Αρχειακό σημείωμα: Το κείμενο προέρχεται από το παλιό αρχείο των Νομικών Επιλέκτων και διατηρείται με επιμέλεια για ιστορική και ενημερωτική ανάγνωση.

Αφορμή γι’ αυτό το σημείωμα δόθηκε από μια αναφορά (από 29.08. 2012) της μη κυβερνητικής οργάνωσης “Ένωση Πολιτών για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου”, η οποία κατατέθηκε στον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, με καταγγελίες για την προφυλάκιση, την απάνθρωπη μεταχείριση και τον συνεχιζόμενο διασυρμό της Βίκυς Σταμάτη (και άλλων άδικα φυλακισμένων, οι οποίοι χαρακτηρίζονται σαν “προσωρινά κρατούμενοι”).

Η Βασιλική (Βίκυ) Σταμάτη καταδιώχθηκε, σύμφωνα με την αναφορά, διασύρθηκε και φυλακίστηκε (με απόφαση του ανακριτή και του εισαγγελέα) με μοναδικό λόγο την ιδιότητά της ως συζύγου του τέως (υπέρ) υπουργού Άκη Τζοχατζόπουλου.

Σημειώνουμε πως έργο της ανάκρισης, που διενεργείται από τον διορισμένο ανακριτή, είναι η συλλογή του αποδεικτικού υλικού ώστε, στη συνέχεια, να κριθεί, αν ο κατηγορούμενος πρέπει, σύμφωνα με τον νόμο, να παραπεμφθεί ενώπιον ποινικού δικαστηρίου ή ν’ απαλλαγεί, λόγω έλλειψης αποδείξεων και των προϋποθέσεων του νόμου.

Ο ανακριτής οφείλει να συγκεντρώσει τις αποδείξεις, χρησιμοποιώντας όλα τα επιτρεπόμενα - νόμιμα μέσα, και απαγορεύεται η χρήση μέσων, στο πλαίσιο διενέργειας της ανάκρισης, που θεωρούνται απαγορευμένα.

Τέτοια μέσα, που απαγορεύονται απολύτως, είναι η άσκηση ψυχολογικής πίεσης ή/και σωματικής βίας σε βάρος του κατηγορουμένου, ο εκβιασμός του με την εναντίον του απειλή επέλευσης κακού, όταν ο κατηγορούμενος δεν ανταποκρίνεται στις “απαιτήσεις” και στις “πιέσεις” του ανακριτή.

Απαγορεύεται κάθε τι που κατά τον σκοτεινά χρόνια του Μεσαίωνα, θεωρούσαν σαν νόμιμο, στο πλαίσιο της ανακριτικής και δικαστικής διαδικασίας, την οποία είχε υιοθετήσει η Ιερά Εξέταση (με την εφαρμογή βασανιστηρίων και άλλων απάνθρωπων μεθόδων) καθώς και τα ανελεύθερα καθεστώτα της ωμής βίας και του αυταρχισμού. Επίσης απαγορεύεται η αυτοενοχοποίηση του κατηγορουμένου, δηλαδή δεν επιτρέπεται να υποχρεωθεί να επιβαρύνει με δικές του δηλώσεις και ομολογίες τον εαυτό του.

Αποκλείεται απόλυτα η εφαρμογή της αποκρουστικής “αρχής”, ότι ο σκοπός αγιάζει τα μέσα και τα πλέον ποταπά, βάναυσα και ανήθικα για την εξυπηρέτηση των σκοπών της ανάκρισης. Αντίθετα, αυτοί οι σκοποί κατορθώνονται μόνο με νόμιμα μέσα και νόμιμες διαδικασίες και όχι με οποιονδήποτε τρόπο, νόμιμο ή παράνομο, όπως συμβαίνει στην περίπτωση της Βίκυς Σταμάτη, εναντίον της οποίας ανασύρθηκαν από το παρελθόν και χρησιμοποιούνται μεσαιωνικές μέθοδοι σε βάρος της κατηγορουμένης, η οποία κακοποιήθηκε πολλαπλά.

Συγκεκριμένα, κατά πρώτο, παραβιάστηκε η διάταξη του άρθρου 241 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (ΚΠΔ), σύμφωνα με την οποία η διενέργεια της ανάκρισης (ολόκληρης της ανακριτικής διαδικασίας) δεν είναι μόνο έγγραφη αλλά και μυστική.

