Νομοθετική κατάσταση στις 28 Οκτωβρίου 2026: οι ρυθμίσεις που εξετάζονται ανήκουν σε κατατεθέν σχέδιο νόμου. Δεν αποτελούν ήδη ισχύον δίκαιο. Η Βουλή καταγράφει κατάθεση στις 26 Οκτωβρίου και συνεδρίαση της αρμόδιας επιτροπής στις 29 Οκτωβρίου 2026.

Όταν μια κληρονομιά περιλαμβάνει κρυπτοστοιχεία, η πρώτη δυσκολία είναι συχνά πρακτική: πώς θα εντοπιστούν και ποιος μπορεί να αποκτήσει νόμιμη πρόσβαση; Το νέο φορολογικό νομοσχέδιο θέτει ένα διαφορετικό ερώτημα: πώς θα ενταχθούν αυτά τα στοιχεία στους κανόνες φορολογίας περιουσίας. Η απάντησή του χρειάζεται προσεκτική ανάγνωση, επειδή ένας ειδικός φορολογικός χαρακτηρισμός δεν λύνει αυτομάτως κάθε ζήτημα ιδιοκτησίας, διαδοχής ή διεθνούς δικαιοδοσίας.

Τρία σημεία που χρειάζεται να κρατήσουμε

  • Τα άρθρα 51–53 προτείνουν ειδικούς κανόνες για κληρονομιές, δωρεές και γονικές παροχές κρυπτοστοιχείων.
  • Η κατάταξη στην κινητή περιουσία της αλλοδαπής αφορά το συγκεκριμένο φορολογικό πλαίσιο· δεν σημαίνει γενική απαλλαγή από ελληνικό φόρο.
  • Η προτεινόμενη αποτίμηση συνδέεται με την προηγουμένη της γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης, όχι υποχρεωτικά με την προηγουμένη κάθε θανάτου.

Τι ακριβώς προτείνει το κατατεθέν κείμενο

Το άρθρο 51 προβλέπει προσθήκη παραγράφου 5 στο άρθρο 55 του Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας, ν. 5219/2025. Για τη συγκεκριμένη φορολογική ενότητα, τα κρυπτοστοιχεία αντιμετωπίζονται ως άυλη κινητή περιουσία στην αλλοδαπή. Το άρθρο 52 εισάγει το άρθρο 62Α για την αποτίμησή τους, ενώ το άρθρο 53 προσθέτει παράγραφο 3 στο άρθρο 89, σχετικά με δωρεές και γονικές παροχές. Αυτή είναι η αρίθμηση του κατατεθέντος σχεδίου και δεν πρέπει να συγχέεται με παλαιότερη αρίθμηση της διαβούλευσης.

Η επιλογή μιας φορολογικής κατηγορίας καθιστά ευκολότερη την εφαρμογή κανόνων σε ένα περιουσιακό στοιχείο χωρίς προφανή φυσική θέση. Δεν προϋποθέτει ότι εντοπίστηκε κάποιος συγκεκριμένος υπολογιστής ή κράτος όπου «κατοικεί» κάθε Bitcoin. Πρόκειται για κανονιστική επιλογή με συγκεκριμένο πεδίο εφαρμογής. Από αυτήν δεν μπορεί να εξαχθεί, χωρίς πρόσθετο νομικό έλεγχο, απάντηση για το εφαρμοστέο κληρονομικό δίκαιο ή το αρμόδιο δικαστήριο.

Γιατί η «αλλοδαπή» δεν σημαίνει φορολογική απαλλαγή

Η φορολογία κληρονομιών μπορεί ήδη να καταλαμβάνει κινητή περιουσία στο εξωτερικό, ανάλογα με τους νόμιμους συνδετικούς παράγοντες. Αυτό επισημαίνει και η ΑΑΔΕ. Συνεπώς, ο προτεινόμενος χαρακτηρισμός δεν επιτρέπει το απλουστευτικό συμπέρασμα ότι μια κληρονομιά κρυπτοστοιχείων μένει έξω από την ελληνική φορολογία. Η υπαγωγή, οι προϋποθέσεις τυχόν απαλλαγής και ο τελικός υπολογισμός είναι διαφορετικά ζητήματα.

