Οι αποφάσεις δεν αναγνώρισαν γενική εξουσία ελέγχου κάθε προσωπικού λογαριασμού ή συσκευής. Αναγνώρισαν ότι η συλλογή μπορεί να συνιστά σοβαρή επέμβαση στην ιδιωτική ζωή και έκριναν τις συγκεκριμένες αιτήσεις νόμιμες με βάση το περιορισμένο προσωπικό, χρονικό και θεματικό τους πεδίο, τα προκαθορισμένα κριτήρια αναζήτησης και τις ειδικές εγγυήσεις. Η διάκριση είναι κρίσιμη για κάθε ελληνική επιχείρηση που εφαρμόζει BYOD ή επιτρέπει περιστασιακά επαγγελματική επικοινωνία μέσω προσωπικών εφαρμογών.

1. Τι έκρινε το Γενικό Δικαστήριο και ποια είναι η σημερινή κατάσταση

Στις 3 Ιουνίου 2026 το Γενικό Δικαστήριο, σε πενταμελή σύνθεση του ένατου τμήματος, απέρριψε τις προσφυγές στις υποθέσεις T-1097/23, Vivendi κατά Επιτροπής, ECLI:EU:T:2026:355, και T-1119/23, Lagardère κατά Επιτροπής, ECLI:EU:T:2026:356. Οι εταιρείες ζητούσαν την ακύρωση αποφάσεων με τις οποίες η Επιτροπή είχε απαιτήσει έγγραφα στο πλαίσιο έρευνας για ενδεχόμενη πρόωρη υλοποίηση της εξαγοράς της Lagardère από τη Vivendi.

Το Δικαστήριο δέχθηκε ότι οι αιτήσεις μπορούσαν να οδηγήσουν σε ευρείας κλίμακας γνωστοποίηση ετερογενών προσωπικών δεδομένων και, συνολικά, σε ακριβή συμπεράσματα για την ιδιωτική ζωή των ενδιαφερομένων. Χαρακτήρισε επομένως πραγματικό τον κίνδυνο σοβαρής επέμβασης στο άρθρο 7 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων. Παρά ταύτα, έκρινε ότι στη συγκεκριμένη υπόθεση η επέμβαση είχε επαρκή νομική βάση, υπηρετούσε σκοπό γενικού συμφέροντος και παρέμενε αναλογική.

Η κρίση δεν είναι τελεσίδικη. Ο επίσημος φάκελος InfoCuria εξακολουθούσε, κατά τον έλεγχο της 30ής Αυγούστου 2026, να εμφανίζει ως εκκρεμείς τις αιτήσεις αναιρέσεως C-861/26 P, Lagardère κατά Επιτροπής, και C-862/26 P, Vivendi κατά Επιτροπής, οι οποίες κατατέθηκαν στις 31 Ιουλίου 2026. Μέχρι να αποφανθεί το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι αποφάσεις του Γενικού Δικαστηρίου αποτελούν την ισχύουσα πρωτοβάθμια κρίση, αλλά δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως οριστική απάντηση.

2. Τι επιτρέπει το άρθρο 11 παράγραφος 3 του Κανονισμού 139/2004

Ο Κανονισμός (ΕΚ) 139/2004 για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων επιτρέπει στην Επιτροπή να ζητεί τις αναγκαίες πληροφορίες είτε με απλό αίτημα είτε με δεσμευτική απόφαση. Όταν ενεργεί με απόφαση βάσει του άρθρου 11 παράγραφος 3, πρέπει να αναφέρει τη νομική βάση και τον σκοπό, να προσδιορίζει τις πληροφορίες που απαιτούνται, να ορίζει προθεσμία, να επισημαίνει τα ενδεχόμενα πρόστιμα και τις χρηματικές ποινές και να γνωστοποιεί το δικαίωμα δικαστικού ελέγχου.

Η εξουσία δεν είναι απεριόριστη. Πρέπει να υπάρχει σύνδεση αναγκαιότητας ανάμεσα στις ζητούμενες πληροφορίες και στην εικαζόμενη παράβαση που ερευνάται. Η απόφαση πρέπει να είναι επαρκώς αιτιολογημένη, να μην είναι αυθαίρετη και να μην επιβάλλει αντικειμενικά αδύνατη υποχρέωση. Η αναλογικότητα κρίνεται με βάση το πραγματικό εύρος του αιτήματος, τον φόρτο, τον χρόνο, τους αποδέκτες, τα κριτήρια επιλογής και τις εγγυήσεις που συνοδεύουν την επεξεργασία.