Αυτό σημαίνει, ότι όλοι όσοι μετέχουν, σύμφωνα με τις προβλέψεις του νόμου, στην ανάκριση (ανακριτής, εισαγγελέας, δικαστικός γραμματέας και συνήγορος) έχουν την υποχρέωση να σεβαστούν την καθιερωμένη και θεσπισμένη “αρχή της μυστικότητας”.

Σύμφωνα με αυτήν την αρχή, απαγορεύεται να διοχετεύονται στον τύπο και γενικά στα ΜΜΕ στοιχεία, αποσπασμένα από την ανακριτική διαδικασία, που αποκτήθηκαν λόγω (και “επ’ ευκαιρία”) της ανάκρισης, ή, όπως συνέβη με τη δίωξη της Βίκυς Σταμάτη (αλλά και άλλων κατηγορουμένων), να διασκορπίζεται στα πέρατα της Επικράτειας και, μέσω του διαδικτύου, πέραν αυτής, το σύνολο των στοιχείων και εγγράφων της μυστικής ανάκρισης καθώς και οι κινήσεις άμυνας κατά της κατηγορίας, με κάθε λεπτομέρεια (αληθινή η μυθιστορηματική). Επίσης δεν επιτρέπεται η διανομή “δελτίων τύπου” από τους μετέχοντες στη διαδικασία της ανάκρισης, οι οποίοι έχουν υποχρέωση εχεμύθειας και τήρησης των απορρήτων ανακριτικών στοιχείων. Αυτήν την υποχρέωση έχουν οι ανακριτές, εισαγγελείς, συνήγοροι και γραμματείς καθώς και όποιος άλλος καλείται να βοηθήσει, όπως, για παράδειγμα, οι τεχνικοί σύμβουλοι και οι πραγματογνώμονες.

Η διοχέτευση στοιχείων από την ανάκριση στις εφημερίδες και γενικά στα ΜΜΕ αποτέλεσε το πρώτο καίριο πλήγμα όχι μόνο κατά της κατηγορουμένης, που προσβάλλεται κάτω από τα αλλεπάλληλα χτυπήματα της ερεθιζόμενης και εξεγειρόμενης “κοινής γνώμης”, την οποία κατευθύνουν τα ποικίλα (στην πλειονότητά τους αρνητικά, χλευαστικά και απαξιωτικά) δημοσιεύματα, αλλά και κατά του ίδιου του θεσμού της ανάκρισης, που λειτουργεί όχι σαν εγγυητής της συλλογής ανόθευτων αποδείξεων, με νόμιμο τρόπο, και προστασίας των ατομικών δικαιωμάτων, αλλά σαν πηγή συνεχούς πληροφόρησης των ΜΜΕ, που καραδοκούν.

Κάθε έγγραφο της, σύμφωνα με τον νόμο, “μυστικής ανάκρισης” καταλήγει στις εφημερίδες, στους ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς και στα μπλογκς, που “μεριμνούν” για τη διασκευασμένη, εξακολουθητική αναπαραγωγή, ώστε να καθίσταται το έγγραφο γαργαλιστικό και “ενδιαφέρον”, συνοδευόμενο από “άρθρα” με σκανδαλοθηρικό περιεχόμενο και πηχυαίους, παραπλανητικούς τίτλους για την προσέλκυση της προσοχής των πολιτών (ακροατών, αναγνωστών και θεατών).

Δεν συγκινείται κανείς, ούτε εκείνος ο οποίος έχει την κύρια ευθύνη τήρησης της νομιμότητας και, μαζί με αυτήν, της μυστικότητας της ανάκρισης, ο διορισμένος ανακριτής. Αντίθετα, με ευμένεια αποδέχεται την παραβίαση του νόμου και την κοινοποίηση όλων των στοιχείων και των ευρημάτων της ανάκρισης στους δημοσιογράφους. Αυτό οφείλεται σε απειρία, σε ανικανότητα, σε άλλες ελλείψεις ή σε σκοπιμότητα; Καταφανώς, στο σύνολο αυτών των στοιχείων.

Για τη συγκεκριμένη περίπτωση (καθώς και για άλλες αναρίθμητες) δεν ενδιαφέρθηκε κάποιος αρμόδιος ή ευαίσθητος να διαμαρτυρηθεί και να ζητήσει την τήρηση του νόμου (με εξαίρεση την “Ένωση Πολιτών για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου”, η οποία απηύθυνε την έγγραφη καταγγελία - διαμαρτυρία στον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου), ώστε να μη θίγεται η προσωπικότητα και αυτής της κατηγορουμένης, που διαπομπεύεται, επιβάλλοντας την απαιτούμενη ηρεμία στο ανακριτικό έργο, το οποίο συνταράσσεται από τις παρεμβάσεις των ΜΜΕ, αλλ’ ακόμη και από πολιτικούς, οι οποίοι δεν σέβονται τους νόμους και τις Αρχές της δημοκρατίας.