Για τον αναγνώστη έχει σημασία να διατηρούνται χωριστά αυτά τα στάδια της εξέτασης. Πρώτα προσδιορίζεται ποιο περιουσιακό δικαίωμα μεταβιβάζεται και σε ποιον. Έπειτα εξετάζεται αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις φορολόγησης στην Ελλάδα. Ακολουθούν η αποτίμηση και η εφαρμογή των σχετικών κανόνων. Η φράση «περιουσία στην αλλοδαπή» δεν υποκαθιστά κανένα από αυτά τα βήματα ούτε αρκεί για την εξαγωγή προσωπικού φορολογικού αποτελέσματος.

Ποια ημερομηνία αποτίμησης έχει σημασία

Το προτεινόμενο άρθρο 62Α συνδέει την αξία με αναγνωρισμένες πλατφόρμες και με αποτίμηση σε ευρώ την προηγουμένη της γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης. Η χρονική αναφορά είναι ουσιώδης για περιουσιακά στοιχεία των οποίων η τιμή μπορεί να μεταβάλλεται έντονα. Δεν είναι ασφαλές να αντικαθίσταται αυθαίρετα από την τιμή αγοράς, τη μεταγενέστερη τιμή πώλησης ή την αξία που εμφανίζεται στο πορτοφόλι όταν αρχίζει η προετοιμασία της δήλωσης.

Ο χρόνος γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης πρέπει πρώτα να προσδιοριστεί σύμφωνα με τους κανόνες της συγκεκριμένης περίπτωσης. Δεν ταυτίζεται πάντοτε με τον θάνατο. Έτσι, μια χρήσιμη πρακτική προετοιμασία είναι η διατήρηση χρονολογημένων στοιχείων για τις ποσότητες και τις τιμές, μαζί με σαφή αναφορά στην προέλευσή τους. Το νομοσχέδιο δεν δικαιολογεί επιλογή μιας βολικής ημερομηνίας ή πλατφόρμας εκ των υστέρων, χωρίς εξήγηση της μεθόδου που ακολουθήθηκε.

Από το ψηφιακό πορτοφόλι στην κληρονομική μερίδα

Η δυνατότητα τεχνικού ελέγχου ενός πορτοφολιού, η κυριότητα των περιουσιακών στοιχείων και η κληρονομική ιδιότητα δεν είναι ταυτόσημες έννοιες. Ένα στοιχείο πρόσβασης αποδεικνύει κατ’ αρχήν μια τεχνική δυνατότητα, όχι ολόκληρη την έννομη σχέση. Αντίστοιχα, η γνώση μιας δημόσιας διεύθυνσης δεν αρκεί από μόνη της για να συνδεθεί όλο το εμφανιζόμενο υπόλοιπο με συγκεκριμένο πρόσωπο και συγκεκριμένη κληρονομιά.

Η προτεινόμενη φορολογική κατάταξη δεν καταργεί την ανάγκη αυτής της απόδειξης. Στην προετοιμασία ενός φακέλου μπορεί να χρειαστεί να συνδυαστούν στοιχεία παρόχου, ιστορικό συναλλαγών και έγγραφα που εξηγούν τη σχέση του προσώπου με τα κρυπτοστοιχεία. Η διάκριση είναι χρήσιμη και για όσους οργανώνουν εγκαίρως την περιουσία τους: άλλο ο ασφαλής σχεδιασμός πρόσβασης και άλλο η νομική και φορολογική τεκμηρίωση της μεταβίβασης.

Ποια στοιχεία αξίζει να διατηρούνται

Ένα κατανοητό αρχείο μπορεί να καταγράφει το είδος του κρυπτοστοιχείου, την ποσότητα, τις σχετικές δημόσιες διευθύνσεις, αναγνωριστικά συναλλαγών και τις διαθέσιμες καταστάσεις λογαριασμού. Χρειάζεται επίσης να εξηγεί από πού προκύπτει η αποτίμηση και σε ποια ημερομηνία αναφέρεται. Σκοπός είναι η δυνατότητα επαλήθευσης και όχι η δημιουργία μιας εκτεταμένης συλλογής άσχετων προσωπικών δεδομένων.