Η μη παροχή πλήρων και ορθών πληροφοριών μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες. Ο Κανονισμός προβλέπει, μεταξύ άλλων, πρόστιμα για ανακριβείς, ελλιπείς ή παραπλανητικές απαντήσεις και περιοδικές χρηματικές ποινές που μπορούν να φθάσουν έως το 5% του μέσου ημερήσιου συνολικού κύκλου εργασιών για κάθε εργάσιμη ημέρα καθυστέρησης. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο μια επιχείρηση δεν μπορεί ούτε να αγνοήσει το αίτημα ούτε να απαντήσει με μια ανεξέλεγκτη μαζική εξαγωγή δεδομένων.

3. Γιατί ζητήθηκαν τα έγγραφα στις δύο υποθέσεις

Η Vivendi είχε γνωστοποιήσει τον Οκτώβριο του 2022 την απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου της Lagardère. Η Επιτροπή ενέκρινε τη συγκέντρωση στις 9 Ιουνίου 2023 υπό όρους, αλλά στη συνέχεια άνοιξε επίσημη έρευνα για ενδεχόμενη πρόωρη υλοποίησή της. Το ερώτημα ήταν αν η Vivendi είχε ασκήσει αποφασιστική επιρροή πριν επιτραπεί η συναλλαγή ή κατά παράβαση των σχετικών υποχρεώσεων και δεσμεύσεων.

Με αποφάσεις της 19ης Σεπτεμβρίου 2023, όπως τροποποιήθηκαν στις 27 Οκτωβρίου 2023, η Επιτροπή ζήτησε έγγραφα από επικοινωνίες συγκεκριμένων προσώπων, για ορισμένη χρονική περίοδο, με βάση καθορισμένα θέματα και όρους αναζήτησης. Στη Lagardère, για παράδειγμα, η σχετική περίοδος εκτεινόταν από 1 Ιανουαρίου 2020 έως 19 Σεπτεμβρίου 2023 και συνδεόταν με συγκεκριμένες επιχειρηματικές και εκδοτικές αποφάσεις που μπορούσαν να φωτίσουν την εικαζόμενη επιρροή.

Το αντικείμενο, επομένως, δεν ήταν η ιδιωτική ζωή των στελεχών ως τέτοια. Η Επιτροπή αναζητούσε εμπορικές πληροφορίες σχετικές με συγκεκριμένη πιθανή παράβαση. Το γεγονός ότι τέτοιες πληροφορίες ενδέχεται να είχαν μεταφερθεί μέσω WhatsApp, Signal, SMS, προσωπικού email ή ιδιωτικού τηλεφώνου δημιούργησε το πρόβλημα της μικτής επαγγελματικής και προσωπικής χρήσης.

4. Πότε μπήκαν στο πεδίο οι προσωπικοί λογαριασμοί και οι συσκευές

Ο ορισμός των ζητούμενων εγγράφων περιλάμβανε προσωπικούς ή ιδιωτικούς λογαριασμούς email, κινητά τηλέφωνα και tablets, μαζί με άμεσα μηνύματα και SMS, υπό την προϋπόθεση ότι είχαν χρησιμοποιηθεί τουλάχιστον μία φορά για επαγγελματική επικοινωνία. Περιλάμβανε επίσης έγγραφα που είχαν διαγραφεί από τον αποστολέα ή τον παραλήπτη αλλά παρέμεναν προσβάσιμα σε εταιρικό σύστημα, αντίγραφο ασφαλείας ή άλλο προσωπικό ή επαγγελματικό εργαλείο.

Η προϋπόθεση «τουλάχιστον μία φορά» είναι ευρεία, αλλά δεν σημαίνει ότι κάθε αρχείο της συσκευής γίνεται αυτομάτως σχετικό. Η επαγγελματική χρήση ενεργοποιούσε τη δυνατότητα να αναζητηθούν έγγραφα που πληρούσαν τα υπόλοιπα κριτήρια της απόφασης: συγκεκριμένοι θεματοφύλακες, περίοδος, συνομιλητές, θέματα και λέξεις αναζήτησης. Το Δικαστήριο δεν έδωσε άδεια για ανεξέλεγκτη περιήγηση σε φωτογραφίες, ημερολόγια υγείας, οικογενειακά μηνύματα ή κάθε εφαρμογή ενός τηλεφώνου.

Επίσης δεν έκρινε ότι μια εταιρική πολιτική BYOD δημιουργεί από μόνη της δικαίωμα πρόσβασης του εργοδότη. Εξέτασε μια δεσμευτική ενωσιακή απαίτηση προς τις επιχειρήσεις και το αν αυτές μπορούσαν να επικαλεστούν την προσωπική συσκευή για να αποκλείσουν επαγγελματικά έγγραφα από νόμιμη έρευνα. Η εσωτερική δυνατότητα συλλογής εξακολουθεί να πρέπει να οργανώνεται σύμφωνα με το εφαρμοστέο εργατικό δίκαιο και το δίκαιο προστασίας δεδομένων.