Αποδείξεις πιστωτικών καρτών, τιμολόγια, σημειώματα, υπομνήματα απολογίας, δικόγραφα με αιτήματα στον ανακριτή και όλα γενικά τα έγγραφα της μυστικής ανάκρισης αποτελούν προσφιλές ανάγνωσμα, θέαμα ή ακρόαμα στο διαδίκτυο. Τα σχόλια (ή σχολιανά!) των “αγανακτισμένων πολιτών” κατά της κατηγορουμένης, που δεν μπορεί ν’ αμυνθεί από τη φυλακή, διακρίνονται για την περιεκτικότητά τους σε χυδαίες ύβρεις, σε ακραίους χαρακτηρισμούς και σε ακατασίγαστο μένος!

Στον ψύχραιμο παρατηρητή δημιουργείται η απορία και το ερώτημα, ποιος δημοσιοποιεί τα στοιχεία, όλα τα στοιχεία, της ανάκρισης; Ποιος έχει συμφέρον από τον ορυμαγδό των αντιδράσεων και την υποδαύλιση των ακραίων εκδηλώσεων κυρίως ενάντια στη φυλακισμένη και ποιος ωφελείται από την παρανομία και, το χειρότερο, από τη συντήρηση αυτής; Η απάντηση είναι εύκολη, αν σκεφτεί κανείς, ότι και σε αυτήν την περίπτωση υπέρτατο αγαθό είναι η κερδοσκοπία, ενώ περί αρχών, περί ατομικών δικαιωμάτων και περί κοινωνικής ηθικής δεν μπορεί να γίνει λόγος (και μάλιστα σοβαρός λόγος) στην καταρρακωμένη χώρα μας.

Τείνει να καταντήσει ενδημικό φαινόμενο η διοχέτευση στα ΜΜΕ των στοιχείων των ανακρίσεων. Έτσι, επιτείνεται η απαξίωση της δικαστικής εξουσίας, η οποία κατρακυλά στον ίδιο κατήφορο με τις άλλες εξουσίες, τη νομοθετική και τη διοικητική, ενώ έπρεπε αυτή τουλάχιστον να διατηρήσει κύρος και ακτινοβολία.

Η δικαιοκρατική και νόμιμη αρχή της μυστικότητας της ανάκρισης δεν τηρήθηκε και στην προκείμενη περίπτωση της συζύγου του τέως υπουργού.

Όμως, μείζον θέμα δεν είναι αν ειδικά η Βίκυ Σταμάτη αντιμετωπίζεται σα να βρισκόμαστε στον Μεσαίωνα ή υπό καθεστώς αυταρχισμού, αυθαιρεσίας και βίας.

Το ζήτημα που ανακύπτει και έπρεπε ήδη ν’ απασχολεί αρμόδιους και μη είναι πως αμφισβητούνται, αναιρούνται και παραβιάζονται τα στοιχειώδη ανθρώπινα δικαιώματα για την υπηρέτηση άλλων σκοπών, που δεν έχουν σχέση με την απονομή Δικαιοσύνης (η δικαστική εξουσία δεν ταυτίζεται με τη Δικαιοσύνη, αλλά πρέπει να προσβλέπει προς αυτήν και ν’ αποτελεί αντικείμενο αληθινού αγώνα της για την επικράτηση της Δικαιοσύνης) και τη δίκαιη (αντικειμενική, απροσωπόληπτη, απαθή, νόμιμη, συνετή, ουσιαστικά ανθρώπινη) αντιμετώπιση της ποινικά καταδιωκόμενης, λόγω της δίωξης που εγέρθηκε εναντίον του τέως υπουργού - συζύγου της καθώς και κατά της ίδιας (εξ αιτίας αυτής της ιδιότητας, της δεύτερης συζύγου του Άκη Τσοχατζόπουλου).

Φαίνεται πως αμβλύνθηκαν τα αντανακλαστικά της κοινωνίας και λίγοι αναφέρονται στην ιδιότητα της Βίκυς Σταμάτη όχι μόνο σαν της συζύγου του τέως υπουργού αλλά και σαν μητέρας παιδιού πέντε ετών.

