«Πόσα παίρνατε στην προηγούμενη δουλειά;» και «ποια είναι η αμοιβή της θέσης;» δεν είναι ισοδύναμες ερωτήσεις. Από την 1η Νοεμβρίου 2026 αρχίζουν να εφαρμόζονται οι κρίσιμες νέες διατάξεις μισθολογικής διαφάνειας του ν. 5316/2026. Ο υποψήφιος για εξαρτημένη εργασία πρέπει να ενημερώνεται εγκαίρως για την αρχική αμοιβή ή το εύρος της, ενώ ο εργοδότης δεν επιτρέπεται να ζητά το μισθολογικό ιστορικό του.

Η επίσημη ενημέρωση του Υπουργείου Εργασίας της 8ης Οκτωβρίου και η σχετική εγκύκλιος εξηγούν πώς θα λειτουργήσουν τα δικαιώματα. Οι αλλαγές δεν σημαίνουν ότι όλοι θα πάρουν αυτομάτως αύξηση ή ότι κάθε εργαζόμενος μπορεί να μάθει τον προσωπικό μισθό κάθε συναδέλφου του.

Ποιο είναι το νέο χρονικό σημείο

Η ίση αμοιβή για όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας δεν εμφανίζεται για πρώτη φορά τον Νοέμβριο. Ο ν. 5316/2026, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α΄ 105 της 6ης Ιουλίου 2026, ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2023/970 και ενισχύει τη διαφάνεια και τους μηχανισμούς προστασίας. Σύμφωνα με το άρθρο 48, οι διατάξεις των άρθρων 8–20 και 27 αρχίζουν να ισχύουν την 1η Νοεμβρίου 2026.

Το ψηφισθέν κείμενο της Βουλής και η επίσημη εγκύκλιος 26923/7.10.2026 επιτρέπουν να διαχωρίσουμε την ημερομηνία έναρξης των συγκεκριμένων δικαιωμάτων από άλλες, μεταγενέστερες υποχρεώσεις αναφοράς στοιχείων. Το παρόν εστιάζει στην πρόσληψη και στην καθημερινή σχέση εξαρτημένης εργασίας, ιδίως στον ιδιωτικό τομέα· το συνολικό νόμιμο πεδίο περιλαμβάνει και κατηγορίες του δημόσιου τομέα και χρειάζεται έλεγχο για κάθε σχέση.

Τι πρέπει να γνωρίζει ο υποψήφιος πριν τη συνέντευξη

Ο υποψήφιος δικαιούται ενημέρωση για την αρχική αμοιβή ή το εύρος της, με βάση αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια, καθώς και για τη συλλογική σύμβαση που εφαρμόζεται, εφόσον υπάρχει. Η ενημέρωση πρέπει να παρέχεται σε εύλογο χρόνο πριν από τη συνέντευξη. Αν δεν γίνει συνέντευξη, προηγείται της σύναψης της σύμβασης.

Η διάταξη δεν σημαίνει ότι είναι υποχρεωτικό να υπάρχει αριθμητικό ποσό σε κάθε δημόσια αγγελία. Η ενημέρωση μπορεί να δοθεί γραπτώς ή προφορικώς, με πρόσφορο μέσο. Για τον υποψήφιο, μια σαφής έγγραφη διευκρίνιση είναι πρακτικά χρήσιμη, χωρίς να την παρουσιάζουμε ως τη μοναδική νόμιμη μορφή. Αν αναφέρεται εύρος, έχει αξία να διευκρινίζονται η βάση υπολογισμού, η περιοδικότητα, οι σταθερές και οι μεταβλητές παροχές.

Τι αλλάζει στην ερώτηση για τον προηγούμενο μισθό

Ο εργοδότης και όποιος ενεργεί για λογαριασμό του δεν επιτρέπεται να ζητούν πληροφορίες για το μισθολογικό ιστορικό του υποψηφίου στις τωρινές ή προηγούμενες εργασιακές σχέσεις του. Η προηγούμενη αμοιβή δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως βάση που αναπαράγει παλαιότερες ανισότητες. Οι τίτλοι θέσεων και οι αγγελίες πρέπει επίσης να είναι ουδέτεροι ως προς το φύλο και η διαδικασία πρόσληψης να μην εισάγει διακρίσεις.

Άλλο είναι η συζήτηση για τις εύλογες προσδοκίες του υποψηφίου και άλλο η απαίτηση να αποκαλύψει τι πληρωνόταν. Η διαφάνεια αφορά πρώτα την προσφερόμενη θέση και τα αντικειμενικά κριτήρια αμοιβής της. Αν συναντήσετε επίμονη απαίτηση ιστορικού, κρατήστε την αγγελία και τις σχετικές νόμιμες επικοινωνίες· η αξιολόγηση συγκεκριμένης παράβασης χρειάζεται τα πραγματικά περιστατικά, όχι μόνο μια απομονωμένη φράση.

Τι μπορεί να ζητήσει ο ήδη εργαζόμενος

Ο εργαζόμενος μπορεί να ζητήσει και να λάβει γραπτώς στοιχεία για το δικό του ατομικό επίπεδο αμοιβής και για τα μέσα επίπεδα αμοιβής, κατανεμημένα ανά φύλο, για την κατηγορία εργαζομένων που εκτελούν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας. Το αίτημα μπορεί να υποστηριχθεί μέσω εκπροσώπων των εργαζομένων ή του Συνηγόρου του Πολίτη, σύμφωνα με τη διαδικασία.