5. Γιατί το Δικαστήριο μίλησε για σοβαρή επέμβαση στην ιδιωτική ζωή

Οι επαγγελματικές και οι προσωπικές πληροφορίες σε ένα σύγχρονο τηλέφωνο δεν βρίσκονται πάντα σε καθαρά χωριστά συρτάρια. Μία εφαρμογή μηνυμάτων μπορεί να περιέχει επαφές πελατών δίπλα σε οικογενειακές συνομιλίες, δεδομένα υγείας, πολιτικές απόψεις, τοποθεσίες και φωτογραφίες. Ακόμη και όταν κάθε ιδιωτικό στοιχείο είναι αποσπασματικό, το σύνολο μπορεί να αποκαλύπτει λεπτομερή εικόνα της ζωής ενός ανθρώπου.

Το Γενικό Δικαστήριο δεν υποβάθμισε αυτόν τον κίνδυνο. Παρατήρησε ότι τα δεδομένα μπορούσαν να είναι πολύ διαφορετικά, δύσκολο να προβλεφθούν εκ των προτέρων και δυνητικά εκτεταμένα. Στη Lagardère, μάλιστα, ορισμένο κριτήριο μπορούσε να οδηγήσει στην παράδοση όλων των ανταλλαγών μεταξύ συγκεκριμένων προσώπων όταν μία ανταλλαγή ανταποκρινόταν σε όρο αναζήτησης. Για τον λόγο αυτόν, η ανάλυση δεν σταμάτησε στη φράση «χρησιμοποιήθηκε επαγγελματικά» αλλά πέρασε στον έλεγχο των τεσσάρων προϋποθέσεων του άρθρου 52 παράγραφος 1 του Χάρτη.

Η αναγνώριση σοβαρής επέμβασης έχει πρακτική αξία. Υποχρεώνει την Επιτροπή και την επιχείρηση που εκτελεί το αίτημα να αντιμετωπίσουν την επιλογή, τη μεταφορά, την πρόσβαση και τη διατήρηση ως υψηλού κινδύνου διαδικασία. Δεν αρκεί μια ανεπίσημη εντολή «στείλτε μας ό,τι βρείτε στα κινητά».

6. Τα συγκεκριμένα όρια που στήριξαν την αναλογικότητα

Το Δικαστήριο έκρινε αναλογικές τις συγκεκριμένες αιτήσεις μετά από στάθμιση του συνόλου των περιστάσεων. Τα στοιχεία που είχαν βάρος δεν είναι διακοσμητικά. Αποτελούν πρακτικό κατάλογο ορίων που πρέπει να είναι πραγματικά και επαληθεύσιμα:

  • Προσωπικός περιορισμός: η συλλογή αφορούσε κατονομαζόμενα πρόσωπα ή σαφώς προσδιορισμένους ρόλους, όχι ολόκληρο το προσωπικό.
  • Χρονικός περιορισμός: οι επικοινωνίες αναζητήθηκαν μέσα σε καθορισμένη περίοδο που συνδεόταν με την ερευνώμενη συμπεριφορά.
  • Θεματικός περιορισμός: τα ζητούμενα έγγραφα έπρεπε να σχετίζονται με περιγραφόμενα επιχειρηματικά θέματα ή συνομιλητές.
  • Κριτήρια αναζήτησης: χρησιμοποιήθηκαν προκαθορισμένοι όροι και οδηγίες αντί για ανοιχτή περιήγηση σε όλο το περιεχόμενο.
  • Σύνδεση με επαγγελματική χρήση: τα προσωπικά εργαλεία περιλαμβάνονταν επειδή είχαν χρησιμοποιηθεί επαγγελματικά και επειδή σχετικές εμπορικές πληροφορίες μπορούσαν πράγματι να βρίσκονται εκεί.
  • Παρεμπίπτουσα συλλογή ιδιωτικών δεδομένων: ο επιδιωκόμενος σκοπός ήταν η εύρεση εμπορικών αποδεικτικών στοιχείων, όχι η κατάρτιση προφίλ ιδιωτικής ζωής.
  • Περιορισμένη πρόσβαση και εχεμύθεια: η πρόσβαση στην Επιτροπή περιοριζόταν στους αρμόδιους υπαλλήλους, οι οποίοι δεσμεύονται από επαγγελματικό απόρρητο και περιορισμό σκοπού.
  • Δικαστικός έλεγχος: η απόφαση του άρθρου 11 παράγραφος 3 μπορούσε να ελεγχθεί από τα δικαστήρια της Ένωσης.

