον Κανονισμό 2023/1670.

Σε διαφωνία, κρατούνται η προσφορά, η αλληλογραφία, η απόδειξη παράδοσης και η τεχνική έκθεση. Ο καταναλωτής μπορεί να χρησιμοποιήσει τους αρμόδιους μηχανισμούς εξωδικαστικής επίλυσης ή προστασίας καταναλωτή και, αν απαιτείται, δικαστική οδό. Το κρίσιμο είναι να μη βασίζεται μόνο σε τηλεφωνική συνομιλία και να μην υπογράφει αόριστη εξουσιοδότηση για πρόσθετες εργασίες.

14. Πέντε συχνές παρανοήσεις

Πρώτον, η νέα νομοθεσία δεν κάνει κάθε επισκευή δωρεάν. Δεύτερον, δεν καλύπτει κάθε παλιό ή μελλοντικό τηλέφωνο χωρίς χρονικό όριο. Τρίτον, ο κανόνας των τριών ετών αφορά συγκεκριμένη αποκατάσταση έλλειψης συμμόρφωσης και τις συμβάσεις που δεν αποκλείει η μεταβατική διάταξη. Τέταρτον, προσωρινή ή ανακατασκευασμένη συσκευή μπορεί να προσφερθεί, αλλά δεν οφείλεται αυτομάτως σε κάθε περίπτωση. Πέμπτον, η επιλογή ανεξάρτητου επισκευαστή δεν καταργεί τις απαιτήσεις ασφάλειας ούτε μεταφέρει στον κατασκευαστή το κόστος ζημίας που προκάλεσε τρίτος.

Η πρακτική αξία του νέου πλαισίου βρίσκεται αλλού: ο καταναλωτής μπορεί να ζητήσει πραγματική, αιτιολογημένη προσφορά, να αμφισβητήσει τεχνητά τεχνικά εμπόδια και να εξετάσει την επισκευή πριν οδηγηθεί σε πρόωρη αντικατάσταση. Για να το πετύχει, πρέπει να συνδέει το αίτημά του με το σωστό προϊόν, τη σωστή χρονική περίοδο και το σωστό υπόχρεο πρόσωπο.

15. Επίσημες πηγές που χρησιμοποιήθηκαν

Το άρθρο παρέχει γενική ενημέρωση με βάση τις επίσημες πηγές που ελέγχθηκαν στις 31 Αυγούστου 2026. Η εφαρμογή σε συγκεκριμένη συσκευή απαιτεί έλεγχο μοντέλου, ημερομηνιών, αιτίας βλάβης, σύμβασης πώλησης και τεχνικών στοιχείων.