Ο εργοδότης οφείλει να απαντήσει μέσα σε εύλογο χρόνο και πάντως όχι αργότερα από δύο μήνες από την υποβολή. Οφείλει επίσης να ενημερώνει ετησίως τους εργαζομένους για το δικαίωμα και τον τρόπο άσκησής του. Αν η απάντηση είναι ελλιπής ή ανακριβής, υπάρχει δυνατότητα να ζητηθούν διευκρινίσεις. Δεν πρόκειται, όμως, για ανεξέλεγκτη πρόσβαση σε κάθε μισθολογικό αρχείο: ο νόμος προβλέπει αντιμετώπιση προδήλως δυσανάλογων ή καταχρηστικών αιτημάτων.

Πώς προστατεύονται οι μισθοί των συναδέλφων

Το δικαίωμα ενημέρωσης δεν καταργεί την προστασία προσωπικών δεδομένων. Οι πληροφορίες για συγκρίσιμες κατηγορίες δεν πρέπει να μετατρέπονται σε κατάλογο ονομάτων και ατομικών μισθών. Όταν μια μικρή ομάδα επιτρέπει την ταυτοποίηση συγκεκριμένου εργαζομένου, προβλέπονται ειδικές εγγυήσεις και περιορισμοί άμεσης πρόσβασης, με τους θεσμικούς διαύλους που ορίζει το πλαίσιο.

Συνεπώς, το σωστό ερώτημα δεν είναι «τι παίρνει ο συγκεκριμένος συνάδελφος;», αλλά «ποια είναι η συγκρίσιμη κατηγορία και πώς διαμορφώνονται τα μέσα επίπεδα ανά φύλο;». Διαφορές στην αμοιβή δεν αποδεικνύουν αυτομάτως διάκριση: εξετάζονται η αξία της εργασίας και αντικειμενικά, ουδέτερα κριτήρια, όπως δεξιότητες, προσπάθεια, ευθύνη και συνθήκες εργασίας.

Τι χρειάζεται να οργανώσουν οι επιχειρήσεις

Η επιχείρηση χρειάζεται κατανοητή δομή αμοιβών, τεκμηριωμένα κριτήρια, σαφή ενημέρωση πριν την πρόσληψη και διαδικασία καταγραφής και απάντησης των αιτημάτων. Η πιθανή εξαίρεση επιχειρήσεων με λιγότερους από 50 εργαζομένους αφορά συγκεκριμένα την πληροφόρηση για κριτήρια μισθολογικής εξέλιξης· δεν καταργεί συνολικά την ίση αμοιβή ή τα βασικά δικαιώματα ενημέρωσης.

Οι περιοδικές αναφορές για το μισθολογικό χάσμα έχουν διαφορετικό χρονοδιάγραμμα. Οι εργοδότες με τουλάχιστον 150 εργαζομένους έχουν πρώτη υποβολή έως τις 7 Ιουνίου 2027, ενώ για την κατηγορία 100–149 η πρώτη προβλέπεται έως τις 7 Ιουνίου 2031. Η συχνότητα διαφοροποιείται ανά μέγεθος. Για τον έλεγχο του ορίου λαμβάνεται υπόψη ο μέσος όρος του αριθμού εργαζομένων στο προηγούμενο ημερολογιακό έτος, σύμφωνα με τις οδηγίες της εγκυκλίου. Δεν πρέπει να συγχέονται αυτά τα ορόσημα με την 1η Νοεμβρίου ούτε να θεωρείται ότι κάθε μικρή επιχείρηση υποβάλλει τότε την ίδια έκθεση.

Ένα πρακτικό αίτημα, χωρίς υπερβολές

Πριν από συνέντευξη μπορεί να ζητηθεί: «Παρακαλώ ενημερώστε με για την αρχική αμοιβή ή το εύρος αμοιβής της θέσης και την εφαρμοζόμενη συλλογική σύμβαση, εφόσον υπάρχει». Ο ήδη εργαζόμενος μπορεί να ζητήσει γραπτή ενημέρωση για την ατομική αμοιβή του και τα μέσα επίπεδα ανά φύλο της συγκρίσιμης κατηγορίας του, με ημερομηνία και απόδειξη υποβολής.

Κρατήστε αντίγραφο του αιτήματος και της απάντησης. Αν υπάρχει ουσιαστική αμφισβήτηση ή δυσμενής μεταχείριση επειδή ασκήθηκε δικαίωμα, εξετάζονται οι αρμόδιες διαδικασίες ενώπιον του Συνηγόρου του Πολίτη, της Επιθεώρησης Εργασίας και, όπου απαιτείται, των δικαστηρίων. Δεν υπάρχει υπόσχεση αυτόματης αύξησης, πρόσληψης ή αποζημίωσης χωρίς έλεγχο της υπόθεσης.

Η Οδηγία (ΕΕ) 2023/970 είναι το ευρωπαϊκό υπόβαθρο. Η παλαιότερη ανάλυσή μας για τη μισθολογική διαφάνεια αποτυπώνει το στάδιο της διαβούλευσης του Ιουνίου· ο παρών οδηγός αφορά το νέο, συγκεκριμένο ορόσημο εφαρμογής.

Συντακτική Ομάδα Νομικών Επιλέκτων. Σύνταξη και γλωσσική επεξεργασία με υποστήριξη τεχνητής νοημοσύνης, με έλεγχο των αναφερόμενων επίσημων πηγών στις 13/10/2026. Η εικόνα είναι πρωτότυπη εικονογράφηση με τεχνητή νοημοσύνη. Γενική νομική ενημέρωση· για εφαρμογή σε συγκεκριμένη σύμβαση ή διαφορά απαιτείται εξατομικευμένη εξέταση.