Το Δικαστήριο τόνισε επίσης τι δεν συνέβαινε: δεν υπήρχε πλήρης και ανεξέλεγκτη πρόσβαση σε όλα τα δεδομένα, ούτε συνεχής, μη στοχευμένη και συστηματική επιτήρηση με αυτοματοποιημένη αξιολόγηση όλων των εργαζομένων ή στελεχών. Αν λείψουν αυτά τα όρια σε άλλη υπόθεση, το αποτέλεσμα της στάθμισης δεν είναι προδικασμένο.

7. VDR, κρυπτογράφηση και προνομιακές επικοινωνίες

Οι αποφάσεις προέβλεπαν ειδική διαδρομή για ευαίσθητα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα: τα σχετικά έγγραφα έπρεπε να αναγνωρίζονται, να παραδίδονται χωριστά, σε κρυπτογραφημένη μορφή, και να επισημαίνονται ως ευαίσθητα. Με μεταγενέστερη απόφαση της 24ης Ιανουαρίου 2024 προστέθηκε δυνατότητα χρήσης εικονικής αίθουσας δεδομένων (virtual data room ή VDR) για έγγραφα που ενέπιπταν στα κριτήρια αναζήτησης, περιείχαν ευαίσθητα δεδομένα και δεν συνδέονταν με την εμπορική δραστηριότητα. Η διαδικασία επέτρεπε ελεγχόμενη εξέταση του αν ήταν πράγματι άσχετα με την έρευνα.

Το VDR δεν είναι απλώς φάκελος ανταλλαγής αρχείων. Στο συγκεκριμένο πλαίσιο λειτουργούσε ως προστατευμένη διαδικασία αξιολόγησης, με περιορισμένη πρόσβαση και διαχωρισμό από την κανονική παραγωγή. Το Δικαστήριο αντιμετώπισε αυτή την εγγύηση ως πρόσθετη και σωρευτική προς την κρυπτογραφημένη, χωριστή υποβολή των ευαίσθητων αρχείων.

Η απόφαση προέβλεπε επίσης διαδικασία για επικοινωνίες που καλύπτονται από το δικηγορικό απόρρητο. Μια επιχείρηση χρειάζεται ανεξάρτητο έλεγχο προνομίου πριν από την παράδοση, αρχείο των εγγράφων που δεσμεύθηκαν ή εξαιρέθηκαν και σαφή μηχανισμό επίλυσης διαφωνιών χωρίς να αποκαλύπτεται πρώτα το προστατευόμενο περιεχόμενο. Η ένδειξη «νομικό» ή η παρουσία δικηγόρου στην αλληλογραφία δεν αρκεί από μόνη της· η προστασία κρίνεται με τους εφαρμοστέους ενωσιακούς κανόνες και τα συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά.

8. Η ειδική προστασία των δημοσιογραφικών πηγών

Η Lagardère δραστηριοποιείται στα μέσα ενημέρωσης, γι' αυτό η συλλογή μπορούσε να αγγίξει την ελευθερία έκφρασης και την εμπιστευτικότητα δημοσιογραφικών πηγών κατά το άρθρο 11 του Χάρτη. Οι μεταγενέστερες εγγυήσεις επέτρεπαν στα ενδιαφερόμενα πρόσωπα που κατείχαν δημοσιογραφική ταυτότητα να ελέγξουν τα έγγραφα που ανταποκρίνονταν στα κριτήρια, να αποκρύψουν στοιχεία ταυτοποίησης της πηγής ή, αν δεν ήταν δυνατή μη εμπιστευτική εκδοχή, να αποσύρουν το έγγραφο από την παραγωγή. Η εταιρεία όφειλε να παραδώσει τα υπόλοιπα και πίνακα που περιέγραφε τη φύση των αποκρύψεων ή αποσύρσεων.

Το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι το αντικείμενο του αιτήματος δεν ήταν η αποκάλυψη πηγών και ότι τυχόν γνωστοποίηση θα ήταν παρεμπίπτουσα αν δεν εφαρμόζονταν οι εγγυήσεις. Εξέτασε επίσης αν ο φόρτος επανελέγχου καθιστούσε την προστασία θεωρητική ή πλασματική και απέρριψε τον συγκεκριμένο ισχυρισμό με βάση τα στοιχεία που είχαν προσκομιστεί.

