Քրեական իրավունքում հարցը չի սահմանափակվում նրանով, թե դատարանը ինչ պատիժ է նշանակել։ Նույնքան կարևոր է, թե ինչպես է այդ պատիժը կատարվում, երբ կարող է փոխակերպվել, ինչ պայմաններ են կիրառվում և ինչ ուղերձ է ստանում հասարակությունը։

Պատժի փոխակերպումը կարող է լինել ողջամիտ գործիք։ Օրենսդիրը այլընտրանքային միջոցներ նախատեսում է ոչ պատահաբար։ Դրանք կարող են ծառայել վերասոցիալականացմանը, ազատազրկման համակարգի ծանրաբեռնվածության նվազեցմանը և ավելի համաչափ արձագանքին, հատկապես երբ բանտարկությունը միակ արդյունավետ միջոցը չէ։

Սակայն ցանկացած նման միջոց պետք է կիրառվի պարզ չափանիշներով։ Եթե հասարակությունը տեսնում է, որ պատիժները խիստ են հնչում, բայց արագ կորցնում են իրենց իրական բովանդակությունը, արդարադատության նկատմամբ վստահությունը թուլանում է։ Քաղաքացին սկսում է քրեական համակարգը ընկալել որպես անհետևողական։

Քրեական իրավունքի ուղղիչ տրամաբանությունը պահանջում է հավասարակշռություն։ Այն չպետք է վերածվի վրեժի, բայց չի կարող դառնալ ձևականություն։ Տուժողը, մեղադրյալը և հասարակությունը պետք է հասկանան, թե ինչու է ընտրվել կոնկրետ միջոցը և ինչպես է այն համապատասխանում հանցանքի ծանրությանը, անձի տվյալներին և օրենքի նպատակին։

Այդ պատճառով անհրաժեշտ է հանրային իրավական արձագանք՝ ոչ թե աղմուկի, այլ լուրջ քննարկման ձևով։ Պետք է բացատրել նորմերը, ցույց տալ դրանց հետևանքները, բացահայտել բացերը և պահանջել ուղղում այն դեպքերում, երբ պրակտիկան վնասում է արդարադատության նկատմամբ վստահությանը։

Իրավաբանը պարտավոր է մասնակցել այդ քննարկմանը առանց դեմագոգիայի։ Նա պետք է տարբերակի օրինական հնարավորությունը, դատական հայեցողությունը և քաղաքական պատասխանատվությունը։ Միայն այդպես հասարակությունը կարող է հասկանալ՝ կոնկրետ լուծումը պրակտիկայի սխա՞լ է, օրենքի բա՞ց, թե՞ օրենսդրի գիտակցված ընտրություն։

Իրավունքը գոյություն ունի ոչ միայն օրենսգրքերում։ Այն գոյություն ունի նաև այն բանում, թե հասարակությունը ինչպես է հասկանում արդարությունը և պետությունը ինչպես է պատասխանում այդ սպասմանը։ Եթե արձագանք չկա, սխալները ամրանում են։ Եթե արձագանքը իրավականորեն ճշգրիտ է, այն կարող է բարելավել համակարգը։