Οι ιδιωτικές κλείδες, οι φράσεις ανάκτησης και οι κωδικοί πρόσβασης απαιτούν διαφορετική, ασφαλή διαχείριση. Δεν είναι στοιχεία που πρέπει να αναρτώνται σε κοινόχρηστα έγγραφα ή να αποστέλλονται μαζί με μια συνήθη ενημερωτική επικοινωνία. Ένας οργανωμένος φάκελος μπορεί να περιγράφει την ύπαρξη και την προέλευση της περιουσίας χωρίς να αποκαλύπτει ανεξέλεγκτα τον μηχανισμό με τον οποίο κάποιος θα μπορούσε να τη μετακινήσει.

Δωρεές, γονικές παροχές και έναρξη εφαρμογής

Η αναφορά του άρθρου 53 σε δωρεές και γονικές παροχές δείχνει ότι η πρόταση δεν περιορίζεται στη διαδοχή λόγω θανάτου. Δεν σημαίνει ότι κάθε μεταφορά μεταξύ δύο διευθύνσεων είναι κατ’ ανάγκη δωρεά. Ο φορολογικός χαρακτηρισμός προϋποθέτει εξέταση της πραγματικής έννομης σχέσης, του δικαιούχου και της αιτίας της μεταφοράς. Η τεχνική καταχώριση στο δίκτυο δεν απαντά μόνη της σε όλα αυτά τα ερωτήματα.

Το άρθρο 390 παράγραφος 3 του κατατεθέντος κειμένου προτείνει εφαρμογή για φορολογικές υποχρεώσεις που γεννώνται από την 1η Ιανουαρίου 2027 και μετά. Η πρόβλεψη χρειάζεται να διαβαστεί μαζί με το τελικό νομοθετικό κείμενο, εφόσον ψηφιστεί. Μέχρι τότε δεν είναι ορθό να παρουσιάζεται μια προτεινόμενη ημερομηνία ως ήδη θεμελιωμένη υποχρέωση ή να παρακάμπτεται η αυτοτελής εξέταση παλαιότερων γεγονότων.

Η ουσία της νέας συζήτησης

Η ενδιαφέρουσα εξέλιξη είναι η προσπάθεια σύνδεσης της ψηφιακής περιουσίας με λειτουργικούς φορολογικούς κανόνες. Η αποκέντρωση ενός τεχνολογικού συστήματος δεν εξαφανίζει την ανάγκη νομικών εννοιών, αλλά απαιτεί μεγαλύτερη ακρίβεια ως προς τον σκοπό για τον οποίο χρησιμοποιούνται. Το ζητούμενο δεν είναι ένας εντυπωσιακός γενικός ορισμός του τόπου του Bitcoin. Είναι μια εφαρμόσιμη ρύθμιση με καθαρά όρια και επαληθεύσιμη αποτίμηση.

Για πολίτες και νομικούς, το χρήσιμο συμπέρασμα είναι να οργανώνεται από τώρα η τεκμηρίωση, διατηρώντας χωριστά την πρόσβαση, την ιδιοκτησία και τη φορολογική μεταχείριση. Η κοινοβουλευτική επεξεργασία θα δείξει αν και με ποια τελική διατύπωση θα υιοθετηθούν οι προτάσεις. Μια υπεύθυνη ενημέρωση χρειάζεται να παρακολουθήσει αυτή την εξέλιξη, χωρίς να αποδώσει στο σχέδιο αποτελέσματα που ακόμη δεν έχει.

Πρωτογενείς πηγές

Βουλή των Ελλήνων: κατάσταση και ημερομηνία κατάθεσης · Κατατεθέν σχέδιο: άρθρα 51–53 και 390§3, σελίδες PDF 64 και 427 · ΑΑΔΕ: γενικό πλαίσιο φορολογίας κληρονομιών. Έλεγχος πηγών: 28 Οκτωβρίου 2026.

Συμβολική φωτογραφία κρυπτοστοιχείων. Φωτογραφία: David McBee / Pexels.