Αυτό δεν επιτρέπει την τυποποιημένη αντιγραφή του μηχανισμού σε κάθε υπόθεση. Η προστασία πηγών πρέπει να είναι πρακτική και αποτελεσματική, να ενεργοποιείται πριν από τη γνωστοποίηση και να προσαρμόζεται στον αριθμό εγγράφων, στην ομάδα επανελέγχου και στον κίνδυνο έμμεσης ταυτοποίησης. Η απόκρυψη μόνο του ονόματος μπορεί να είναι ανεπαρκής όταν το περιεχόμενο, ο χρόνος ή το πλαίσιο αποκαλύπτουν την πηγή.

  • Σχετικό άρθρο: Μπορεί ο εργοδότης να διαβάζει το εταιρικό email και τα μηνύματα στο Teams; Εκεί το ερώτημα είναι πότε ο εργοδότης μπορεί να ελέγξει εταιρικά συστήματα, με ενημέρωση των εργαζομένων, νόμιμο σκοπό, αναγκαιότητα και αναλογικότητα. Εδώ ο άμεσος αποδέκτης είναι επιχείρηση που απαντά σε δεσμευτική απόφαση της Επιτροπής στο δίκαιο συγκεντρώσεων. Οι αποφάσεις Vivendi και Lagardère δεν δίνουν στον εργοδότη γενική άδεια να διαβάζει προσωπικά μηνύματα.
  • Συνήθης παρακολούθηση στον χώρο εργασίας: η συνεχής καταγραφή δραστηριότητας, το προφίλ παραγωγικότητας ή η αυτοματοποιημένη επιτήρηση προσωπικού έχουν διαφορετικό σκοπό και νομική αξιολόγηση. Το Γενικό Δικαστήριο στηρίχθηκε ακριβώς στο ότι οι επίμαχες αιτήσεις δεν εγκαθιστούσαν συνεχή, μη στοχευμένη και συστηματική επιτήρηση.
  • Ευρωπαϊκό e-Evidence: ο Κανονισμός (ΕΕ) 2023/1543 αφορά ευρωπαϊκές εντολές υποβολής ή διατήρησης αποθηκευμένων ηλεκτρονικών αποδεικτικών στοιχείων σε ποινικές διαδικασίες, συχνά προς παρόχους υπηρεσιών. Δεν είναι εξουσία ελέγχου συγκεντρώσεων και δεν αποτελεί τη νομική βάση των δύο υποθέσεων.
  • Ζωντανή υποκλοπή: η ταυτόχρονη καταγραφή μελλοντικών κλήσεων, μηνυμάτων ή κίνησης δικτύου είναι διαφορετική από την παραγωγή ήδη υπαρχόντων εγγράφων. Οι αποφάσεις αφορούσαν αποθηκευμένο υλικό και δεν ενέκριναν μυστική ή σε πραγματικό χρόνο παρακολούθηση.
  • Δικανική απεικόνιση συσκευής: ένα πλήρες bit-for-bit αντίγραφο μπορεί να περιλαμβάνει ελεύθερο χώρο, διαγραμμένα ίχνη, μεταδεδομένα και άσχετο προσωπικό περιεχόμενο. Παρότι τα αιτήματα κάλυπταν διαγραμμένα αλλά ακόμη προσβάσιμα έγγραφα ή αντίγραφα ασφαλείας, το Γενικό Δικαστήριο δεν αναγνώρισε γενική εξουσία πλήρους κλωνοποίησης προσωπικού τηλεφώνου. Η μέθοδος συλλογής πρέπει να παραμένει αναγκαία και στοχευμένη.

Διαφορετική είναι επίσης η επιτόπια επιθεώρηση βάσει του άρθρου 13 του Κανονισμού 139/2004. Οι παρούσες υποθέσεις αφορούσαν υποχρέωση συλλογής και υποβολής πληροφοριών βάσει του άρθρου 11 παράγραφος 3, όχι αιφνίδια έρευνα της Επιτροπής στις εγκαταστάσεις.

10. Πρακτικός κατάλογος BYOD για ελληνική επιχείρηση

Ο σωστός χρόνος για να οργανωθεί η απάντηση δεν είναι η ημέρα που φθάνει η απόφαση της Επιτροπής. Μια ελληνική εταιρεία με διεθνή δραστηριότητα, πιθανή συμμετοχή σε συγκέντρωση ή υψηλό ανταγωνιστικό κίνδυνο χρειάζεται εκ των προτέρων λειτουργικό πλαίσιο:

  • Χαρτογραφήστε τη μικτή χρήση. Καταγράψτε ποιοι ρόλοι επιτρέπεται να χρησιμοποιούν προσωπικές συσκευές ή λογαριασμούς, για ποιες εφαρμογές και με ποια τεχνικά όρια.
  • Δώστε πραγματική εναλλακτική. Παρέχετε ασφαλή εταιρικά κανάλια, ώστε ο εργαζόμενος να μη χρειάζεται προσωπικό WhatsApp, email ή cloud για κρίσιμη επιχειρηματική επικοινωνία.
  • Ορίστε σαφή πολιτική BYOD. Περιγράψτε εκ των προτέρων τις περιπτώσεις νόμιμης διατήρησης και στοχευμένης συλλογής, τους ρόλους πρόσβασης και τα δικαιώματα του χρήστη, χωρίς γενική παραίτηση από την ιδιωτικότητα.
  • Διαχωρίστε εταιρικό χώρο. Όπου είναι αναγκαίο και αναλογικό, χρησιμοποιήστε εταιρικό container, ξεχωριστό προφίλ ή διαχειριζόμενη εφαρμογή που περιορίζει τη συλλογή στο επαγγελματικό περιεχόμενο.
  • Θεσπίστε τεκμηριωμένη εντολή διατήρησης δεδομένων (legal hold). Η εντολή πρέπει να είναι γραπτή, περιορισμένη σε θεματοφύλακες, πηγές και χρόνο, και να απαγορεύει τη διαγραφή χωρίς να μετατρέπεται σε μόνιμη επιτήρηση.
  • Συγκροτήστε ομάδα απόκρισης. Νομική υπηρεσία ανταγωνισμού, υπεύθυνος προστασίας δεδομένων, ασφάλεια πληροφοριών, IT, HR και εξωτερικοί σύμβουλοι χρειάζονται σαφείς και διακριτούς ρόλους.
  • Ελέγξτε το εύρος πριν από τη συλλογή. Αντιστοιχίστε κάθε πρόσωπο, περίοδο, θέμα, συνομιλητή και όρο αναζήτησης στο ακριβές κείμενο της απόφασης και τεκμηριώστε κάθε αμφισημία.
  • Χρησιμοποιήστε ουδέτερη τεχνική συλλογή. Εφαρμόστε καταγεγραμμένα ερωτήματα, έλεγχο διπλοτύπων, ακεραιότητα αρχείων και περιορισμένη εξαγωγή αντί για χειροκίνητη περιήγηση στα προσωπικά δεδομένα.
  • Δημιουργήστε χωριστές ουρές ελέγχου. Δικηγορικό απόρρητο, ευαίσθητα δεδομένα, καθαρά ιδιωτικό υλικό και δημοσιογραφικές πηγές δεν πρέπει να φθάνουν στην κύρια ομάδα αξιολόγησης χωρίς ειδικό φίλτρο.
  • Ζητήστε γραπτό πρωτόκολλο ασφαλείας. Συμφωνήστε όπου χρειάζεται κρυπτογράφηση, VDR, επιτρεπόμενους χρήστες, καταγραφή πρόσβασης, τρόπο επίλυσης διαφορών και ασφαλή διαγραφή των προσωρινών αντιγράφων.
  • Τηρήστε αλυσίδα επιμέλειας (chain of custody). Διατηρήστε ημερολόγιο εντολών, εκδόσεις όρων αναζήτησης, εξαιρέσεις, ψηφιακά αποτυπώματα (hashes), μεταφορές, χρήστες και αποφάσεις επανελέγχου, ώστε η πληρότητα και η ακεραιότητα να αποδεικνύονται.
  • Ενημερώστε χωρίς υπερβολή. Δώστε στους ενδιαφερομένους την απαιτούμενη ενημέρωση για σκοπό, πεδίο, αποδέκτες και δικαιώματα, λαμβάνοντας υπόψη τυχόν νόμιμους περιορισμούς που προστατεύουν την έρευνα.
  • Κλείστε τον κύκλο ζωής. Μετά την ολοκλήρωση, επανεξετάστε τη νομική διατήρηση, επιστρέψτε ή διαγράψτε ελεγχόμενα τα περιττά αντίγραφα και καταγράψτε τι παρέμεινε και γιατί.

Η πολιτική πρέπει να προσαρμόζεται στην ελληνική και ενωσιακή νομοθεσία, στις συλλογικές ρυθμίσεις, στη χώρα κάθε εργαζομένου και στον πραγματικό τεχνικό σχεδιασμό. Μια υπογραφή σε γενικό όρο «η εταιρεία μπορεί να ελέγχει τα πάντα» δεν διορθώνει μια δυσανάλογη πρακτική.

11. Πώς γίνεται η συλλογή χωρίς να μετατραπεί σε εσωτερική επιτήρηση

Μετά την παραλαβή μιας απόφασης, η επιχείρηση πρέπει πρώτα να παγώσει τις σχετικές διαγραφές και να δημιουργήσει πίνακα απαιτήσεων. Για κάθε σκέλος καταγράφονται η νομική βάση, ο σκοπός, οι θεματοφύλακες, η περίοδος, οι εφαρμογές, οι όροι αναζήτησης, η προθεσμία και η εγγύηση που απαιτείται. Η ομάδα συλλογής δεν πρέπει να βλέπει περισσότερο περιεχόμενο από όσο χρειάζεται για την τεχνική εξαγωγή.