Αυτές οι ιδιότητες (της συζύγου και της μητέρας) έχουν παραμεριστεί και εκπλήσσει η διαπίστωση της έλλειψης συγκίνησης και αντίδρασης όχι μόνο της πλειοψηφίας, που υφίσταται την επίδραση των ΜΜΕ, αλλά των θεσμικά ταγμένων για την προστασία των ανθρώπινων και δημοκρατικών δικαιωμάτων.

Η εκδοχή ότι “και άλλες μητέρες ανήλικων παιδιών έχουν χάσει την ελευθερία τους” είναι κάθε άλλο παρά ανεκτή. Η παρανομία, δηλαδή η προφυλάκιση (ή η προβαλλόμενη ωραιοποιημένη φράση “η προσωρινή κράτηση”) και άλλων αδύναμων μητέρων με νεογέννητα, με βρέφη και ανήλικα δεν μπορεί να δικαιολογήσει και, πολύ περισσότερο, δεν νομιμοποιεί τη στέρηση από το πεντάχρονο παιδί της Βίκυς Σταμάτη των γονέων του.

Με βάση καθαρά νομικά αλλά και ανθρώπινα κριτήρια, έπρεπε η φυλάκιση της συζύγου του τέως υπερυπουργού να είχε αποφευχθεί, με την εφαρμογή του νόμου (που έχει αποκρυσταλλώσει τη θέληση του νομοθέτη και της κοινωνίας), σύμφωνα με τον οποίο η προφυλάκιση δεν προκρίνεται, αλλά αποτελεί το τελευταίο ή “έσχατο” και ακραίο μέσο “δικονομικού καταναγκασμού”. Βέβαια, στη χώρα μας, με βαρύγδουπες εκφράσεις (“δικονομικός καταναγκασμός”, “προστασία του κύρους της δικαιοσύνης”, περιφρούρηση της “ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης”) παραβιάζονται συστηματικά τα ανθρώπινα δικαιώματα και, μάλιστα, τα στοιχειώδη, και διολισθαίνει η κοινωνία βαθύτερα στο βάραθρο της πολιτικής και πολιτιστικής παρακμής, από το οποίο η έξοδος είναι μάλλον ακατόρθωτη. Ήδη η χώρα μας έχει στιγματιστεί για την παράνομη, χωρίς δίκη και χωρίς καταδίκη, σώρευση στις φυλακές πλήθους ανθρώπων (ανηλίκων, ενήλικων, άρρωστων, υπέργηρων και, κατά κανόνα, αδύναμων, χωρίς να εξαιρούνται και οι απαξιωτικά χαρακτηρισμένοι σαν “λαθρομετανάστες”), οι οποίοι στοιβάζονται (χειρότερα από ζώα) και ασφυκτιούν σε στενά, ανήλιαγα κελιά. Μεγάλος αριθμός φυλακισμένων δεν έχουν δικαστεί, αλλά έχασαν την ελευθερία τους χωρίς δίκη, εξ αιτίας της δικαστικής αυθαιρεσίας και της έλλειψης συνεπειών σε βάρος εκείνων, οι οποίοι επιβάλλουν τις προφυλακίσεις επί δικαίων και αδίκων, παραβιάζοντας τον νόμο και τα καθήκοντά τους.

Η σύζυγος του τέως υπουργού είναι ίσως η μοναδική κρατούμενη στη χώρα μας, που πριν ριχτεί στη φυλακή, λοιδορούμενη ακατάπαυστα, δόθηκε βορά στην “κοινή γνώμη”, διαπομπευόμενη στιγματιζόμενη σα μάνα, σα γυναίκα και σαν κατηγορούμενη.

Συνεπώς καταργήθηκαν, και σε αυτήν την περίπτωση, τα εχέγγυα μιας δίκαιης δίκης, με την απόρριψη ακόμα και του στοιχειώδους δικαιώματος διορισμού ψυχιάτρου – δικαστικού πραγματογνώμονος, αν και διακεκριμένοι ειδικοί ψυχίατροι έχουν κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου για την απουσία της απαραίτητης ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Με δεδομένη την πλήρη κατάρρευσή της και τη μεταφορά της, σαν “ιδανικής αυτόχειρα”, σε θαλάμους νοσοκομείου και στους τοίχους του δεσμωτηρίου.

Βέβαια δεν έχει γίνει γνωστό στην κοινή γνώμη το γι’ αυτήν αόριστο και παράνομο κατηγορητήριο, ούτε γνωστοποιήθηκε στον κόσμο το είδος της ανυπόστατης συμμετοχής της εν λόγω κατηγορουμένης σε αδιανόητες γι’ αυτήν “παράνομες πράξεις”, όπως δεν αναφέρθηκε και ο ανύπαρκτος βαθμός γνώσης της.