Η επεξεργασία ακολουθεί διαδοχικά φίλτρα: τεχνική συλλογή, αποδιπλοποίηση και περιορισμός, έλεγχος συνάφειας, έλεγχος προνομίου και προστατευόμενων κατηγοριών, τελικός έλεγχος ποιότητας και ασφαλής υποβολή των εγγράφων. Οι αποφάσεις για αμφισβητούμενα έγγραφα καταγράφονται. Αν ένας όρος αναζήτησης επιστρέφει δυσανάλογα μεγάλο αριθμό άσχετων ιδιωτικών αρχείων, η εταιρεία πρέπει να το ποσοτικοποιήσει και να ζητήσει εγκαίρως διευκρίνιση ή στενότερη εφαρμογή, όχι να αυτοσχεδιάσει σιωπηρά.

Ο εργαζόμενος ή το στέλεχος δεν πρέπει να παραδίδει μόνος του ξεκλείδωτη συσκευή ούτε να επιλέγει άτυπα τι θα διαγράψει. Η συλλογή γίνεται από εξουσιοδοτημένη ομάδα, με ελεγχόμενο χώρο, ελάχιστη έκθεση του καθαρά προσωπικού υλικού και δυνατότητα επίλυσης διαφωνιών. Έτσι προστατεύονται ταυτόχρονα η έρευνα, η ιδιωτικότητα και η αποδεικτική ακεραιότητα.

12. Ποιες αντιδράσεις και ποια ένδικη προστασία υπάρχουν

Μια απόφαση βάσει του άρθρου 11 παράγραφος 3 πρέπει να αναφέρει το δικαίωμα δικαστικού ελέγχου. Η επιχείρηση μπορεί, όταν συντρέχουν οι προϋποθέσεις, να ασκήσει προσφυγή ακυρώσεως κατά το άρθρο 263 ΣΛΕΕ και να ζητήσει προσωρινή δικαστική προστασία κατά τα άρθρα 278 και 279 ΣΛΕΕ. Η άσκηση προσφυγής δεν αναστέλλει αυτομάτως την υποχρέωση συμμόρφωσης. Οι Vivendi και Lagardère χρησιμοποίησαν και διαδικασίες ασφαλιστικών μέτρων, γεγονός που δείχνει ότι το χρονοδιάγραμμα της προστασίας πρέπει να οργανώνεται αμέσως.

Παράλληλα, πριν ή κατά τη συμμόρφωση, η εταιρεία μπορεί να ζητήσει εγγράφως διευκρινίσεις, εύλογη παράταση, τεχνική προσαρμογή των αναζητήσεων, πρωτόκολλο VDR και διαδικασία για προνόμιο, ευαίσθητα δεδομένα ή δημοσιογραφικές πηγές. Το αίτημα πρέπει να στηρίζεται σε μετρήσιμα στοιχεία φόρτου και κινδύνου. Δεν αρκεί γενικός ισχυρισμός ότι οι προσωπικές συσκευές είναι απρόσιτες ή ότι ο έλεγχος είναι δύσκολος.

Για τα φυσικά πρόσωπα, το κατάλληλο αίτημα πρόσβασης, ενημέρωσης, διόρθωσης ή καταγγελίας εξαρτάται από το ποιος ενεργεί ως υπεύθυνος επεξεργασίας και σε ποιο στάδιο. Η εσωτερική συλλογή από τον εργοδότη και η μεταγενέστερη επεξεργασία από όργανο της Ένωσης δεν διέπονται κατ' ανάγκη από το ίδιο καθεστώς: για τα όργανα της Ένωσης εφαρμόζεται ο Κανονισμός (ΕΕ) 2018/1725, ενώ στην εταιρική πλευρά εφαρμόζονται ο GDPR και οι συναφείς εθνικοί κανόνες. Πιθανοί περιορισμοί δικαιωμάτων πρέπει να έχουν νόμιμη βάση και να μην αντιμετωπίζονται ως αυτόματοι.

13. Τι σημαίνουν οι εκκρεμείς αναιρέσεις

Οι υποθέσεις C-861/26 P και C-862/26 P εκκρεμούν ενώπιον του Δικαστηρίου. Η αίτηση αναιρέσεως περιορίζεται σε νομικά ζητήματα· δεν αποτελεί νέα πλήρη δίκη των πραγματικών περιστατικών. Στις 30 Αυγούστου 2026 οι επίσημοι φάκελοι επιβεβαίωναν την κατάθεση και την εκκρεμότητα, αλλά δεν υπήρχε απόφαση του Δικαστηρίου που να επικυρώνει, να μεταβάλλει ή να αναιρεί την προσέγγιση του Γενικού Δικαστηρίου.

Η πρακτική συνέπεια είναι διπλή. Οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να αγνοήσουν τις δύο αποφάσεις, διότι αποτελούν την πιο άμεση νομολογιακή ανάλυση για επαγγελματικά έγγραφα σε προσωπικά εργαλεία στο πλαίσιο του άρθρου 11 παράγραφος 3. Επειδή όμως οι αναιρέσεις εκκρεμούν, κάθε πραγματική έρευνα απαιτεί έλεγχο της τότε ισχύουσας νομολογίας και δεν πρέπει να στηρίζεται σε αμετάβλητη πολιτική.

14. Συχνές ερωτήσεις

Αρκεί ένα επαγγελματικό μήνυμα για να ελεγχθεί ολόκληρο το προσωπικό κινητό;

Όχι. Η μία επαγγελματική χρήση μπορούσε να φέρει το προσωπικό εργαλείο μέσα στο πεδίο αναζήτησης, αλλά η συλλογή εξακολουθούσε να περιορίζεται από πρόσωπα, περίοδο, θέματα, συνομιλητές και όρους αναζήτησης. Οι αποφάσεις δεν ενέκριναν πλήρη και ανεξέλεγκτη πρόσβαση σε όλο το περιεχόμενο.

Μπορεί ο εργοδότης να χρησιμοποιήσει τις αποφάσεις για τακτικό έλεγχο WhatsApp;

Όχι. Το άρθρο 11 παράγραφος 3 αφορά εξουσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε έρευνα συγκεντρώσεων. Ο συνήθης εργοδοτικός έλεγχος κρίνεται με διαφορετικό σκοπό, νομική βάση, ενημέρωση και κανόνες αναγκαιότητας. Η νομολογία δεν δημιουργεί γενική άδεια παρακολούθησης.

Πρέπει η εταιρεία να παραδώσει αμέσως κάθε αποτέλεσμα αναζήτησης;

Η εταιρεία πρέπει να τηρήσει τη δεσμευτική προθεσμία, αλλά οφείλει να εφαρμόσει τις προβλεπόμενες διαδικασίες για συνάφεια, δικηγορικό απόρρητο, ευαίσθητα δεδομένα και δημοσιογραφικές πηγές. Όπου το αίτημα ή ο φόρτος δημιουργεί συγκεκριμένο πρόβλημα, χρειάζεται έγκαιρη και τεκμηριωμένη επικοινωνία με την Επιτροπή και, αν απαιτείται, δικαστική προστασία.

Επιτρέπεται να διαγραφούν καθαρά προσωπικά μηνύματα πριν από τη συλλογή;

Όχι με αυθαίρετη επιλογή του χρήστη όταν έχει ενεργοποιηθεί υποχρέωση διατήρησης ή υπάρχει προβλέψιμη έρευνα. Η διαγραφή μπορεί να βλάψει την πληρότητα και την αποδεικτική ακεραιότητα. Το άσχετο ή προστατευόμενο υλικό πρέπει να απομονώνεται μέσω εγκεκριμένης διαδικασίας επανελέγχου, όχι να εξαφανίζεται χωρίς καταγραφή.

Οι αποφάσεις είναι οριστικές;

Όχι. Το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε τις προσφυγές στις 3 Ιουνίου 2026, αλλά οι αναιρέσεις C-861/26 P και C-862/26 P, που κατατέθηκαν στις 31 Ιουλίου 2026, παρέμεναν εκκρεμείς κατά τον τελευταίο επίσημο έλεγχο.

15. Επίσημες πηγές

Νομική ενημέρωση: Οι επίσημες πηγές και η κατάσταση των δύο αναιρέσεων ελέγχθηκαν στις 30 Αυγούστου 2026. Κατά τον έλεγχο, τα δύο κείμενα των αποφάσεων στο EUR-Lex έφεραν ακόμη την ένδειξη «Προσωρινό κείμενο». Το άρθρο διακρίνει την ισχύουσα πρωτοβάθμια κρίση από τις εκκρεμείς αναιρέσεις και δεν αποτελεί εξατομικευμένη νομική συμβουλή. Πριν από πραγματική συλλογή δεδομένων απαιτείται αξιολόγηση της συγκεκριμένης απόφασης, των εφαρμοστέων κανόνων εργασίας και προστασίας δεδομένων και της τότε ισχύουσας νομολογίας.