Η φυλακισμένη χωρίς νόμιμη αιτία και χωρίς δικαιολόγηση Βίκυ Σταμάτη δεν υπήρξε πολιτικό πρόσωπο, δεν αναμείχθηκε σε καμιά από τις πράξεις της κατηγορίας και η εμφάνισή της ως της δήθεν “μοιραίας γυναίκας” δεν εξυπηρετεί την αλήθεια, δεν στηρίζει δίκαιη κρίση και δεν προάγει το έργο προσέγγισης της έννοιας της πραγματικής Δικαιοσύνης, που παραμένει όνειρο άπιαστο (και) στην προκείμενη περίπτωση.

Για να μη μείνει ούτε ίχνος αμφιβολίας σχετικά με την άδικη επίθεση εναντίον της συζύγου του τέως υπουργού, κάποια επιφανής των ΜΜΕ, χωρίς αιδώ και χωρίς δικαίωμα, διέδωσε σε γραπτό της, ότι τάχα η Β. Σταμάτη “αποτελεί κίνδυνο για την κοινωνία”, επειδή είναι “η Βίκυ της διπλανής πόρτας” και αυτό το κατέγραψε χωρίς τύψεις συνείδησης, με κακία και μοχθηρία, στοχεύοντας ευθέως το θύμα της, που δεν μπορεί να αμυνθεί μέσα από τους τοίχους της φυλακής. Ν’ αμυνθεί αποτελεσματικά και καίρια ενάντια σε αυτήν την ατιμία.

Με τέτοιες τερατολογίες επιχειρήθηκε η αλλοίωση της εικόνας της άδικα φυλακισμένης, χωρίς την αποφασιστική αντίδραση κάποιου αρμόδιου, με λίγες εξαιρέσεις, όπως αυτή του τέως προέδρου του Αρείου Πάγου Βασίλη Κόκκινου, ο οποίος, με άρθρα και δηλώσεις του, κατέδειξε το ασυγχώρητο ατόπημα του άνανδρου βασανισμού της συζύγου, εξ αιτίας αυτής και μόνο της ιδιότητάς της.

Η Β. Σταμάτη είναι, εκτός από σύζυγος, μια μητέρα που της απέσπασαν με βιαιότητα και αναλγησία το παιδί της των πέντε χρόνων, κατά τρόπο σαδιστικά τιμωρητικό.

Εξ αιτίας αυτής της απάνθρωπης πράξης, η εν λόγω περιήλθε σε έσχατη απόγνωση και της δημιουργήθηκαν αυτοκαταστροφικές τάσεις και εκδηλώσεις, εκ των οποίων έχασε και τις τελευταίες δυνάμεις της ν’ αντισταθεί στην αδικία και στην παρανομία, διαμαρτυρόμενη και αμυνόμενη αποτελεσματικά. Έχει αφεθεί στη μοίρα της και βρίσκεται σε πλήρη κατάρρευση, αποστεωμένη, παρουσιάζοντας εικόνα που δεν τιμά τον λεγόμενο “νομικό πολιτισμό” μας και, πέραν τούτου, τη δικαστική μας εξουσία και τους μηχανισμούς επιβολής, καταστολής και καταπίεσης, που δεν θα έπρεπε να λειτουργούν στη χώρα μας, με τα τόσα ιστορικά παραδείγματα και παθήματα.

Το μόνο που εκδήλωσε ψελλίζοντας είναι πως το παιδί της θα πάει στην πρώτη τάξη του Δημοτικού Σχολείου, χωρίς τη συνοδεία της μητέρας του, που αναγκαστικά κρατείται μακριά του με σαδιστική σκληρότητα.

Η αδικαιολόγητα εγκάθειρκτη Β. Σταμάτη δεν προαυλίζεται, τρέφεται κάτω από ιατρική υποστήριξη, ακούει περίεργους ήχους, υπόγειες μουσικές και κραυγές στους διαδρόμους του δεσμωτηρίου και, γενικά και ειδικά, έχει οδηγηθεί στην παράκρουση με κατάληξη την επικείμενη παράνοια, από την οποία ίσως δεν θα υπάρξει επιστροφή.

Έπαψε να ελπίζει στη δικαιοσύνη των ανθρώπων και οι ελπίδες της στράφηκαν προς το υπερβατικό και το θείο. Από εκεί αναμένει βοήθεια, λύτρωση και δικαίωση.